ฎีกาที่ 7473/2537

โจทก์จำเลยซึ่งอยู่กินด้วยกันฉันสามีภริยาโดยมิได้จดทะเบียนสมรสได้ตกลงแยกกันอยู่และร่วมกันทำบันทึกข้อตกลงผลัดกันดูแลบุตรผู้เยาว์ โจทก์ซึ่งมิได้เป็นบิดาโดยชอบด้วยกฎหมาย จึงไม่มีสิทธิและหน้าที่ในฐานะที่เป็นบิดาของบุตรผู้เยาว์ ข้อพิพาทอันเกี่ยวกับการปกครองดูแลบุตรผู้เยาว์ระหว่างโจทก์กับจำเลยย่อมไม่มี จึงไม่อาจทำบันทึกข้อตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทอันเกี่ยวกับบุตรผู้เยาว์ได้บันทึกข้อตกลงดังกล่าวไม่มีผลเป็น สัญญา ประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 850 โจทก์ไม่อาจฟ้องบังคับให้จำเลยปฏิบัติตามบันทึกข้อตกลงดังกล่าวได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภริยากันโดยมิได้จดทะเบียนสมรส มีบุตรด้วยกันคือ เด็กชายย้ง โจทก์จำเลยตกลงแยกกันอยู่และทำบันทึกข้อตกลงเป็นหนังสือว่าให้เด็กชายย้งอยู่กับแต่ละฝ่ายคนละ 2 สัปดาห์ ตามเอกสารท้ายฟ้อง หมายเลข 1 ต่อมาจำเลยรับเด็กชายย้งไปจากโจทก์ พ้นกำหนดแล้วไม่ส่งคืน ขอให้บังคับจำเลยปฏิบัติตามบันทึกข้อตกลง หากไม่ปฏิบัติตามให้ถือคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา จำเลยให้การว่า เด็กชายย้งเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลย จำเลยเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองแต่เพียงผู้เดียว จำเลยทำบันทึกข้อตกลงเกี่ยวกับที่อยู่ของเด็กชายย้งตามเอกสารท้ายฟ้องจริงแต่อำนาจปกครองไม่ได้อยู่กับโจทก์ เมื่อจำเลยประสงค์จะเลี้ยงดูบุตรผู้เยาว์เองย่อมมีอำนาจกระทำได้ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดีพอวินิจฉัยได้จึงให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยและพิพากษาให้จำเลยปฏิบัติตาม สัญญา เอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 1โดยส่งเด็กชายย้งบุตรผู้เยาว์ให้ไปอยู่กับโจทก์เป็นเวลา 2สัปดาห์ หลังจากนั้นก็ส่งตัวบุตรผู้เยาว์ผลัดกันดูแลฝ่ายละ 2สัปดาห์ คำขอนอกจากนี้ให้ยก จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ขณะที่โจทก์และจำเลยทำบันทึกข้อตกลงเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 1 กันนั้น โจทก์ไม่ได้เป็นบิดาโดยชอบด้วยกฎหมายของเด็กชายย้ง เพราะโจทก์ยังมิได้จดทะเบียนสมรสกับจำเลยหรือจดทะเบียนรับรองว่าเด็กชายย้งเป็นบุตรหรือศาลพิพากษาว่าเด็กชายย้งเป็นบุตรของโจทก์ โจทก์จึงไม่มีสิทธิและหน้าที่ในฐานะที่เป็นบิดาของเด็กชายย้งตามบทบัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ลักษณะ 2 หมวด 2 ข้อพิพาทอันเกี่ยวกับการปกครองดูแลเด็กชายย้งระหว่างโจทก์กับจำเลยย่อมไม่มี โจทก์และจำเลยจึงไม่อาจทำบันทึกข้อตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทอันเกี่ยวกับเด็กชายย้งได้ ดังนั้น บันทึกข้อตกลงตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 1 จึงไม่มีผลเป็น สัญญา ประนีประนอมยอมความ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 850 โจทก์ไม่อาจฟ้องให้บังคับจำเลยปฏิบัติตามบันทึกข้อตกลงดังกล่าวได้ พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7473/2537 นาย บุญ เรือง เหลืองรุ่งโรจน์ โจทก์ นาง นวลลออ แซ่ก๊วย จำเลย ป.พ.พ. ม. 850 , ม. 1546 , ม. 1566 , ม. 1567 (1)