ฎีกาที่ 15503/2558

กระบวนพิจารณาในกรณีขอให้พิจารณาคดีใหม่ พ.ร.บ.จัดตั้งศาล ล้มละลาย และวิธีพิจารณาคดี ล้มละลาย พ.ศ.2542 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ จึงต้องนำบทบัญญัติแห่ง ป.วิ.พ. มาใช้บังคับโดยอนุโลม ตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาล ล้มละลาย และวิธีพิจารณาคดี ล้มละลาย พ.ศ.2542 มาตรา 14 และการยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่นั้น ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 199 จัตวา บัญญัติให้ยื่นต่อศาลภายในสิบห้าวันนับจากวันที่ได้ส่งคำบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งให้แก่จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การ ซึ่งในคดี ล้มละลาย แม้จะไม่มีการส่งคำบังคับให้แก่จำเลยดังเช่นในคดีแพ่งก็ตาม แต่การที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีหมายเรียกไปยังจำเลยเพื่อไปให้การเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สิน ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 117 ถือเสมือนว่าเป็นการส่งคำบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง ซึ่งจำเลยมีสิทธิยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่ภายในกำหนด 15 วัน นับแต่ได้รับหมายเรียกดังกล่าว

คดีสืบเนื่องมาจากศาล ล้มละลาย กลางมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยเด็ดขาด เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2554 วันที่ 16 กันยายน 2554 จำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ ศาล ล้มละลาย กลางมีคำสั่งไม่รับคำร้อง จำเลยอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าว โดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดี ล้มละลาย วินิจฉัยว่า กระบวนพิจารณาในกรณีขอให้พิจารณาคดีใหม่ พระราชบัญญัติจัดตั้งศาล ล้มละลาย และวิธีพิจารณาคดี ล้มละลาย พ.ศ.2542 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ จึงต้องนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาล ล้มละลาย และวิธีพิจารณาคดี ล้มละลาย พ.ศ.2542 มาตรา 14 และการยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ นั้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 จัตวา บัญญัติว่า "คำขอให้พิจารณาคดีใหม่นั้น ให้ยื่นต่อศาลภายในสิบห้าวันนับจากวันที่ได้ส่งคำบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งให้แก่จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การ..." ซึ่งในคดี ล้มละลาย แม้จะไม่มีการส่งคำบังคับให้แก่จำเลยดังเช่นในคดีแพ่งก็ตาม แต่การที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีหมายเรียกไปยังจำเลยเพื่อไปให้การเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สิน ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 117 ถือเสมือนว่าเป็นการส่งคำบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง ซึ่งจำเลยมีสิทธิยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่ภายในกำหนด 15 วัน นับแต่ได้รับหมายเรียกดังกล่าว แต่เมื่อพิจารณาจากเอกสารในสำนวนคดีนี้แล้ว ไม่ปรากฏข้อเท็จจริงในสำนวนว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้มีการส่งหมายเรียกไปยังจำเลยเพื่อไปให้การเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินดังที่โจทก์กล่าวอ้างมาในคำแก้อุทธรณ์แล้วแต่อย่างใด กรณีจึงยังไม่อาจรับฟังได้โดยแน่ชัดว่าจำเลยได้รับคำบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งแล้วตั้งแต่เมื่อใด และครบกำหนดที่จะยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่ในวันใด ดังนั้น การที่ศาล ล้มละลาย กลางยกคำร้องของจำเลยในชั้นตรวจคำร้องโดยไม่ไต่สวนพยานให้ได้ความดังกล่าวเสียก่อน จึงไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา พิพากษากลับ ให้ยกคำสั่งศาล ล้มละลาย กลาง ให้ศาล ล้มละลาย กลางดำเนินการไต่สวนคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ของจำเลยต่อไป แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี ค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นนี้ให้เป็นพับ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15503/2558 กรมสรรพากร โจทก์ บริษัทเนชั่นแนล ฟูด คอร์ปอเรชั่น จำกัด จำเลย ป.วิ.พ. ม. 199 จัตวา พ.ร.บ.จัดตั้งศาลล้มละลายและวิธีพิจารณาคดีล้มละลาย พ.ศ.2542 ม. 14 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 117