ฎีกาที่ 4219/2531

โจทก์ เช่าซื้อ ที่ดินพิพาทจาก ป. และชำระค่า เช่าซื้อ ครบถ้วนแล้วแต่การได้มาโดยนิติกรรมซึ่งอสังหาริมทรัพย์ตามสัญญา เช่าซื้อ นั้นไม่บริบูรณ์กรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทยังไม่ตกเป็นของโจทก์จนกว่าจะได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนการได้มากับพนักงานเจ้าหน้าที่ตามความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1299วรรคหนึ่ง เมื่อ ป. ถึงแก่ความตาย โจทก์ต้องใช้สิทธิเรียกร้องซึ่งมีต่อ ป. ภายในกำหนด 1 ปี นับแต่เมื่อได้รู้หรือควรได้รู้ถึงความตายของ ป. มิฉะนั้นคดีโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754 วรรคสาม

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ เช่าซื้อ ที่ดินจากจ่าสิบเอกปริญญาได้ชำระค่า เช่าซื้อ ครบถ้วนแล้ว ต่อมาจึงพบว่าจ่าสิบเอกปริญญาตายจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกไม่ยอมโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้ขอให้บังคับจำเลยโอนที่ดินหรือใช้ค่าเสียหาย จำเลยให้การว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความมรดก ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เมื่อวันที่19 มกราคม 2516 โจทก์ได้ทำสัญญา เช่าซื้อ ที่ดินโฉนดเลขที่ 28007ตำบลหัวทะเล อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมากับจ่าสิบเอกปริญญา ชำนาญกิจ ปรากฏตามสัญญา เช่าซื้อ เอกสารหมาย จ.14 โจทก์ได้ชำระค่า เช่าซื้อ ครบถ้วนแล้วตั้งแต่วันที่2 กรกฎาคม 2522 ตามเอกสารหมาย จ.2 ถึง จ.13 โจทก์มิได้เข้าครอบครองที่ดินตามสัญญา เช่าซื้อ และโจทก์ได้รู้ว่าจ่าสิบเอกปริญญาถึงแก่ความตายเมื่อกลางปี 2524 จำเลยเป็นทายาทของผู้ตายและเป็นผู้จัดการมรดกตามคำสั่งศาล ที่โจทก์ฎีกาว่าโจทก์ได้ชำระค่า เช่าซื้อ ครบถ้วนแล้วเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2522 โจทก์จึงได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ เช่าซื้อ แล้ว การจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์เป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ทางทะเบียนเท่านั้นคดีโจทก์ไม่ขาดอายุความนั้น ศาลฎีกาเห็นว่า สัญญา เช่าซื้อ ที่ดินเป็นสัญญาซึ่งเจ้าของเอาที่ดินออกให้เช่าและมีคำมั่นว่าจะขายที่ดินนั้นแก่ผู้เช่า โดยมีเงื่อนไขให้ผู้เช่าชำระเงินค่า เช่าซื้อ ครบถ้วนแล้วให้กรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นตกเป็นของผู้ เช่าซื้อ แม้โจทก์จะได้ชำระค่า เช่าซื้อ ครบถ้วนแล้วก็ตาม แต่การได้มาโดยนิติกรรมซึ่งอสังหาริมทรัพย์ตามสัญญา เช่าซื้อ นั้นไม่บริบูรณ์จนกว่าจะได้ทำเป็นหนังสือและได้จดทะเบียนการได้มากับพนักงานเจ้าหน้าที่ตามความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1299 วรรคหนึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทยังไม่ตกเป็นของโจทก์จนกว่าจะได้ทำเป็นหนังสือและได้จดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่โดยชอบด้วยกฎหมายเมื่อจ่าสิบเอกปริญญาถึงแก่ความตาย สิทธิเรียกร้องของโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้อันมีต่อเจ้ามรดก แม้จะมีกำหนดอายุความยาวกว่าหนึ่งปีโจทก์ต้องใช้สิทธิเรียกร้องภายในกำหนดหนึ่งปี นับแต่เมื่อได้รู้หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก โจทก์ได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดกเมื่อกลางปี 2524 และฟ้องคดีเมื่อวันที่4 ตุลาคม 2526 คดีโจทก์จึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1754 วรรคสาม" พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4219/2531 นาย ทอง สุข เภสัช ชา โจทก์ นายสม พงษ์ ชำนาญ กิจ จำเลย ป.พ.พ. ม. 572 , ม. 1299 , ม. 1754