ฎีกาที่ 4540/2530

ธนาคารจำเลยออกแคชเชียร์เช็คสั่งให้ธนาคารโจทก์จ่ายเงินเข้าบัญชีของ ธ. ซึ่งมีบัญชีดังกล่าวกับธนาคารโจทก์ การที่ธนาคารโจทก์นำเงินเข้าบัญชีของ ธ. และ ธ. เบิกเงินไปจากธนาคารโจทก์แล้ว เมื่อไม่มีลักษณะใดที่แสดงว่าเป็นการจ่ายเงินโดยไม่สุจริต ธนาคารจำเลยจะปฏิเสธการจ่ายเงินตามแคชเชียร์เช็คแก่โจทก์โดยอ้างว่าธนาคารโจทก์จะต้องนำแคชเชียร์เช็คไปเรียกเก็บเงินจากธนาคารจำเลยเสียก่อนจึงจะนำเงินเข้าบัญชีของ ธ. ได้นั้นไม่ได้ เพราะเป็นข้ออ้างที่ขัดกับข้อความที่ปรากฏในแคชเชียร์เช็ค

โจทก์ฟ้องว่า ธนาคารจำเลยออกแคชเชียร์เช็คสั่งจ่ายเงินตามคำสั่งของธนาคารโจทก์เพื่อเข้าบัญชีเดินสะพัดประเภทกระแสรายวันซึ่งนายธวัชชัยมีอยู่กับธนาคารโจทก์ ธนาคารโจทก์ได้นำเงินเข้าบัญชีของนายธวัชชัยแล้ว แต่เมื่อธนาคารโจทก์ยื่นแคชเชียร์ เช็คนั้นขอรับเงินจากธนาคารจำเลย ธนาคารจำเลยปฏิเสธการจ่ายเงิน ขอให้บังคับธนาคารจำเลยชำระเงินพร้อมดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า ธนาคารโจทก์จะต้องนำแคชเชียร์เช็คไปเรียกเก็บเงินจากธนาคารจำเลยเสียก่อนจึงจะนำเงินที่เรียกเก็บได้ไปเข้าบัญชีของนายธวัชชัย การที่โจทก์นำเงินเข้าบัญชีของนายธวัชชัยก่อน จึงเป็นเรื่องความสมัครใจและ ประมาท เลินเล่อของโจทก์เอง ธนาคารโจทก์รู้ว่าแคชเชียร์เช็คออกจำนวนเงินไม่ถูกต้อง แต่กลับฉวยโอกาสรีบนำเงินเข้าบัญชีให้นายธวัชชัย แล้วยินยอมให้นายธวัชชัยเบิกถอนเงินออกจากบัญชีไปทั้งหมดทันที จำเลยจึงไม่ต้องรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ธนาคารจำเลยได้ออกแคชเชียร์เช็คพิพาทสั่งให้ธนาคารโจทก์จ่ายเงินจำนวน 400,000 บาท เข้าบัญชีของนายธวัชชัย ซึ่งมีบัญชีดังกล่าวกับธนาคารโจทก์ ธนาคารโจทก์จึงต้องปฏิบัติตามแคชเชียร์เช็คพิพาทนั้นตามหน้าที่ของธนาคาร โดยนำเงินตามแคชเชียร์เช็คพิพาทเข้าบัญชีของนายธวัชชัยเมื่อเงินจำนวนดังกล่าวเข้าในบัญชีของนายธวัชชัยแล้ว นายเสรี ซึ่งได้รับมอบอำนาจจากนายธวัชชัยให้มีอำนาจออกเช็คสั่งจ่ายเงินในบัญชีของนายธวัชชัย ได้ออกเช็คสั่งจ่ายเงินจำนวน 420,000 บาท ธนาคารโจทก์จึงมีหน้าที่ที่จะต้องจ่ายเงินตามเช็คที่นายเสรีสั่งจ่ายนั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 991 เมื่อธนาคารโจทก์ได้จ่ายเงินตามที่นายเสรีสั่งจ่ายแล้ว ธนาคารจำเลยจึงต้องจ่ายเงินให้แก่ธนาคารโจทก์ตามคำสั่งที่ปรากฏในแคชเชียร์เช็คพิพาทนั้น และการที่ธนาคารโจทก์จ่ายเงินตามเช็คที่นายเสรีสั่งจ่ายนั้น ไม่มีลักษณะใดที่จะแสดงว่าเป็นการจ่ายเงินโดยไม่สุจริต จึงไม่มีเหตุที่ธนาคารจำเลยจะปฏิเสธการจ่ายเงินตามแคชเชียร์เช็คให้แก่ธนาคารโจทก์ ที่จำเลยฎีกาว่าธนาคารโจทก์สาขาบางขุนเทียนจะต้องนำแคชเชียร์เช็คพิพาทไปเรียกเก็บเงินจากธนาคารจำเลยก่อนที่จะนำเงินเข้าบัญชีของนายธวัชชัยนั้นเป็นข้ออ้างที่ขัดแย้งกับข้อความที่ปรากฏในแคชเชียร์เช็คพิพาทจึงฟังไม่ขึ้น และที่จำเลยฎีกาว่าผู้มีชื่อผู้หนึ่งที่จึงหวัดนครศรีธรรมราชได้ขอโอนเงินทางโทรเลขเข้าบัญชีของนายธวัชชัยที่ธนาคารโจทก์เพียง 70,000 บาท แต่ธนาคารจำเลยแจ้งการโอนเงินดังกล่าวซ้ำกับการขอโอนเงินรายอื่นโดยแจ้งเป็นจำนวนเงิน 400,000 บาท แคชเชียร์เช็คที่ธนาคารจำเลยออกจึงไม่ตรงตามมูลหนี้ที่แท้จริง จำเลยมีสิทธที่จะปฏิเสธการใช้เงินตามแคชเชียร์เช็คพิพาทได้นั้นเห็นว่า ข้ออ้างดังกล่าวไม่อาจที่จะปฏิเสธการจ่ายเงินตามแคชเชียร์เช็คพิพาทได้เพราะธนาคารโจทก์ปฏิบัติไปตามแคชเชียร์เช็คพิพาททุกประการ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4540/2530 บริษัทธนาคารกสิกรไทย จำกัด โจทก์ บริษัทธนาคารกรุงไทย จำกัด จำเลย ป.พ.พ. ม. 990 , ม. 991