ฎีกาที่ 8124/2541

โจทก์ยื่นคำขอรังวัดเพื่อออกโฉนด ที่ดิน ต่อจำเลย จำเลยเห็นว่า ที่ดิน ของโจทก์เข้าหลักเกณฑ์ตามกฎหมายที่จะออกโฉนด ที่ดิน ให้ได้จึงประกาศจะแจกโฉนด ที่ดิน ให้โจทก์ตั้งแต่วันที่ 13 มีนาคม 2524 โดยกำหนดว่าถ้าผู้ใดจะคัดค้านให้ยื่นคำคัดค้านภายใน 30 วัน นับแต่วันประกาศ หากกระทรวงการคลังได้รับแจ้งจากจำเลยตั้งแต่ปี 2526 แล้วมิได้คัดค้านอย่างใดจนบัดนี้ต้องถือว่าไม่ติดใจคัดค้านเพราะเนิ่นนานเกินสมควรแล้ว ดังนั้น การที่จำเลยปฏิเสธไม่ยอมแจกโฉนด ที่ดิน ให้โจทก์โดยอ้างว่ากระทรวงการคลังยังไม่ตอบไม่ขัดข้องและอ้างหนังสือสั่งการของกรม ที่ดิน แจ้งทางปฏิบัติเกี่ยวกับการออกโฉนด ที่ดิน ซึ่งเป็นเรื่องภายใน ถือได้ว่าจำเลยได้โต้แย้งสิทธิของโจทก์แล้ว โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง

โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยในฐานะเจ้าพนักงาน ที่ดิน จังหวัดนครสวรรค์ แจกโฉนด ที่ดิน หมู่ที่ 2 ตำบลย่านมัทรี อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ เนื้อที่ 61 ไร่ 80 ตารางวา ให้โจทก์ หากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแจกโฉนด ที่ดิน พิพาทแก่โจทก์ และให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 2,000 บาท คำขออื่นให้ยก จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาคณะคดีปกครองวินิจฉัยว่าที่จำเลยฎีกาว่า การที่จำเลยส่งเรื่องการขอออกโฉนด ที่ดิน ของโจทก์ให้กระทรวงการคลังตรวจสอบเป็นการกระทำเพื่อพิสูจน์สิทธิให้ได้ความชัดเจนก่อนว่าเป็นที่ราชพัสดุหรือเป็น ที่ดิน ที่โจทก์ครอบครองมาก่อนพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตหวงห้าม ที่ดิน ฯ พ.ศ. 2479 ใช้บังคับ แม้จะเป็นเวลานานเพียงใดก็ไม่ถือว่าเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องนั้น เห็นว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงาน ที่ดิน เจ้าของท้องที่มีอำนาจดำเนินการออกโฉนด ที่ดิน ให้โจทก์ เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่า โจทก์ยื่นคำขอรังวัดเพื่อออกโฉนด ที่ดิน ไว้ตั้งแต่วันที่ 16 มีนาคม 2521 จนถึงวันฟ้องเป็นเวลากว่า 18 ปี และจำเลยมีหนังสือถึงราชพัสดุจังหวัดนครสวรรค์เมื่อวันที่ 14 เมษายน 2526 โดยระบุว่าจำเลยรังวัดแล้วได้เนื้อที่ 61 ไร่ 80 ตารางวา และสอบสวนแล้วเชื่อได้ว่า ที่ดิน ที่โจทก์ขอออกโฉนดเป็น ที่ดิน ที่มีการครอบครองทำประโยชน์ต่อเนื่องกันมาก่อนการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตหวงห้าม ที่ดิน ฯ พ.ศ. 2479 และขอรังวัดก่อนที่กรม ที่ดิน ได้วางทางปฏิบัติเกี่ยวกับการออกโฉนด ที่ดิน สำหรับ ที่ดิน ในเขตหวงห้ามตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตหวงห้าม ที่ดิน ฯ พ.ศ. 2479 ตามหนังสือที่มท 0609/4/13444 ลงวันที่ 11 มิถุนายน 2525 ทั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ก็ได้ประกาศแจกโฉนด ที่ดิน แล้ว ถือได้ว่า ที่ดิน ของโจทก์เข้าหลักเกณฑ์ตามกฎหมายที่จะออกโฉนด ที่ดิน ให้ได้ นอกจากนี้จำเลยยังได้ประกาศจะแจกโฉนด ที่ดิน ให้โจทก์เป็นเนื้อที่ 61 ไร่ 80 ตารางวา ตั้งแต่วันที่ 13 มีนาคม 2524 เนื่องจากได้รังวัดเพื่อออกโฉนด ที่ดิน เสร็จแล้ว ถ้าผู้ใดจะคัดค้านให้ยื่นคำคัดค้านภายใน 30 วัน นับแต่วันประกาศ เห็นว่า ในกรณีนี้หากกระทรวงการคลังโดยราชพัสดุจังหวัดนครสวรรค์มีความประสงค์จะคัดค้านก็ต้องรีบคัดค้านเสียโดยเร็ว เพราะตามประกาศแจกโฉนด ที่ดิน ยังให้เวลาคัดค้านเพียง 30 วัน การที่ได้รับแจ้งจากจำเลยตั้งแต่ปี 2526 แล้วมิได้คัดค้านอย่างใดจนบัดนี้ต้องถือว่าไม่ติดใจจะคัดค้านเพราะเนิ่นนานเกินสมควรแล้ว ดังนั้น ที่จำเลยปฏิเสธไม่ยอมแจกโฉนด ที่ดิน ให้โจทก์โดยอ้างเหตุขัดข้องว่ากระทรวงการคลังยังไม่ตอบไม่ขัดข้องและอ้างหนังสือสั่งการของกรม ที่ดิน แจ้งทางปฏิบัติเกี่ยวกับการออกโฉนด ที่ดิน สำหรับ ที่ดิน ในเขตหวงห้ามดังกล่าวซึ่งเป็นเรื่องภายใน ถือได้ว่าเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง? พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8124/2541 นางเชื่อม มากบุญ โจทก์ เจ้าพนักงาน ที่ดิน สำนักงาน ที่ดิน จังหวัดนครสวรรค์ สาขาพยุหะคีรี จำเลย ป.วิ.พ. ม. 55