ฎีกาที่ 3542/2528

ทรัพย์สินรายหนึ่งอาจ จำนอง ประกันหนี้หลายรายได้หนี้ที่ประกันรายใด ระงับสิ้นไป สัญญา จำนอง ที่ประกันหนี้รายนั้นย่อมระงับสิ้นไปเฉพาะราย และผู้ จำนอง มีสิทธิที่จะชำระหนี้เพื่อให้สัญญา จำนอง รายใดรายหนึ่ง ระงับไปโดยไม่จำต้องชำระหนี้ทุกราย การที่โจทก์ฟ้องบังคับจำเลยให้ชำระหนี้ไถ่ถอน จำนอง ซึ่งประกันต่างราย ซึ่งต้องว่ากล่าวเป็นรายๆไปแล้วการบังคับคดีก็ต้องแยกต่างหากจากกัน ฉะนั้นเมื่อเป็นหนี้ต่างรายแม้หลักทรัพย์ประกันรายเดียวกันจำเลยผู้ จำนอง ย่อมมีสิทธิที่จะชำระหนี้เฉพาะคดีนี้เพื่อให้สัญญา จำนอง ที่ประกันหนี้ ในคดีนี้ระงับไปได้ส่วนที่โจทก์ฟ้องจำเลยเป็นอีกคดีหนึ่งนั้น หากศาลพิพากษาว่าจำเลยเป็นหนี้โดย ได้ จำนอง ทรัพย์รายเดียวกับ ที่ จำนอง ในคดีนี้เป็นประกันโจทก์ก็มีสิทธิที่จะบังคับ จำนอง เอาแก่ ทรัพย์สินนั้นอีกได้จึงไม่มีเหตุที่จะรอคดีนี้ไว้ฟังผลของคดีอื่น

กรณีสืบเนื่องมาจากจำเลยทั้งสองทำสัญญาประนีประนอมยอมความร่วมกันยอมชำระเงินพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอม ครั้นครบกำหนดตามสัญญาประนีประนอมยอมความ โจทก์ยึดทรัพย์ จำนอง เพื่อขายทอดตลาดโดยอ้างว่าจำเลยทั้งสองผิดนัด จำเลยที่ 2 ยื่นคำร้องว่า ผ่อนชำระเงินให้โจทก์ถูกต้องไม่เคยผิดนัดและก่อนครบกำหนด 1 ปี จำเลยขอชำระหนี้ทั้งหมดเพื่อไถ่ จำนอง แต่โจทก์ปฏิเสธไม่ยอมรับชำระหนี้ ขอให้สั่งเพิกถอนการยึดและยอมรับชำระหนี้ไถ่ถอน จำนอง โจทก์คัดค้านว่า นอกจากจำเลยที่ 2 จำนอง ทรัพย์พิพาทเป็นประกันหนี้ในคดีนี้แล้ว ยัง จำนอง เป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1 ตามสัญญาทรัสต์รีซีทอีกฉบับหนึ่งซึ่งโจทก์ฟ้องเรียกเงินจากจำเลยทั้งสองตามคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 6314/2525 กรณีที่จำเลยที่ 2 ขอชำระหนี้เพื่อไถ่ถอน จำนอง ทรัพย์พิพาท ต้องชำระหนี้ทั้งสองคดี ขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นสั่งไต่สวน วันนัดไต่สวน ศาลชั้นต้นสั่งให้รอฟังผลของคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 6314/2525 จำเลยทั้งสองยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนคำสั่ง ศาลชั้นต้นสั่งยกคำร้อง จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ 2 แล้วมีคำสั่งต่อไป โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นอกจากโจทก์ฟ้องจำเลยที่ 1 ที่ 2 บังคับให้ชำระหนี้ไถ่ถอน จำนอง ในคดีนี้แล้ว โจทก์ได้ฟ้องจำเลยทั้งสองให้ชำระหนี้ไถ่ถอน จำนอง ที่ดินแปลงเดียวกันเป็นคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 6314/2525 อีกคดีหนึ่ง จำเลยที่ 2 ขอไถ่ถอน จำนอง คดีนี้ โจทก์คัดค้านให้จำเลยที่ 2 ไถ่ถอน จำนอง ที่โจทก์ฟ้องอีกคดีหนึ่งด้วย และวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ทรัพย์สินรายหนึ่งอาจ จำนอง ประกันหนี้หลายรายได้ หนี้ที่ประกันรายใดระงับสิ้นไป สัญญา จำนอง ที่ประกันหนี้รายนั้นย่อมระงับสิ้นไปเฉพาะราย และผู้ จำนอง มีสิทธิที่จะชำระหนี้เพื่อให้สัญญา จำนอง รายใดรายหนึ่งระงับไปโดยไม่จำต้องชำระหนี้ทุกราย การที่โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสองให้ชำระหนี้ไถ่ถอน จำนอง ซึ่งประกันหนี้ต่างรายซึ่งต้องว่ากล่าวเป็นราย ๆ ไปแล้วการบังคับคดีก็ต้องแยกต่างหากจากกัน ฉะนั้นเมื่อเป็นหนี้ต่างรายแม้หลักทรัพย์ประกันรายเดียวกัน จำเลยที่ 2 ผู้ จำนอง ย่อมมีสิทธิที่จะชำระหนี้เฉพาะคดีนี้เพื่อให้สัญญา จำนอง ที่ประกันหนี้ในคดีนี้ระงับไปได้ ส่วนที่โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสองอีกคดีหนึ่งนั้น หากคดีถึงที่สุดศาลพิพากษาว่าจำเลยทั้งสองเป็นหนี้และจำเลยที่ 2 จำนอง ทรัพย์รายเดียวกับที่ จำนอง ในคดีนี้เป็นประกัน โจทก์มีสิทธิที่จะบังคับคดีในฐานะเจ้าหนี้ผู้รับ จำนอง เอาแก่ทรัพย์สินที่จำเลยที่ 2 ไถ่ถอน จำนอง ในคดีนี้แล้วได้จึงไม่มีเหตุที่จะรอฟังผลคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 6314/2525 ของศาลแพ่ง พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3542/2528 ธนาคาร กรุงไทย จำกัด โจทก์ ห้างหุ้นส่วนจำกัด กรุงไทยสากลพาณิชย์ กับพวก จำเลย ป.พ.พ. ม. 702 , ม. 712 , ม. 744 ป.วิ.พ. ม. 37 , ม. 38 , ม. 39