ฎีกาที่ 6547/2546

ทาง ภาระจำยอม ที่โจทก์จะเรียกให้พ้นจาก ภาระจำยอม ได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1394 ทาง ภาระจำยอม นั้นต้อง ไม่ใช้และใช้ไม่ได้ตามรูปการ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยยังคงใช้ทางเดิน ภาระจำยอม ในที่ดินของโจทก์ผ่านออกไปสู่ทางสาธารณะอยู่ เมื่อปรากฏว่ามีการขัดขวางโดยผู้ขายที่ดินให้โจทก์ปิดกั้นทาง ภาระจำยอม จำเลยกับพวกก็ใช้สิทธิฟ้องให้ผู้ขายที่ดินดังกล่าวเปิดทาง ภาระจำยอม นั้น เพื่อให้จำเลยกับพวกได้ใช้ทาง ภาระจำยอม ในที่ดินอันเป็นภารยทรัพย์อยู่ ในที่สุดศาลฎีกาพิพากษาให้ทางพิพาทเป็นทาง ภาระจำยอม และให้รื้อสิ่งก่อสร้างใด ๆ ที่กระทำลงบนทาง ภาระจำยอม ขณะนี้คดีอยู่ในระหว่างการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อให้โจทก์เปิดทาง ภาระจำยอม ให้แก่จำเลยกับพวกอันเป็นข้อแสดงว่าจำเลยยังต้องการใช้ทาง ภาระจำยอม และตามรูปการทาง ภาระจำยอม นั้นก็สามารถ ใช้ได้อยู่ ฉะนั้นโจทก์จึงหามีสิทธิที่จะเรียกให้ที่ดินภารยทรัพย์พิพาทพ้นจาก ภาระจำยอม ตามมาตรา 1394 ไม่

โจทก์ฟ้องขอให้ศาลมีคำสั่งให้ที่ดินโฉนดเลขที่ 48691 พ้นจาก ภาระจำยอม ของที่ดินโฉนดเลขที่ 1275 จำเลยที่ 1 ถึงที่ 5 และจำเลยที่ 7 ถึงที่ 10 ให้การว่า ขอให้ยกฟ้อง จำเลยที่ 6 ขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ให้โจทก์ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนจำเลยทั้งสิบ โดยกำหนดค่าทนายความ 5,000 บาท โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เว้นแต่ค่าทนายความในศาลชั้นต้นให้โจทก์ใช้แทนจำเลยทั้งสิบ 3,000 บาท กับให้โจทก์ ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์ 1,500 บาท แทนจำเลยทั้งสิบด้วย โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่ไม่โต้เถียงกันฟังเป็นยุติได้ว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 48691 โดยซื้อมาจากบริษัทเชิงทะเล จำกัด ที่ดินแปลงนี้แบ่งแยกมาจากที่ดินโฉนดเลขที่ 1251 อันเป็นที่ดินภารยทรัพย์เพื่อประโยชน์แก่ที่ดินสามยทรัพย์ โฉนดเลขที่ 1275 ของจำเลยทั้งสิบ เมื่อปี 2529 บริษัทเชิงทะเล จำกัด ได้รื้อสะพานไม้ทางภาระ จำยอมที่จำเลยทั้งสิบใช้เดินจากบ้านพักออกสู่ทางสาธารณะ ปี 2530 จำเลยที่ 1 ที่ 3 ที่ 4 ที่ 5 และที่ 10 กับพวก ได้เป็นโจทก์ฟ้องบริษัทเชิงทะเล จำกัด กับพวก ให้เปิดทาง ภาระจำยอม ครั้นเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2538 ศาลชั้นต้น ได้อ่านคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีนั้นซึ่งพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ที่พิพากษาว่า ทางพิพาทเป็นทาง ภาระจำยอม เพื่อที่ดินโฉนดเลขที่ 1275 ให้บริษัทเชิงทะเล จำกัด เปิดทาง ภาระจำยอม แต่การบังคับคดี ยังไม่เสร็จสิ้น คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า ทาง ภาระจำยอม พิพาทนั้นไม่ใช้และใช้ไม่ได้ตามรูปการแล้วหรือไม่ และโจทก์จะเรียกร้องให้พ้นจาก ภาระจำยอม ได้หรือไม่ เห็นว่า ทาง ภาระจำยอม ที่โจทก์จะเรียกให้พ้นจาก ภาระจำยอม ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1394 ทาง ภาระจำยอม นั้นต้องไม่ใช้และใช้ไม่ได้ตามรูปการ ตามข้อเท็จจริงที่ปรากฏนั้นได้ความว่าจำเลยทั้งสิบยังคงใช้ทางเดิน ภาระจำยอม ในที่ดินของโจทก์เดินผ่านออกไปสู่ ทางสาธารณะอยู่ เมื่อปรากฏว่ามีการขัดขวางโดยบริษัทเชิงทะเล จำกัด ผู้ขายที่ดินให้โจทก์ปิดกั้นทาง ภาระจำยอม จำเลยกับพวกก็ยังคงใช้สิทธิฟ้องให้บริษัทดังกล่าวเปิดทาง ภาระจำยอม นั้นเพื่อให้จำเลยกับพวกได้ใช้ทาง ภาระจำยอม ในที่ดินอันเป็นภารยทรัพย์อยู่ จนในที่สุดศาลฎีกาได้พิพากษาให้ทางพิพาทเป็นทาง ภาระจำยอม และให้รื้อสิ่งก่อสร้างใด ๆ ที่กระทำลงบนทาง ภาระจำยอม ขณะนี้คดีอยู่ในระหว่างการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อให้โจทก์ เปิดทาง ภาระจำยอม ให้แก่จำเลยกับพวกอันเป็นข้อแสดงว่าจำเลยทั้งสิบยังต้องการใช้ทาง ภาระจำยอม และตามรูปการทาง ภาระจำยอม นั้นก็สามารถใช้ได้อยู่ ฉะนั้นโจทก์จึงหามีสิทธิที่จะเรียกให้ที่ดินภารยทรัพย์พิพาทพ้นจาก ภาระจำยอม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1394 ไม่ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาต้องกันมานั้นชอบแล้ว ฎีกาของโจทก์ ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6547/2546 นางนิรมล โตจิรกุล โจทก์ นาวาอากาศตรีเทียม ประถมด้วง กับพวก จำเลย ป.พ.พ. ม. 1394