ฎีกาที่ 727/2478

คดีอาญาที่ศาลโปริสภาเคยรับไว้วินิจฉัยโดยพิจารณาดูว่าดคีพอจะลงโทษจำคุกจำเลยได้ไม่เกิน 6 เดือนแม้โจทก์จะขอมาในฟ้องเพียงแต่ให้ศาลสั่งไต่สวนแลสั่งฟ้องจำเลยยังศาลสูงต่อไป ศาลโปริสภาก็มีอำนาจที่จะพิจารณาแลพิพากษาคดีนั้นเสียเองได้

คดีนี้โจทก์ฟ้องจำเลยต่อศาลโปริสภาหาว่าสมคบกัน ฉ้อโกง โจทก์ ขอให้ศาลออกหมายเรียกจำเลยมาไต่สวนและสั่งโจทก์ให้ฟ้องจำเลยยังศาลพิจารณาพิพากษาต่อไป ศาลล่างทั้ง 2 ฟังว่าจำเลยไม่ได้ ฉ้อโกง โจทก์ พิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกาว่า คดีเช่นนี้ไม่ใช่คดีมโนสาเร่ ศาลเดิมมีอำนาจกระทำการไต่สวนแต่พะยานโจทก์ฝ่ายเดียวเท่านั้น ถ้าเห็นคดีโจทก์มีมูลก็ส่งคดีให้ศาลสูงพิจารณาพิพากษาต่อไปเท่านั้น ศาลฎีกาเห็นว่า อัตราโทษตามมาตรา 304 มีกำหนดอย่างสูง 3 ปี แลไม่มีอัตราโทษอย่างน้อยกำหนดไว้ คดีชนิดนี้ศาลโปริสภา เคยรับไว้วินิจฉัยโดยพิจารณาดูหลักฐานว่าคดีอยู่ในฐานะพอที่จะลงโทษจำคุกจำเลยเกินกว่า 6 เดือนหรือไม่ถ้าอยู่ในฐานะจะลงโทษจำเลยไม่เกินกว่า 6 เดือนแล้วก็รับไว้แลพิจารณาพิพากษาเสียเองโดยไม่ต้องสั่งให้ไปฟ้องยังศาลสูงอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งเป็นการสดวกแก่การชำระคดีโดยทำให้รวดเร็วขึ้น แลศาลฎีกาก็ได้เคยพิพากษามาแล้วว่า เป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายโดยถือว่าศาลโปริสภามีอำนาจจะวินิจฉัยเองว่าจะเป็นความผิดมโนสาเร่หรือไม่จึงพิพากษายืนตามศาลล่าง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 727/2478 พระยานหุษราชทรงพร โจทก์ นางช้อย นางจ้อย จำเลย ป.อ. ม. 304 พระธรรมนูญศาลยุติธรรม ร.ศ.127 ม. 14 พ.ร.บ.วิธีพิจารณาแพ่ง ร.ศ. 127 ม. 14 ป.วิ.อ.