ฎีกาที่ 5443/2531

จำเลยกู้ยืมเงินโจทก์โดยมอบหนังสือสัญญา เช่าซื้อ ห้องแฟลตให้โจทก์ยึดถือไว้เป็นประกัน ต่อมาจำเลยไปแจ้งความต่อพนักงานสอบสวนว่าหนังสือสัญญา เช่าซื้อ นั้นหายไป เพื่อเป็นหลักฐานไปขอคู่ฉบับสัญญา เช่าซื้อ จากผู้ให้ เช่าซื้อ แล้วนำคู่ฉบับสัญญาดังกล่าวไปขอโอนสิทธิให้ผู้อื่นแต่ถูกศาลสั่งอายัดเสียก่อน ดังนี้โจทก์มิใช่คู่สัญญาไม่มีสิทธิตามสัญญา เช่าซื้อ แต่ประการใดโจทก์มีสิทธิเพียงยึดถือหนังสือสัญญา เช่าซื้อ ไว้เป็นประกันหนี้เงินกู้เท่านั้น โจทก์มิได้สูญเสียสิทธิในการยึดถือหนังสือสัญญา เช่าซื้อ ค่าของหนังสือสัญญา เช่าซื้อ ที่โจทก์ยึดถือก็มิได้ลดน้อยลงเพราะแม้จำเลยจะได้คู่ฉบับสัญญา เช่าซื้อ มาเนื่องจากการแจ้งความเท็จแต่ศาลก็ได้มีคำสั่งอายัดการโอนคู่ฉบับสัญญาดังกล่าวแล้วโจทก์จึงไม่เสียหายโดยพฤตินัยหรือโดยนิตินัย และไม่มีอำนาจฟ้อง

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยกู้เงินโจทก์โดยนำสัญญา เช่าซื้อ ห้องแฟลตมามอบให้เป็นประกัน ต่อมาจำเลยแจ้งต่อพนักงานสอบสวนว่าสัญญา เช่าซื้อ หาย แล้วไปขอคู่ฉบับจากผู้ให้ เช่าซื้อ นำไปโอนสิทธิให้แก่ผู้อื่นทำให้โจทก์เสียหาย ขอให้ลงโทษตาม ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 137 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ในชั้นตรวจคำฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าการกระทำของจำเลยตามฟ้องทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายและทำให้สิทธิของโจทก์ในฐานะผู้ยึดถือเอกสารสิทธิตามสัญญา เช่าซื้อ ไว้เป็นประกันเงินกู้ตามสัญญากู้ยืมเงินดังกล่าวได้รับความกระทบกระเทือน โจทก์จึงเป็นผู้เสียหายและมีอำนาจฟ้องนั้น ศาลฎีกาพิเคราะห์แล้วเห็นว่าโจทก์มิใช่คู่สัญญา เช่าซื้อ ดังกล่าวจึงไม่มีสิทธิตามสัญญา เช่าซื้อ แต่ประการใด โจทก์มีสิทธิเพียงยึดถือสัญญา เช่าซื้อ นี้ไว้เป็นประกันหนี้เงินกู้เท่านั้น โจทก์มิได้สูญเสียสิทธิในการยึดถือสัญญา เช่าซื้อ นี้ไว้แต่อย่างใด เพราะโจทก์ยังคงยึดถือสัญญานี้ไว้จนถึงวันฟ้อง ทั้งค่าของสัญญา เช่าซื้อ ที่โจทก์ยึดถือนั้นก็มิได้ลดน้อยลง เพราะแม้จำเลยจะได้คู่ฉบับสัญญา เช่าซื้อ มาเนื่องจากการแจ้งความเท็จ แต่ศาลได้มีคำสั่งอายัดการโอนคู่ฉบับดังกล่าวโจทก์จึงไม่เสียหายโดยพฤตินัยหรือโดยนิตินัย โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหายและไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้" พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5443/2531 นาง ปิยาณี ศรีธุระวานิช โจทก์ นาง ประไพ จารุภา จำเลย ป.อ. ม. 137 ป.วิ.อ. ม. 2 (4) , ม. 28