ฎีกาที่ 287/2481

เงินที่ลูกหนี้ของจำเลยนำมาวางศาลตามคำสั่งของศาลนั้น ไม่ใช่เงินที่ศาลยึดเพื่อจ่ายแก่โจทย์เมื่อจำเลยล้มละลายเงินที่วางนั้นต้องตกอยู่ในความปกครองของเจ้าพนักงาน รักษาทรัพย์ตาม พ.ร.บ.ล้มละลาย ม.14 ไม่เกี่ยวกับ ม.44

คดีได้ความว่า เดิมจำเลยถูกฟ้อง 3 สำนวน โจทก์ทั้ง 3 สำนวนต่างขออายัติเงินที่จำเลยวางประกันตัวไว้ที่บริษัทบอมเบเบอรม่า บริษัทบอมเบเบอม่าจึงได้ส่งเงินมาศาลตามคำสั่งของศาล คือส่งมาในสำนวนแรก 133 บาท 90 สตางค์ นอกนั้นสำนวนละ 300 บาท คดีทั้ง 3 สำนวนนั้นจำเลยขาดนัด ศาลพิจารณาสำนวนโจทก์ฝ่ายเดียวแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี ซึ่งจำนวนเงินที่ชนะคดีเป็นจำนวนมากกว่าที่อายัติไว้ ต่อมาจำเลยถูกสั่งรักษาทรัพย์ชั่วคราวและถูกพิพากษาให้เป็นคนล้มละลายคดีดังกล่าวข้างต้นนั้นในสำนวนแรกศาลออกหมาย บังคับคดี ก่อนจำเลยถูกสั่งรักษาทรัพย์ อีกสองสำนวนศาลออกหมายบังคับเมื่อจำเลยถูกรักษาทรัพย์แล้ว เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ร้องขอให้ศาลส่งเงินทั้ง 3 รายนั้น ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าเงินทั้ง 3 สำนวนนั้นเป็นเงินที่ศาลยึดไว้เพื่อจ่ายแก่โจทก์ หากแต่ยังจ่ายไม่ได้ตามประมวลวิธีพิจารณาความแพ่ง ม.317 และไม่ใช่เงินประเภทที่กล่าวไว้ใน พ.ร.บ. ล้มละลาย ม.44 และถ้านับแต่วันยึดจนถึงวันฟ้องก็เกิน 14 วัน จึงสั่งงดไม่ส่งเงินให้เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าเงินในสำนวนแรกย่อมเปลี่ยนมาเป็นของโจทก์ตามหมายบังคับและเมื่อพ้น 14 วันแล้ว จำเลยจึงล้มละลายจึงไม่ต้องส่งให้เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์การที่ศาลต้องงดจ่ายมีกำหนด 6 เดือนนั้น เพื่อคุ้มครองจำเลยในกรณีที่อาจมีการพิจารณาใหม่ไม่ใช่เพื่อประโยชน์แก่เจ้าหนี้ในคดีล้มละลายแต่ส่วนเงิน 2 สำนวนหลังนั้น ศาลเพิ่งออกหมายบังคับภายหลังจำเลยล้มละลาย เงินที่ศาลยึดไว้นั้นเป็นเพียงควบคุมมิให้จำเลยรับไปมิใช่เงินที่ยึดในชั้น บังคับคดี จึงพิพากษาให้ส่งเงิน 2 รายนี้เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ โจทก์ 2 สำนวนหลังฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เงินในคดี 2 เรื่องนี้เป็นเงินที่บุคคลที่ 3 จะต้องส่งแก่จำเลย เมื่อจำเลยถูกฟ้องบุคคลที่ 3 ก็ส่งเงินมาตามคำสั่งของศาลเพื่อยึดไว้ระวางคดี แม้คดีนั้นจะมีค่าพิพากษาแล้ว โจทก์ก็มิได้ขอหมายบังคับให้เสร็จสิ้นไปก่อนคดีล้มละลาย ทรัพย์รายนี้จึงต้องตกอยู่ในความปกครองของเจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ตาม พ.ร.บ.ล้มละลาย ม.14 และคดีไม่เข้า ม.44 เพราะเงินรายนี้ไม่ใช่ทรัพย์ที่ต้องยึดตามคำพิพากษาหรือนำมาชำระตามคำพิพากษาหากเป็นเงินที่คนที่ 3 นำมาส่งไว้ระวางคดีเท่านั้น จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 287/2481 นายอุเดราชอุปาเดีย โจทก์ นายลายาปราสาทซิงห์ จำเลย เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ ผู้ร้อง