ฎีกาที่ 855/2496

คดีที่โจทก์ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาปนแพ่งขอให้ลงโทษจำเลยทางอาญาและเรียกทรัพย์คืนด้วยนั้น ในการพิพากษาคดีส่วนแพ่งศาลจำต้องถือข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในคำพิพากษาส่วนอาญาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 46 โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลย ฉ้อโกง ทรัพย์ ขอให้ลงโทษและใช้ราคาทรัพย์ เมื่อพยานโจทก์ฟังไม่ได้ว่าจำเลยได้ ฉ้อโกง เอาทรัพย์ของโจทก์ไปซึ่งจะลงโทษจำเลยทางอาญาไม่ได้แล้ว ก็จะให้จำเลยรับผิดใช้ทรัพย์แก่โจทก์ไม่ได้ด้วย

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยมาขอกู้เงินโจทก์ไป 700 บาท โดยใช้อุบายหลอกลวงเอาเข็มขัดนากปลอมมาให้โจทก์ยึดไว้เป็นประกันเงินกู้ โดยกล่าวเท็จว่า เข็มขัดนั้นเป็นเข็มขัดนากปนทอง โจทก์หลงเชื่อจึงให้จำเลยกู้เงินไปและรับเข็มขัดนั้นไว้ ต่อมาจึงทราบว่าเข็มขัดนั้นเป็นของปลอม จึงขอให้ลงโทษจำเลยตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 304, 306 และให้ใช้เงิน 700 บาท จำเลยปฏิเสธ ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงว่า เข็มขัดนากของกลางปลอมจริงแต่เชื่อว่าของกลางอาจเป็นของชายคนหนึ่งดังจำเลยนำสืบ จำเลยไม่ทราบว่า ปลอม จะเอาผิดทางอาญาแก่จำเลยไม่ได้ แต่โจทก์ต้องเสียหายเพราะจำเลยพาเข็มขัดปลอมไปวางประกันเงินกู้ จึงพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 700 บาท ฯลฯ จำเลยอุทธรณ์ในข้อที่ศาลชั้นต้นให้รับผิดใช้เงิน ศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำพยานโจทก์เบิกความแตกต่างกันไม่น่าเชื่อ จึงพิพากษายกฟ้องโจทก์ทั้งสิ้น โจทก์ฎีกาต่อมา ศาลฎีกาเห็นว่า คดีเช่นนี้ศาลจำต้องถือข้อเท็จจริง ตามที่ปรากฏในคำพิพากษาส่วนอาญาตามมาตรา 46 แห่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา คดีนี้ ศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงคนละอย่างกับศาลชั้นต้น คือฟังว่าพยานโจทก์เบิกความแตกต่างกัน จนศาลอุทธรณ์ไม่เชื่อพยานโจทก์ และโจทก์สืบไม่ได้ว่าจำเลยสมคบกันมากับชายคนที่มาหลอกลวงซึ่งเท่ากับฟังว่าจำเลยมิได้เอาเงินของโจทก์ไป และมอบเข็มขัดปลอมให้โจทก์ ฉะนั้นจะให้จำเลยรับผิดคืนหรือใช้เงินให้โจทก์ไม่ได้จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 855/2496 นางโถ เลาหะชาติ โจทก์ นางปิ่น พรมสุข จำเลย ป.วิ.อ. ม. 46