ฎีกาที่ 1675/2493

บรรดาอำนาจหน้าที่ต่าง ๆ ของพนักงานสอบสวนที่บัญญัติไว้ใน ป.ม.วิ.อาญานั้น เป็นอำนาจและหน้าที่ของพนักงานสอบสวนโดยเฉพาะ และไม่มีบทกฎหมายแห่งใดให้บุคคลอื่นใช้อำนาจและหน้าที่นี้แทน ฉะนั้นกรมตำรวจซึ่งมิใช่พนักงานสอบสวน จึงหามีสิทธิที่มีร้องต่อศาลแทนพนักงานสอบสวน ขอให้ปล่อยทรัพย์ของกลางซึ่งพนักงานสอบสวนได้ยึดไว้เป็นของกลางได้ไม่ (ประชุมใหญ่)

ปัญหาที่ขึ้นมาสู่ศาลฎีกาเป็นปัญหาเกี่ยวกับการ บังคับคดี ในชั้นเดิมจำเลยได้จำนองเรือพวงจันทร์ไว้กับโจทก์โจทก์ฟ้องบังคับจำนอง จำเลยทำสัญญาประณีประนอมยอมความให้ยึดเรือนี้ออกขายทอดตลาด ศาลแพ่งได้พิพากษาให้เป็นไปตามยอมนั้น โจทก์จึงนำเจ้าพนักงาน บังคับคดี ยึดเรือพวงจันทร์ เพื่อขายทอดตลาด กรมตำรวจร้องคัดค้านว่าเรื่อยนต์ลำนี้จำเลยกับพวกสมคบกันใช้เป็นพาหนะลอบนำสินค้าที่ควบคุมออกไปนอกราชอาณาจักร ซึ่งพนักงานสอบสวนได้ยึดไว้เป็นของกลาง จึงขอให้ถอนการยึดคืนเรือนี้ให้แก่ผู้ร้อง เพื่อรักษาไว้เป็นของกลางในคดีอาญาจนกว่าคดีอาญาจะถึงที่สุด ศาลแพ่งมีคำสั่งให้ยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นพ้องด้วยกับศาลแพ่ง ให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าคำร้องของกรมตำรวจดังกล่าวเป็นการอ้างสิทธิของพนักงานสอบสวนหรืออีกนัยหนึ่งเป็นการร้องต่อศาลแทนพนักงานสอบสวนนั้นเอง ศาลฎีกาได้ประชุมใหญ่แล้วมีมติว่า บรรดาอำนาจหน้าที่ต่าง ๆ ของพนักงานสอบสวนดังที่บัญญัติไว้ใน ป.ม.วิ.อาญานั้นเป็นอำนาจและหน้าที่ของพนักงานสอบสวนโดยเฉพาะ และทั้งไม่มีบทกฎหมายแห่งใดให้บุคคลอื่นใช้อำนาจและหน้าที่แทน ฉะนั้นกรมตำรวจซึ่งมิใช่พนักงานสอบสวนจึงหามีสิทธิที่จะเข้ามาแทนพนักงานสอบสวน เพื่อดำเนินคดีในเรื่องนี้ไม่จึงไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยปัญหาอื่น ๆ จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1675/2493 นายสุธน จึงแย้มปิ่น โจทก์ นายพาณิช สัมภวคุปต์ ที่1, นางพวงแข สัมภวคุปต์ ที่2 ล. กรมตำรวจ ผู้ร้องคัดค้าน ป.วิ.อ. ม. 85 , ม. 131 , ม. 132 ป.วิ.พ. ม. 55 , ม. 57 , ม. 288 ป.พ.พ. ม. 69 , ม. 173