ฎีกาที่ 377/2536

จำเลยทำสัญญายอมให้ พ. เจ้าของที่ดินคนเดิมใช้ทางเดินผ่านที่ดินจำเลยเพื่อเข้าออกสู่ทางสาธารณะ สัญญาดังกล่าวจึงเป็นการก่อให้เกิด ภาระจำยอม เพื่อประโยชน์แก่ที่ดินอันเป็นสามยทรัพย์ ภาระจำยอม ย่อมติดไปกับสามยทรัพย์ซึ่งได้โอนมาเป็นของโจทก์แม้จะยังไม่ได้จดทะเบียนเป็นทาง ภาระจำยอม เป็นเพียงบุคคลสิทธิก็ตาม โจทก์ผู้รับโอนสามยทรัพย์ย่อมรับโอนไปทั้งสิทธิและหน้าที่จึงมีสิทธิฟ้องบังคับให้จำเลยจดทะเบียน ภาระจำยอม ได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของร่วมในที่ดินโฉนดเลขที่ 230 โดยนางนกเอี้ยง ยกให้ ที่ดินแปลงนี้ไม่มีทางออกสู่ทางสาธารณะ เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2515 นางนกเอี้ยงได้ซื้อสิทธิในที่ดินของจำเลยกว้าง 1.50 เมตร ยาวประมาณ 54 เมตร เพื่อใช้เป็นทางออกสู่ทางสาธารณะและได้ใช้ทางนี้ตลอดมาเป็นเวลากว่า 10 ปี ตกเป็นทาง ภาระจำยอม แล้ว เมื่อเดือนกรกฎาคมจำเลยปิดทางดังกล่าว ขอให้จำเลยเปิดทางและไปจดทะเบียน ภาระจำยอม จำเลยให้การว่า จำเลยไม่ใช่เจ้าของที่ดินตามฟ้อง ที่ดินดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกของภริยาจำเลย หนังสือสัญญาตามฟ้องเป็นเอกสารปลอม โจทก์กับพวกไม่เคยใช้ทางเดินดังกล่าวขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ให้จำเลยเปิดทางกว้าง 1.50 เมตร ยาวประมาณ 54 เมตร เป็นทางเข้าออกผ่านที่ดินโฉนดเลขที่ 303 และ 1483ของจำเลยเพื่อเป็นทาง ภาระจำยอม แก่ที่ดินโฉนดเลขที่ 230 ตำบลวังทองอำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก ของโจทก์ โดยให้จำเลยไปจดทะเบียน ภาระจำยอม ให้แก่โจทก์ หากไม่ไปให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยหากจำเลยไม่เปิดทางก็ให้โจทก์ดำเนินการขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีไปดำเนินการให้โดยให้จำเลยเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า ที่จำเลยฎีกาว่า ตามสัญญายอมให้นางนกเอี้ยงเป็นผู้มีสิทธิใช้ทางเดินได้เพียงคนเดียว เมื่อยังไม่มีการจดทะเบียนเป็น ภาระจำยอม จึงเป็นบุคคลสิทธิไม่เป็น ภาระจำยอม ที่ติดไปกับที่ดินที่โจทก์ได้รับการยกให้นั้น เห็นว่าเมื่อตามสัญญาที่ก่อให้เกิดทาง ภาระจำยอม ดังกล่าวมิได้ระบุว่าให้เกิดเป็นประโยชน์ทาง ภาระจำยอม เฉพาะนางนกเอี้ยงเท่านั้น สัญญาดังกล่าวจึงเป็นการก่อให้เกิด ภาระจำยอม เพื่อประโยชน์แก่ที่ดินโฉนดเลขที่ 230 อันเป็นสามยทรัพย์ ภาระจำยอม ย่อมติดไปกับสามยทรัพย์ซึ่งได้โอนมาเป็นของโจทก์ในเวลาต่อมาดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1393 วรรคแรก แม้จะยังไม่มีการจดทะเบียนเป็นทาง ภาระจำยอม เป็นเพียงบุคคลสิทธิก็ตาม โจทก์ผู้ได้รับโอนสามายทรัพย์ดังกล่าวย่อมรับโอนไปทั้งสิทธิและหน้าที่จากนางนกเอี้ยง โจทก์มีสิทธิฟ้องบังคับให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาดังกล่าวได้ ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 377/2536 นาย ยงศักดิ์ เจริญ สุข ใน ฐานะ บิดา ผู้แทนโดยชอบธรรม ของ โจทก์ เด็ก ชาย ฐิติพันธ์ เจริญ สุข กับพวก โจทก์ นาย สวิง ขุนจารย์ จำเลย ป.พ.พ. ม. 1299 , ม. 1387 , ม. 1393