ฎีกาที่ 2037/2523

แม้จำเลยผิดนัดไม่ชำระค่า เช่าซื้อ 2 คราวติด ๆ กัน เป็นการผิดสัญญา เช่าซื้อ ข้อ 5 ซึ่งผู้ให้เช่ามีสิทธิบอกเลิกสัญญาและผู้ เช่าซื้อ ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่ เช่าซื้อ คืนทันทีก็ตาม แต่โจทก์ซึ่งเป็นผู้ให้ เช่าซื้อ หาได้ใช้สิทธิบอกเลิกสัญญาไม่ จำเลยจึงยังไม่มีหน้าที่ที่จะต้องส่งมอบทรัพย์สินที่ เช่าซื้อ คืนโจทก์ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยส่งมอบคืนบ้านและที่ดินพิพาทและเรียกค่าเสียหายเป็นค่าขาดประโยชน์จากการให้เช่าบ้าน

ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "ข้อเท็จจริงยุติโดยคู่ความมิได้โต้เถียงว่าจำเลยได้ทำสัญญา เช่าซื้อ บ้านและที่ดินของนายบุญเรืองเจ้ามรดกตามสัญญา เช่าซื้อ ลงวันที่ 5 กรกฎาคม 2520 ดังเอกสารหมาย จ.2 ต่อมาจำเลยผิดนัดไม่ชำระค่า เช่าซื้อ มาตั้งแต่วันที่ 5 เมษายน 2521 ถึงวันฟ้องเกินกว่า 2 คราวติด ๆ กันแล้ว โจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของนายบุญเรือง คดีมีปัญหามาสู่ศาลฎีกาว่าโจทก์มีอำนาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยส่งมอบทรัพย์สินที่เช่ากลับคืนและเรียกค่าเสียหาย เพราะสัญญา เช่าซื้อ เลิกระงับลงแล้วหรือไม่เห็นว่า สัญญา เช่าซื้อ เอกสารหมาย จ.2 มีข้อความดังนี้ ข้อ 2 "ผู้ เช่าซื้อ สัญญาจะชำระค่า เช่าซื้อ อีกเดือนละ 400 บาท (สี่ร้อยบาทถ้วน) กำหนดชำระภายในวันที่ 5 ของทุก ๆ เดือนจนกว่าจะครบ" ข้อ 5 "ถ้าผู้ เช่าซื้อ ผิดนัดไม่ชำระเงินค่า เช่าซื้อ 2 คราวติด ๆ กัน ผู้ให้เช่ามีสิทธิบอกเลิกสัญญาผู้ เช่าซื้อ ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่ เช่าซื้อ คืนทันที" และข้อ 6 "ถ้าข้าพเจ้าผู้ เช่าซื้อ ขาดส่งเงินค่า เช่าซื้อ 2 วันที่ 5 ติด ๆ กันให้ถือว่าข้าพเจ้าสละสิทธิถึงผู้ให้ เช่าซื้อ จะได้แจ้งเลิกสัญญา เช่าซื้อ หรือไม่ก็ตาม ข้าพเจ้าย่อมทราบดีอยู่แล้ว จึงลงชื่อให้ไว้เป็นสำคัญ"ดังนี้ เห็นว่า ตามสัญญาข้อ 2 และข้อ 5 คู่กรณีมีเจตนาตกลงกันให้ผู้ เช่าซื้อ ชำระเงินค่าเช่าทุกวันที่ 5 ของเดือนและหากผู้ เช่าซื้อ ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าเช่า2 คราวติด ๆ กันแล้ว คู่กรณีให้สิทธิผู้ให้ เช่าซื้อ บอกเลิกสัญญาได้ อันเป็นผลให้ผู้ เช่าซื้อ มีหน้าที่จะต้องส่งมอบทรัพย์สินที่ เช่าซื้อ คืนทันทีด้วย ส่วนสัญญาข้อ 6 ที่ว่าด้วยการขาดส่งเงินค่า เช่าซื้อ 2 คราวติด ๆ กันให้ถือว่าผู้ เช่าซื้อ สละสิทธินั้น เห็นได้ว่าเป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสิทธิของผู้ เช่าซื้อ ตามสัญญา ไม่ว่าผู้ให้ เช่าซื้อ จะได้บอกเลิกสัญญาแล้วหรือไม่ก็ตาม มิใช่ข้อตกลงให้สัญญาเลิกระงับลง โดยมิพักต้องบอกกล่าวก่อน ฉะนั้นการบอกเลิกสัญญากรณีผิดนัดไม่ชำระค่า เช่าซื้อ จึงต้องปฏิบัติตามข้อ 5 แห่งสัญญานั้น เหตุดังกล่าวแม้ข้อเท็จจริงยุติแล้วว่าจำเลยผิดนัดไม่ชำระค่า เช่าซื้อ 2 คราวติด ๆ กัน แต่ฝ่ายโจทก์ซึ่งเป็นผู้ให้ เช่าซื้อ หาได้ใช้สิทธิบอกเลิกสัญญาไม่ จำเลยผู้ เช่าซื้อ จึงยังไม่มีหน้าที่ที่จะต้องส่งมอบทรัพย์สินที่ เช่าซื้อ คืนทั้งนี้ตามสัญญาข้อ 5เช่นกัน โจทก์ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยส่งมอบคืนบ้านและที่ดินพิพาทและไม่มีอำนาจฟ้องเรียกค่าเสียหายเป็นค่าขาดประโยชน์ดังฟ้อง" พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2037/2523 ร้อยตรีบุญเลิศ สงวนวงศ์วิจิตร โจทก์ นางสาวสุวารีย์ แซ่ซึง จำเลย ป.พ.พ. ม. 386 , ม. 574