ฎีกาที่ 15572/2558

ปัญหาว่าฟ้องโจทก์เป็นฟ้องซ้ำหรือไม่ แม้จำเลยมิได้ยกเป็นข้อต่อสู้ไว้ในคำให้การ แต่เป็นเรื่องอำนาจฟ้องอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน จำเลยย่อมยกปัญหานี้ขึ้นอ้างในชั้นอุทธรณ์ได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 225 วรรคสอง โจทก์ไม่มาศาลในวันนัดพร้อมเพื่อให้โจทก์หาเงินมาชำระค่าขึ้นศาล เป็นการทิ้งฟ้องและศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีของโจทก์โดยที่ยังมิได้วินิจฉัยชี้ขาดในประเด็นแห่งคดีตามคำฟ้อง การที่โจทก์ฟ้องจำเลยใหม่เป็นคดีนี้โดยอ้างเหตุอย่างเดียวกับคดีก่อน จึงไม่เป็นฟ้องซ้ำตาม ป.วิ.พ. มาตรา 148 โจทก์ให้จำเลยเป็นตัวแทนมีชื่อถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาท และฟ้องบังคับให้จำเลยคืน ที่ดิน พิพาทให้แก่โจทก์ เป็นเรื่องตัวการฟ้องเรียกทรัพย์คืนจากจำเลยซึ่งเป็นตัวแทนตาม ป.พ.พ. มาตรา 810 วรรคหนึ่ง แม้ไม่ได้ทำหนังสือตั้งให้เป็นตัวแทนก็ไม่ขัดต่อ ป.พ.พ. มาตรา 798 วรรคสอง โจทก์สืบพยานบุคคลว่าผู้มีชื่อในหนังสือสัญญาซื้อขาย ที่ดิน และในโฉนดเป็นตัวแทนของโจทก์นั้น หาได้สืบในข้อพิพาทระหว่างคู่สัญญาซื้อขาย ที่ดิน ซึ่งกฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือตามความหมายใน ป.วิ.พ. มาตรา 94 (ข) นั้นไม่ แต่เป็นการสืบพยานในข้อพิพาทระหว่างโจทก์จำเลยในกรณีตัวแทนอีกส่วนหนึ่ง จึงหาใช่การนำสืบแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อความในเอกสารที่กฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือแต่ประการใด

โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องขอให้บังคับจำเลยนำโฉนดเลขที่ 12410 ตำบลลาดยาว (บางซื่อฝั่งเหนือ) อำเภอบางเขน (บางซื่อ) กรุงเทพมหานคร ไปจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์คืนโจทก์ต่อเจ้าพนักงาน ที่ดิน กรุงเทพมหานคร สาขาจตุจักร และชำระเงิน 270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ของต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน โฉนดเลขที่ 12410 กรุงเทพมหานคร ให้แก่โจทก์ หากจำเลยไม่ดำเนินการให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา และให้จำเลยชำระเงิน 270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้อง (ฟ้องวันที่ 19 มีนาคม 2553) เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ กับให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 25,000 บาท จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยนำโฉนด ที่ดิน เลขที่ 12410 ที่พิพาทไปจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์คืนโจทก์ต่อเจ้าพนักงาน ที่ดิน กรุงเทพมหานคร สาขาจตุจักร หากจำเลยไม่ดำเนินการให้ถือคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาเฉพาะกรณีจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน พิพาทคืนโจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น กับให้จำเลยใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์ 20,000 บาท ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีชั้นอุทธรณ์ 10,000 บาท แทนโจทก์ ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์อื่นนอกจากนี้ให้เป็นพับ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่คู่ความมิได้โต้เถียงกันในชั้นนี้รับฟังเป็นยุติว่า เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2537 โจทก์ทำสัญญาจะซื้อ ที่ดิน พิพาทโฉนดเลขที่ 12410 กรุงเทพมหานคร จากนายดุสิต และนางสาวกันยาศิริ ในราคา 12,000,000 บาท ตามสำเนาหนังสือสัญญาจะซื้อจะขาย ที่ดิน ต่อมาวันที่ 4 พฤษภาคม 2548 นายดุสิตและนางสาวกันยาศิริจดทะเบียนโอน ที่ดิน พิพาทใส่ชื่อจำเลยเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ตามสำเนาโฉนด ที่ดิน โจทก์เคยฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบ ที่ดิน พิพาทคืนแก่โจทก์ต่อศาลชั้นต้นและศาลนัดพร้อมในวันที่ 28 มกราคม 2553 เพื่อให้โจทก์นำเงินมาชำระค่าขึ้นศาล โจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วแต่ไม่มาศาลในวันนัด ศาลบันทึกรายงานกระบวนพิจารณาว่าโจทก์ทิ้งฟ้อง ให้จำหน่ายคดีออกจากสารบบความ มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยประการแรกว่า ฟ้องโจทก์คดีนี้เป็นฟ้องซ้ำกับคดีแพ่งของศาลชั้นต้นหรือไม่ ในปัญหานี้แม้จำเลยมิได้ยกเรื่องฟ้องซ้ำเป็นข้อต่อสู้ไว้ในคำให้การ แต่เป็นเรื่องอำนาจฟ้องอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน จำเลยย่อมยกปัญหานี้ขึ้นอ้างในชั้นอุทธรณ์ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 วรรคสอง ที่ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยในปัญหานี้จึงเป็นการไม่ชอบ ศาลฎีกาเห็นว่า ในคดีแพ่งของศาลชั้นต้น โจทก์ไม่มาศาลในวันนัดพร้อมเพื่อให้โจทก์หาเงินมาชำระค่าขึ้นศาล เป็นการทิ้งฟ้องและศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีของโจทก์โดยที่ยังมิได้วินิจฉัยชี้ขาดในประเด็นแห่งคดีตามคำฟ้องดังกล่าว ดังนั้น การที่โจทก์ฟ้องจำเลยใหม่เป็นคดีนี้โดยอ้างเหตุอย่างเดียวกับคดีก่อน จึงไม่เป็นฟ้องซ้ำตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 ฎีกาข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยประการต่อไปว่า จำเลยถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาทแทนโจทก์หรือไม่ โจทก์มีตัวโจทก์และนางสาวกันยาศิริ เจ้าของ ที่ดิน พิพาทเดิมเป็นพยาน โดยโจทก์อ้างตนเองเบิกความเป็นพยานได้ความว่า โจทก์ทำสัญญาจะซื้อ ที่ดิน พิพาทจากนายดุสิตและนางสาวกันยาศิริในราคา 12,000,000 บาท ชำระราคา ที่ดิน ไปแล้วบางส่วน คงเหลือ 5,800,000 บาท และยังจดทะเบียนจำนอง ที่ดิน โฉนดเลขที่ 13848 ของโจทก์เป็นประกันหนี้เงินกู้แก่ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) จำนวนเงิน 6,200,000 บาท ต่อมาเมื่อจำเลยทราบว่าโจทก์ค้างชำระค่า ที่ดิน พิพาท จึงเสนอให้โจทก์กู้ยืมเงินจำนวน 6,000,000 บาท เป็นค่า ที่ดิน พิพาทและจะให้กู้ยืมเงินอีก 24,000,000 บาท โดยไม่คิดดอกเบี้ยเพื่อลงทุนใน ที่ดิน พิพาท นอกจากนี้จำเลยยังเสนอให้กู้ยืมเงินจำนวน 11,600,000 บาท โดยให้โจทก์นำ ที่ดิน โฉนดเลขที่ 13848 ซึ่งติดจำนองธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) มาประกันเงินกู้ยืมดังกล่าว กับให้นัดเจ้าของ ที่ดิน มาโอน ที่ดิน พิพาทให้โจทก์และจดทะเบียนไถ่ถอนจำนอง ที่ดิน โฉนดเลขที่ 13848 เพื่อนำมาจำนองกับจำเลยในวันที่ 4 พฤษภาคม 2548 ณ สำนักงาน ที่ดิน กรุงเทพมหานคร สาขาจตุจักร เมื่อถึงวันนัด โจทก์ จำเลย เจ้าหน้าที่ของธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) นายดุสิต นางสาวกันยาศิริกับพวกมาที่สำนักงาน ที่ดิน ดังกล่าว จำเลยได้มอบแคชเชียร์เช็ค 2 ฉบับ ฉบับแรกจำนวนเงิน 6,083,500 บาท ให้โจทก์นำไปไถ่ถอนจำนอง ที่ดิน โฉนดเลขที่ 13848 จากธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) แล้วนำมาจดทะเบียนจำนองกับจำเลยในวงเงิน 11,600,000 บาท ส่วนฉบับที่สองจำนวนเงิน 5,000,000 บาท ให้โจทก์ไปชำระค่า ที่ดิน พิพาทส่วนที่เหลือแก่นายดุสิตและนางสาวกันยาศิริ สำหรับ ที่ดิน พิพาทจำเลยให้โจทก์โอนใส่ชื่อจำเลยเพื่อหลีกเลี่ยงค่าธรรมเนียมการโอนและจะมอบเงินให้ในภายหลัง แต่โจทก์ไม่เคยได้รับเงินที่จำเลยจะให้กู้ยืมเงินจำนวน 6,000,000 บาท และเงินสำหรับลงทุนอีก 24,000,000 บาทดังกล่าว เหตุที่โจทก์ยอมโอนใส่ชื่อจำเลยเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาท เนื่องจากหากนายดุสิตและนางสาวกันยาศิริโอน ที่ดิน พิพาทให้โจทก์และโจทก์จดทะเบียนจำนอง ที่ดิน พิพาทกับจำเลยจะต้องเสียค่าธรรมเนียมหลายต่อ ทั้งโจทก์เชื่อใจและไว้วางใจจำเลยว่าจะไม่โกง โจทก์จึงยอมให้จำเลยถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาทแทน และนางสาวกันยาศิริก็เบิกความยืนยันว่า พยานไปที่สำนักงาน ที่ดิน เพื่อทำสัญญาซื้อขาย ที่ดิน กับโจทก์ แต่ภายหลังพบว่าเป็นการทำสัญญาซื้อขาย ที่ดิน ระหว่างพยานกับจำเลย พยานได้ทักท้วง พยานจะขาย ที่ดิน พิพาทให้โจทก์ แต่โจทก์ยืนยันขอให้โอน ที่ดิน พิพาทให้จำเลย เนื่องจากจำเลยเป็นผู้ให้โจทก์กู้ยืมเงินมาซื้อ ที่ดิน พิพาทและจะให้กู้ยืมเงินอีก 20,000,000 บาท พยานจึงโอน ที่ดิน พิพาทให้จำเลย ฝ่ายจำเลยนำสืบว่า จำเลยซื้อ ที่ดิน พิพาทในราคา 5,700,000 บาท โดยจ่ายเป็นแคชเชียร์เช็คจำนวนเงิน 5,000,000 บาท และเงินสดอีก 700,000 บาท ซึ่งผู้ขายได้รับเงินไปแล้ว เห็นว่า พยานโจทก์ดังกล่าวเบิกความเชื่อมโยงต้องกันในข้อสาระสำคัญ โดยเฉพาะนางสาวกันยาศิริไม่รู้จักจำเลยมาก่อน ไม่มีข้อระแวงว่าจะเบิกความปรักปรำจำเลย จึงเชื่อได้ว่านางสาวกันยาศิริเบิกความไปตามความจริง ที่จำเลยอ้างว่า จำเลยซื้อ ที่ดิน พิพาทจากนายดุสิตและนางสาวกันยาศิริในราคา 5,700,000 บาท นั้น เป็นเรื่องผิดปกติอย่างยิ่ง เพราะเป็นราคาที่ต่ำกว่าราคาที่โจทก์ทำสัญญาจะซื้อ ที่ดิน พิพาทจากนายดุสิตและนางสาวกันยาศิริในราคา 12,000,000 บาท อย่างมาก ทั้งนายดุสิตและนางสาวกันยาศิริต่างไม่รู้จักจำเลยมาก่อน เพิ่งจะมาพบกันที่สำนักงาน ที่ดิน ในวันนัดโอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน จึงไม่น่าเชื่อว่านายดุสิตและนางสาวกันยาศิริจะขาย ที่ดิน พิพาทให้จำเลยในราคาเพียง 5,700,000 บาท เท่านั้น ยิ่งกว่านั้นเมื่อโจทก์ให้ทนายความมีหนังสือไปถึงจำเลยในฐานะผู้มีชื่อถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาทแทนโจทก์ เพื่อให้มาจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน โฉนดพิพาท ณ สำนักงาน ที่ดิน กรุงเทพมหานคร สาขาจตุจักร ในวันที่ 5 กรกฎาคม 2549 เวลา 10 นาฬิกา โดยโจทก์เตรียมเงินเพื่อชำระคืนให้แก่จำเลยครบถ้วนแล้ว ซึ่งจำเลยก็ได้รับเอกสารดังกล่าวแล้ว แต่ไม่ปรากฏว่าจำเลยได้โต้แย้งหรือปฏิเสธความข้อนี้ ทั้งไม่ได้ไปพบโจทก์ตามนัด โจทก์จึงไปแจ้งความที่สถานีตำรวจและลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐาน ตามพฤติการณ์ดังกล่าวเชื่อว่าโจทก์เชื่อโดยสุจริตว่าจำเลยคงไม่โกงโจทก์ จึงยอมให้ผู้ขายโอนใส่ชื่อจำเลยเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาทแทนโจทก์เพราะหากไม่เป็นความจริงโจทก์คงไม่กล้าไปแจ้งความข้อนี้ต่อเจ้าพนักงานตำรวจให้ลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐาน ที่จำเลยฎีกาว่า โจทก์อ้างว่าโจทก์มอบให้จำเลยเป็นตัวแทนมีชื่อถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาทโดยไม่ได้ทำหนังสือตั้งให้เป็นตัวแทนขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 นั้น เห็นว่า การที่โจทก์ให้จำเลยเป็นตัวแทนมีชื่อถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาท และฟ้องบังคับให้จำเลยคืน ที่ดิน พิพาทให้แก่โจทก์ เป็นเรื่องตัวการฟ้องเรียกทรัพย์คืนจากจำเลยซึ่งเป็นตัวแทนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 810 วรรคหนึ่ง แม้ไม่ได้ทำหนังสือตั้งให้เป็นตัวแทนก็ไม่ขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 วรรคสอง ส่วนที่จำเลยฎีกาทำนองว่า โจทก์สืบพยานบุคคลว่าโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ ที่ดิน พิพาท เป็นการนำสืบพยานบุคคลแทนพยานเอกสารหนังสือสัญญาซื้อขาย ที่ดิน พิพาทและรายการจดทะเบียนในโฉนดที่มีชื่อจำเลยเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 (ข) เห็นว่า การที่โจทก์สืบพยานบุคคลว่าผู้มีชื่อในหนังสือสัญญาซื้อขาย ที่ดิน และในโฉนดเป็นตัวแทนของโจทก์นั้น หาได้สืบในข้อพิพาทระหว่างคู่สัญญาซื้อขาย ที่ดิน ซึ่งกฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือตามความหมายในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 (ข) นั้นไม่ แต่เป็นการสืบพยานในข้อพิพาทระหว่างโจทก์จำเลยในกรณีตัวแทนอีกส่วนหนึ่ง จึงหาใช่การนำสืบแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อความในเอกสารที่กฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือแต่ประการใด ศาลฎีกาเห็นว่า พยานหลักฐานของโจทก์มีเหตุผลและน้ำหนักดีกว่าพยานหลักฐานของจำเลย ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ ที่ดิน พิพาท จำเลยเป็นเพียงผู้มีชื่อถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน พิพาทแทนโจทก์ เมื่อวินิจฉัยดังนี้แล้วจึงไม่จำต้องวินิจฉัยปัญหาว่าคดีนี้เป็นคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาหรือไม่ และข้ออ้างอื่น ๆ ในฎีกาของจำเลยต่อไป เพราะไม่ทำให้ผลของคดีเปลี่ยนแปลง คงมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยประการสุดท้ายว่า ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยนำโฉนด ที่ดิน พิพาทไปจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์คืนโจทก์ต่อเจ้าพนักงาน ที่ดิน เป็นการพิพากษาเกินคำขอเพราะโจทก์ขอให้เจ้าพนักงาน ที่ดิน ออกใบแทนใหม่ได้นั้น เห็นว่า คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในส่วนนี้ตรงตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์แล้ว หาใช่เป็นการพิพากษาเกินคำขอไม่ ฎีกาข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้นเช่นกัน พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15572/2558 นางสาวนาคนางค์ ศรีสิทธินาม โจทก์ นายบุญยงค์ รัตตดิลก จำเลย ป.พ.พ. ม. 798 วรรคสอง , ม. 810 วรรคหนึ่ง ป.วิ.พ. ม. 94 (ข) , ม. 148 , ม. 225 วรรคสอง