ฎีกาที่ 3328/2526

แม้สัญญา เช่าซื้อ จะกำหนดว่าจำเลยต้องชำระค่า เช่าซื้อ ที่ค้างเป็นรายเดือนภายในวันที่ 1 ของทุก ๆ เดือน แต่ตามที่ปฏิบัติจำเลยมิได้ชำระค่า เช่าซื้อ ให้โจทก์ในวันที่ 1 ของเดือนเป็นส่วนมาก เห็นได้ว่าโจทก์จำเลยมิได้มีเจตนาที่จะถือเอากำหนดเวลาเป็นสาระสำคัญ ดังนั้นในงวดต่อมาแม้จำเลยจะไม่ชำระค่า เช่าซื้อ ตามวันที่กำหนดไว้ในสัญญา โจทก์ก็จะบอกเลิกสัญญาทันทีไม่ได้ ต้องกำหนดระยะเวลาพอสมควรบอกกล่าวให้จำเลยชำระค่า เช่าซื้อ ที่ติดค้างอยู่ก่อน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 จำเลยให้การว่าจำเลยชำระค่า เช่าซื้อ ทุกงวดให้โจทก์ตลอดมาโดยโจทก์ไม่เคยโต้แย้ง จำเลยไม่เคยผิดสัญญา เช่าซื้อ ดังนั้น การที่ศาลวินิจฉัยว่าโจทก์จำเลยมิได้ถือเอากำหนดเวลาชำระค่า เช่าซื้อ ตามสัญญาเป็นข้อสำคัญ ก็เป็นการวินิจฉัยว่าจำเลยไม่เคยผิดสัญญา เช่าซื้อ ดังที่จำเลยให้การนั่นเองจึงหาเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นไม่

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทำสัญญา เช่าซื้อ ร้านค้าพร้อมทั้งสิทธิการเช่าที่ดินที่ปลูกร้านค้าจากโจทก์ ในวันทำสัญญาจำเลยได้ชำระเงินบางส่วน ส่วนที่เหลือจะผ่อนชำระเป็นงวด ๆ ภายในวันที่ 1 ของทุกเดือนจนกว่าจะครบ ถ้าไม่ชำระตามกำหนด ยอมให้โจทก์บอกเลิกสัญญาและริบเงินที่ชำระไปแล้วทั้งสิ้น จำเลยผิดนัดชำระค่า เช่าซื้อ หลายงวด โจทก์เคยเตือนว่าหากผิดนัดอีกจะบอกเลิกสัญญา ต่อมาวันที่ 1 มีนาคม 2524 จำเลยก็ไม่นำเงินมาชำระอีก โจทก์จึงบอกเลิกสัญญา เช่าซื้อ และให้จำเลยขนย้ายออกไป แต่จำเลยไม่ยอมออกจึงขอให้ขับไล่จำเลยและให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย จำเลยให้การว่า ได้ชำระค่า เช่าซื้อ แก่ตัวแทนของโจทก์ตลอดมาทุกงวดโจทก์ไม่เคยโต้แย้งใด ๆ โจทก์ไม่เคยบอกกล่าวแก่จำเลยในเรื่องผิดสัญญา เช่าซื้อ จำเลยไม่เคยผิดสัญญา เช่าซื้อ เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2524 จำเลยนำเงินไปชำระแก่ตัวแทนโจทก์ ดังที่เคยปฏิบัติ แต่ตัวแทนโจทก์ไม่ยอมรับ จำเลยจึงนำเงินไปวางไว้ ณ สำนักงานวางทรัพย์ โจทก์บอกเลิกสัญญา เช่าซื้อ โดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า จำเลยยังไม่ผิดสัญญา โจทก์ไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้สัญญา เช่าซื้อ จะกำหนดว่า จำเลยต้องชำระค่า เช่าซื้อ ที่เหลือ 150,000 บาทต่อไปอีก 30 งวดเป็นรายเดือน งวดละ 5,000บาท ภายในวันที่ 1 ของทุก ๆ เดือน งวดแรกภายในวันที่ 1 มีนาคม 2523แต่ตามที่ปฏิบัติจำเลยมิได้ชำระค่า เช่าซื้อ ให้โจทก์ในวันที่ 1 ของเดือนเป็นส่วนมาก เห็นได้ว่าโจทก์จำเลยมิได้มีเจตนาที่จะถือเอากำหนดเวลาเป็นสาระสำคัญ ดังนั้น แม้จำเลยจะไม่ชำระค่า เช่าซื้อ ในงวดวันที่ 1 มีนาคม2524 ตามวันที่กำหนดไว้ในสัญญา โจทก์ก็จะบอกเลิกสัญญาทันทีไม่ได้หากต้องปฏิบัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 โดยต้องกำหนดระยะเวลาพอสมควรบอกกล่าวให้จำเลยชำระค่า เช่าซื้อ งวดวันที่ 1 มีนาคม 2524 ที่ติดค้างอยู่ต่อเมื่อจำเลยไม่ชำระค่า เช่าซื้อ ภายในระยะเวลาที่กำหนดนั้น โจทก์จึงจะบอกเลิกสัญญาได้ ดังนั้นเมื่อโจทก์ไม่กำหนดระยะเวลาพอสมควรบอกกล่าวให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาดังกล่าว จำเลยจึงยังไม่ผิดสัญญาชำระค่า เช่าซื้อ โจทก์ยังบอกเลิกสัญญาทันทีไม่ได้ ที่โจทก์ฎีกาว่า จำเลยมิได้ต่อสู้ว่ากำหนดชำระค่า เช่าซื้อ ตามสัญญาไม่ใช่ข้อสาระสำคัญ การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยมาเช่นนั้นจึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นนั้น เห็นว่า จำเลยให้การว่าจำเลยชำระค่า เช่าซื้อ ทุกงวดให้โจทก์ตลอดมาโดยโจทก์ไม่เคยโต้แย้งใด ๆ ต่อจำเลย โจทก์หรือตัวแทนโจทก์ไม่เคยได้บอกกล่าวแก่จำเลยในเรื่องผิดสัญญา เช่าซื้อ อย่างใดจำเลยไม่เคยผิดสัญญา เช่าซื้อ ดังนั้นการที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยมาว่าโจทก์จำเลยมิได้ถือเอากำหนดเวลาชำระค่า เช่าซื้อ ตามสัญญาเป็นข้อสำคัญ ก็เป็นการวินิจฉัยว่าจำเลยไม่เคยผิดสัญญา เช่าซื้อ ดังที่จำเลยให้การนั่นเอง หาเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3328/2526 นางสาวจันทรา คงลำพันธุ์ โจทก์ นายพิทยา เรืองหนู จำเลย ป.พ.พ. ม. 387 , ม. 574 ป.วิ.พ. ม. 142 , ม. 177 , ม. 183