ฎีกาที่ 1557/2505

จำเลยประกอบกิจการแพปลาโดยมิได้รับอนุญาตและเสียค่าธรรมเนียม ย่อมมีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบกิจการแพปลา พ.ศ.2496 มาตรา 29,38 ซึ่งเป็นบทลงโทษผู้ฝ่าฝืนทางอาญาอยู่แล้ว ฉะนั้น กรมประมงจะฟ้องร้องทางแพ่งเรียกค่าเสียหายหรือค่าธรรมเนียมประกอบกิจการแพปลาตามที่กฎหมายกำหนดอัตราไว้จากจำเลยโดยอ้างว่าจำเลยประกอบกิจการแพปลาโดยมิได้รับอนุญาต และไม่ได้เสียค่าธรรมเนียมทำให้กรมประมงเสียหายขาดรายได้ซึ่งควรจะได้รับจากค่าธรรมเนียมตามที่พระราชบัญญัติดังกล่าวกำหนดอัตราไว้ หาได้ไม่

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้รับอนุญาตจากโจทก์ให้ประกอบกิจการแพปลาประเภทสินค้าสัตว์น้ำดองเค็มหรือแห้งหรือผลิตภัณฑ์จากสัตว์น้ำและชำระเงินค่าประกอบกิจการนี้ให้แก่โจทก์มาก่อน ครั้นระหว่างวันที่ 1 ม.ค. 2502 ถึงวันที่3 พ.ย. 02 จำเลยได้ประกอบกิจการแพปลาประเภทดังกล่าวอีก แต่คราวนี้ไม่ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์และไม่ได้เสียเงินค่าธรรมเนียมตามกฎหมายโดยจำเลยเจตนาฝ่าฝืนและกระทำผิดพระราชบัญญัติจัดระเบียบกิจการแพปลาพ.ศ. 2496 มาตรา 29, 38 ทำให้โจทก์เสียหายขาดรายได้ซึ่งควรจะได้รับจากค่าธรรมเนียมซึ่งจำเลยมีหน้าที่จะต้องเสียให้แก่โจทก์เป็นเงิน 3,000 บาท ตามพระราชบัญญัตินั้น จึงขอบังคับให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ 3,000 บาท กับดอกเบี้ย จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์แล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฟ้องโจทก์เห็นได้ว่าโจทก์ฟ้องเรียกค่าธรรมเนียมค่าประกอบกิจการแพปลาจากจำเลยตามที่กฎหมายกำหนดอัตราไว้นั่นเอง แต่เมื่อกรณีนี้ปรากฏว่าจำเลยทำแพปลาในตอนหลังโดยฝ่าฝืนกฎหมายไม่ขอใบอนุญาต โจทก์จะเรียกร้องค่าธรรมเนียมใบอนุญาตจากจำเลยอย่างไรได้ ถ้าจำเลยทำแพปลาโดยไม่ได้รับอนุญาต จำเลยก็มีความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ มาตรา 29, 38 ซึ่งเป็นบทลงโทษผู้ฝ่าฝืนทางอาญาอยู่แล้ว รูปคดีหาใช่ว่าจำเลยได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการแพปลาแล้วแต่ไม่ชำระค่าธรรมเนียมตามอัตรา โจทก์จึงฟ้องเรียกค่าธรรมเนียมประหนึ่งว่าจำเลยได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการแพปลา แต่ไม่ชำระค่าธรรมเนียมให้โจทก์หาได้ไม่ และวินิจฉัยว่า โจทก์ฟ้องเรียกค่าธรรมเนียมจากจำเลยโดยตรง ไม่มีทางจะแปลฟ้องว่าโจทก์เรียกค่าสินไหมทดแทนจากจำเลยฐาน ละเมิด ดังฎีกาโจทก์ได้ ทั้งพฤติการณ์ของจำเลยตามฟ้องก็ไม่เข้าลักษณะ ละเมิด ต่อกรมประมงโจทก์ให้ได้รับความเสียหาย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1557/2505 กรมประมง โดยนายบุญ อินทร์มพรรย์ อธิบดี โจทก์ บริษัทอุตสาหกรรมปลาเค็ม จำกัด โดยนายอนุ ไสยจิตร จำเลย กรรมการผู้จัดการ จำเลย พ.ร.บ.จัดระเบียบกิจการแพปลา พ.ศ.2496 ม. 29 , ม. 38 ป.วิ.พ. ม. 55