ฎีกาที่ 3842/2526

สัญญา เช่าซื้อ รถยนต์มีข้อความว่า ผู้ เช่าซื้อ สัญญาจะผ่อนชำระค่า เช่าซื้อ เป็นรายเดือน มีกำหนด 2 เดือน ดังนี้ต้องตีความว่าแบ่งชำระเป็น 2 งวด เดือนละ 1 งวดจะตีความว่าชำระงวดเดียวภายใน 2 เดือนหาได้ไม่ การบอกเลิกสัญญา เช่าซื้อ กฎหมายมิได้บังคับให้ต้องบอกเลิกเป็นหนังสือและการ เช่าซื้อ นั้นผู้ให้ เช่าซื้อ ต้องเอาทรัพย์สินออกให้ผู้ เช่าซื้อ ได้ใช้ การที่ผู้ให้ เช่าซื้อ ยึดเอาทรัพย์สินที่ให้ เช่าซื้อ คืนไป ถือได้ว่าเป็นการบอกเลิกสัญญา เช่าซื้อ แล้ว สัญญา เช่าซื้อ ที่ว่าผู้ เช่าซื้อ ผิดนัดไม่ชำระค่า เช่าซื้อ เพียงคราวเดียวหรืองวดเดียว ผู้ให้ เช่าซื้อ บอกเลิกสัญญาได้นั้น แม้จะแตกต่างกับบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 575 วรรคแรก แต่กฎหมายบทนี้มิใช่กฎหมายอันเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน และมิได้เป็นสัญญาที่ขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน จึงใช้บังคับได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้ทำสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์จากจำเลยในราคา 16,000 บาท สัญญาจะผ่อนชำระค่ารถยนต์ให้แก่จำเลยภายในกำหนด 2 เดือน นับแต่วันทำสัญญาและได้ชำระค่า เช่าซื้อ ในวันทำสัญญาเป็นเงิน 5,000 บาท ต่อมาจำเลยได้มาทวงถามค่า เช่าซื้อ ที่ค้างชำระ โจทก์เห็นว่ายังไม่ถึงกำหนดตามสัญญาจึงไม่ให้ จำเลยขอยืมรถไปแล้วไม่คืนให้โจทก์อีก จำเลยจึงต้องคืนเงินจำนวน 5,000 บาทให้แก่โจทก์ ขอให้พิพากษาและบังคับ จำเลยให้การว่า ตามสัญญา เช่าซื้อ โจทก์จะต้องชำระเงินค่า เช่าซื้อ ที่เหลือให้แก่จำเลยเป็นรายเดือน เดือนละ 5,000 บาท ครบกำหนดชำระในงวดที่ 1 แล้วโจทก์ผิดสัญญาไม่ชำระค่า เช่าซื้อ จำเลยมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและริบเงินค่า เช่าซื้อ ที่ชำระไปแล้วกับยึดรถยนต์คืนตามสัญญา ศาลชั้นต้นฟังว่า โจทก์ผิดนัดไม่ชำระค่า เช่าซื้อ งวดที่ 1 ให้แก่จำเลยแต่จำเลยยังไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา เช่าซื้อ เพราะโจทก์เพิ่งผิดนัดครั้งแรกเท่านั้น จำเลยไม่มีสิทธิริบเงินที่โจทก์ได้ชำระไปแล้ว พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 5,000บาทให้แก่โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่โจทก์ฎีกาว่าตามสัญญาข้อ 1 โจทก์มีสิทธิชำระค่า เช่าซื้อ ภายใน 2 เดือน นับแต่วันทำสัญญานั้น เห็นว่าคู่สัญญามีเจตนาให้โจทก์ผู้ เช่าซื้อ ชำระค่า เช่าซื้อ ที่ยังเหลืออีก 11,000 บาท เป็นรายเดือนมีกำหนด 2 เดือนนับแต่วันทำสัญญา โดยชำระไม่น้อยกว่าเดือนละ 5,000 บาท เพราะสัญญาข้อนี้มีข้อความว่า"ซึ่งผู้ เช่าซื้อ สัญญาจะผ่อนชำระค่า เช่าซื้อ ให้เป็นรายเดือน มีกำหนด 2 เดือน" คำว่ารายเดือนมีกำหนด 2 เดือนนั้น ต้องตีความว่าแบ่งชำระเป็น 2 งวด เดือนละ 1 งวดจะตีความว่าชำระงวดเดียวภายใน 2 เดือนหาได้ไม่ โจทก์จำเลยทำสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์ตามฟ้องเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2524 ค่า เช่าซื้อ ที่เหลืออีก 11,000 บาทซึ่งต้องแบ่งชำระเป็นสองงวดนั้น งวดแรกครบกำหนดชำระในวันที่ 7 กรกฎาคม 2524โจทก์ไม่ชำระภายในกำหนดดังกล่าว โจทก์จึงผิดสัญญาข้อนี้ ฎีกาข้อนี้ฟังไม่ขึ้น ที่โจทก์ฎีกาว่า การบอกเลิกสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์ตามฟ้องจะต้องบอกเลิกเป็นลายลักษณ์อักษร จำเลยมิได้บอกเลิกสัญญาดังกล่าวเป็นลายลักษณ์อักษรจะบังคับตามสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์ตามฟ้องข้อ 4 ไม่ได้ นั้น เห็นว่าการบอกเลิกสัญญา เช่าซื้อ กฎหมายมิได้บังคับให้ต้องบอกเลิกเป็นหนังสือ การ เช่าซื้อ นั้นผู้ให้ เช่าซื้อ ต้องเอาทรัพย์สินออกให้ผู้ เช่าซื้อ ได้ใช้ การที่จำเลยผู้ให้ เช่าซื้อ ยึดเอารถยนต์ตามฟ้องอันเป็นทรัพย์สินที่ให้ เช่าซื้อ คืนไป ถือได้ว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์ตามฟ้องแล้ว ตามสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์ตามฟ้องข้อ 4 เมื่อโจทก์ไม่ชำระค่า เช่าซื้อ ตามเวลาที่กำหนดไว้ จำเลยมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ เมื่อยึดรถยนต์ตามฟ้อคืนไปซึ่งถือได้ว่าจำเลยบอกเลิกสัญญาแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิริบค่า เช่าซื้อ 5,000 บาทที่โจทก์ชำระให้ในวันทำสัญญาได้ตามสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์ตามฟ้องข้อ 4 ฎีกาข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน ที่โจทก์ฎีกาว่า คำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ที่ว่า โจทก์จะต้องชำระค่า เช่าซื้อ เป็นรายเดือน เมื่อไม่ชำระก็ถือว่าผิดสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์ตามฟ้องข้อ 4 แล้ว เป็นการขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574 นั้น เห็นว่า ตามสัญญา เช่าซื้อ รถยนต์ตามฟ้องข้อ 4 แม้โจทก์ผิดนัดไม่ชำระค่า เช่าซื้อ เพียงคราวเดียวหรืองวดเดียวจำเลยก็บอกเลิกสัญญาได้ สัญญาข้อนี้แม้เป็นการผิดแผกแตกต่างกับบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574 วรรคแรก แต่กฎหมายบทนี้มิใช่กฎหมายอันเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน และสัญญาข้อนี้ก็มิได้เป็นการขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน สัญญาข้อนี้ จึงใช้บังคับได้ ฎีกาข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3842/2526 นายหยัน แดงกุล โจทก์ นายแดง สะสม จำเลย ป.พ.พ. ม. 113 , ม. 114 , ม. 572 , ม. 573 , ม. 574