ฎีกาที่ 60/2529

โจทก์จำเลยยอมรับกันว่าถนนพิพาทเป็นของโจทก์แต่ตกเป็นภารจำยอมสำหรับที่ดินและบ้านของจำเลยและมารดาจำเลยจำเลยทำทางระบายน้ำในถนนพิพาทเพื่อมิให้น้ำท่วมถนนและไม่ให้น้ำบนถนนไหลเข้าบ้านจำเลยคงต่อสู้กันเพียงประเด็นเดียวว่าจำเลยมีสิทธิทำท่อระบายน้ำบนถนนพิพาทหรือไม่เช่นนี้คงมีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยเพียงว่าการกระทำของจำเลยเป็นการกระทำเพื่อรักษาและใช้ ภาระจำยอม หรือไม่เท่านั้นส่วนปัญหาที่ว่าการกระทำของจำเลยเป็นการทำให้เกิดภาระเพิ่มขึ้นแก่ภารยทรัพย์หรือไม่นั้นเป็นการนอกเหนือไปจากที่คู่ความตกลงต่อสู้กันไว้

โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย บุกรุก เข้า ก่อสร้าง ท่อระบายน้ำ ใน ที่ดินของ โจทก์ โดย ไม่ มี สิทธิ ตาม กฎหมาย เพื่อ ประโยชน์ ของ จำเลย เองทำให้ โจทก์ ได้ รับ ความ เสียหาย ไม่ สามารถ ใช้ ที่ดิน ของ โจทก์ได้ เต็มที่ เป็น การ ทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ขอ ให้ ชดใช้ ค่าเสียหายและ รื้อถอน ท่อระบายน้ำ ออก จาก ที่ดิน ของ โจทก์ จำเลย ให้การ ว่า ถนน พิพาท เป็น ทาง ภารจำยอม จำเลย ทำ ท่อระบายน้ำเพื่อ รักษา ถนน พิพาท มิให้ เสียหาย ไม่เป็น การ ทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ ก่อน สืบ พยาน คู่ความ แถลง รับ ข้อเท็จจริง กัน ว่า ถนน พิพาท เป็นของ โจทก์ แต่ตก เป็น ภารจำยอม สำหรับ ทางเดิน และ ทาง รถยนต์ ของที่ดิน บ้าน จำเลย และ บ้าน มารดา จำเลย จำเลย ทำ ทาง ระบายน้ำ ในถนน พิพาท เพื่อ ระบาย น้ำบน ถนน ให้ ไหลลง สู่ ท่อระบายน้ำ สาธารณะเพื่อ มิให้ น้ำท่วม ถนน และ ไม่ ให้ น้ำบน ถนน ไหล เข้า บ้าน จำเลยคง ต่อสู้ กัน เพียง ประเด็น เดียว ว่า จำเลย มี สิทธิ ทำ ท่อระบายน้ำบน ถนน พิพาท หรือไม่ ศาลชั้นต้น สั่ง ว่า ข้อเท็จจริง ที่ คู่ความ ยอมรับ กัน นั้น ทำ ให้คดีพอ วินิจฉัย ได้ แล้ว ให้งด สืบพยาน และ พิพากษา ว่า จำเลย ทำท่อระบายน้ำ เพื่อ รักษา ถนน มิให้ เสียหาย จึง เป็น การ กระทำ เพื่อบำรุง รักษา ถนน ภารจำยอม มิใช่ เป็น การ กระทำ ให้ เกิด ภาระ เพิ่มขึ้นแก่ ภารยทรัพย์ แต่ ประการ ใด จำเลย มี สิทธิ ทำ ท่อระบายน้ำบน ถนนพิพาท ได้ โจทก์ อุทธรณ์ขอ ให้ ศาลชั้นต้น สืบ พยาน โจทก์ จำเลย เพื่อ ให้ปรากฏ ข้อเท็จจริง ว่า การ ทำ ท่อระบายน้ำบน ถนน พิพาท เป็น การเปลี่ยนแปลง ใน ภารยทรัพย์ ทำ ให้ ภาระ เพิ่มขึ้น แก่ ที่ พิพาท หรือไม่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน โจทก์ ฎีกา ศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า ปัญหา ที่ ว่า การ ทำ ท่อระบายน้ำ ใน คดี นี้เป็น การ กระทำ เพื่อ รักษา และ ใช้ ภารจำยอม หรือไม่ นั้น ศาลชั้นต้นวินิจฉัย ว่า เป็น การ กระทำ เพื่อ รักษา และ ใช้ ภารจำยอม เมื่อโจทก์ มิได้ อุทธรณ์ คัดค้าน ปัญหา ข้อ นี้ ปัญหา ดังกล่าว จึง เป็นอัน ยุติ ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น ส่วน ปัญหา ว่า เป็น การ ทำให้เกิด ภาระ เพิ่มขึ้น แก่ ภารยทรัพย์ หรือไม่ นั้น เป็น การ นอกเหนือไป จาก ประเด็น ที่ คู่ความ ตกลง ต่อสู้ กัน ไว้ ศาลฎีกา ไม่ รับวินิจฉัย ให้ พิพากษา ให้ยก ฎีกา โจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 60/2529 องค์การเดอะบอร์ดออฟ ฟอเรนมิชชันออฟเดอะ เปรสบิเตอเรียนเชิชฯ โจทก์ นาย อภิวัฒน์ นันทาภิวัฒน์ จำเลย ป.พ.พ. ม. 420 , ม. 1388 , ม. 1391