ฎีกาที่ 38/2472

ขัดคำสั่งเจ้าพนักงาน วิธีพิจารณาอาญา ดุลพินิจในการลงโทษอาญา ม.11,78

ข้อเท็จจริงได้ความว่า เจ้าพนักงานราชโลหกิจมีคำสั่งห้ามจำเลยให้หยุดทำเหมืองแร่ชั่วคราว เพราะอาจจะเกิดอันตรายแก่บุคคลแลเสียหายแก่ทางรถไฟหลวงจำเลยไม่ปฏิบัติตามคำสั่งแลทำเหมืองแร่ตลอดมา ศาลมณฑลนครศรีธรรมราชตัดสินว่า จำเลยมีผิดตาม พ.ร.บ.การทำเหมืองแร่ พ.ศ.2461 มาตรา 53-79 ให้ปรับ 200 บาท ลดฐานปราณีย์เสียกึ่งหนึ่งคงปรับ 100 บาท ถ้าไม่มีเงินเสียให้จัดการตามกฎหมายอาญามาตรา 18 ข้อที่โจทก์ขอให้ปรับจำเลยเปนรายวันให้ยกเสีย โจทก์อุทธรณ์ขอให้ปรับจำเลยเปนรายวัน ๆ ละ 5 บาท แลให้ลงโทษตามมาตรา 64 อีกด้วย ศาลอุทธรณ์เห็นว่า คดีนี้โทษปรับอย่างเดียวอายุความต้องอยู่ในกำหนด 1 ปีตามกฎหมายอาญามาตรา 11 แล 78 ข้อ 4 เรื่องนี้เจ้าพนักงานได้ออกคำสั่งห้ามจำเลยแต่วันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ.2469 มาจนถึงวันฟ้อง ( คือวันที่ 18 มกราคม 2470 ) เกินกำหนด 1 ปีขาดอายุความแล้ว ให้ยกฟ้องโจทก์เสีย ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยรับว่าได้ทำเหมืองแร่ต่อเนื่องกันตลอดมา จะนับอายุความตั้งแต่วันที่เจ้าพนักงานออกคำสั่งห้ามจำเลยไม่ได้ คดีโจทก์ยังไม่ขาดอายุความ ส่วนข้อที่โจทก์ขอให้ลงโทษจำเลยตามมาตรา 64 นั้น กรรมการเห็นว่าความในมาตรา 64 ข้อ 2 ลงโทษแก่ผู้ไขน้ำล้างแร่หรือเททิ้งสิ่งต่าง ๆ ให้ทับถมลงในถนนหนทางบ้านเรือนจนเกินการเสียหายขึ้นแล้วแต่เรื่องนี้ตามฟ้องโจทก์กล่าวเพียงว่าจำเลยทำให้มูลดินทรายทับลงในที่ซึ่งอาจจะเกิดอันตรายแก่บุคคลแลทางรถไฟเท่านั้น จำเลยจึงยังไม่มีผิดตามมาตรา 64 แต่เจ้าพนักงานมีอำนาจจะสั่งให้เปลี่ยนแปลงแก้ไขหรือให้หยุดทำเหมืองแร่เสียชั่วคราวได้ เมื่อจำเลยไม่ปฏิบัติตามก็มีผิดตาม พ.ร.บ.การทำเหมืองแร่มาตรา 53 แต่มาตรานี้ไม่ได้กำหนดลงโทษไว้ จึงต้องใช้มาตรา 79 ซึ่งเปนบทลงโทษทั่วไป กับมีความเห็นต่อไปว่าตามมาตรา 79 ที่บัญญัติให้ปรับเปนรายวันด้วยอีกวันละ 5 บาทนั้น ก็เปนบทสำหรับลงโทษให้หนัก แต่การที่จะลงโทษหนักเบาประการใดย่อมอยู่ในดุลพินิจของศาลจะเห็นสมควร เรื่องนี้ที่ศาลเดิมลงโทษจำเลยมาเปนการสมควรแล้ว จึงพิพากษากลับคำตัดสินศาลอุทธรณ์ให้ บังคับคดี ไปตามศาลเดิม ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2472 อัยยการสงขลา โจทก์ นางซ่านจู้ ขจรวงษ์ จำเลย พ.ร.บ.การทำเหมืองแร่ พ.ศ.2461 ม. 53 , ม. 64 , ม. 79