ฎีกาที่ 1233/2523

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยยื่นใบสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต่อผู้ว่าราชการจังหวัด โดยจำเลยไม่มีความรู้ตามที่กฎหมายกำหนด จำเลยได้ใช้ใบสุทธิปลอมเป็นหลักฐานแสดงว่าเป็นผู้สอบไล่ได้ชั้นเตรียมอุดมศึกษา เป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522มาตรา 26 กับจำเลยปลอมใบสุทธิและใช้ใบสุทธิปลอม เป็นความผิดฐาน ปลอมเอกสาร ใช้เอกสารปลอม และแจ้งความเท็จต่อเจ้าพนักงานขอให้ลงโทษ ดังนี้ ถือว่าการกระทำดังที่กล่าวหาเป็นการกระทำต่อเจ้าพนักงาน การที่โจทก์ซึ่งเป็นผู้สมัครแข่งขันกับจำเลยต้องถูกแย่งคะแนนทำให้แพ้การเลือกตั้ง ก็หาใช่เป็นผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์มิใช่บุคคลผู้ได้รับความเสียหายเนื่องจากการกระทำผิดฐานใดฐานหนึ่งดังฟ้อง จึงไม่เป็นผู้เสียหายตามกฎหมาย ไม่มีอำนาจฟ้อง

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นบุคคลสัญชาติไทยแต่บิดาเป็นคนต่างด้าว จำเลยไม่มีคุณสมบัติตามที่มาตรา 19 แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาพผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 กำหนด ได้ยื่นใบสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต่อผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา โดยใช้ใบสุทธิปลอมเป็นหลักฐานแสดงว่าจำเลยเป็นผู้สอบไล่ได้ชั้นเตรียมอุดมศึกษาปีที่สอง (แผนกศิลป์) โรงเรียนวัฒนศิลป์วิทยาลัย อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 26 แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 กับจำเลยได้ปลอมใบสุทธิฉบับดังกล่าว และใช้ใบสุทธิที่จำเลยปลอมขึ้นและแจ้งความเท็จต่อเจ้าพนักงานผู้รับสมัครรับเลือกตั้งด้วย โจทก์เป็นผู้สมัครแข่งขันกับจำเลยได้รับความเสียหายจากการกระทำของจำเลย คือต้องถูกแย่งคะแนนเสียงจนทำให้ไม่ได้รับเลือก ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 มาตรา 26, 84 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 264, 268 และ 137 ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้องแล้วเห็นว่า โจทก์มิใช่ผู้เสียหายตามกฎหมายที่จะฟ้องคดีนี้ได้ จึงไม่รับฟ้องไว้ไต่สวนมูลฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องกล่าวหาว่าจำเลยยื่นใบสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งเป็นเจ้าพนักงานตามกฎหมายโดยจำเลยไม่มีความรู้ตามที่กฎหมายกำหนด จำเลยใช้ใบสุทธิปลอมเป็นหลักฐานแสดงว่าเป็นผู้สอบไล่ได้ชั้นเตรียมอุดมศึกษา (แผนกศิลป์) เป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 มาตรา 26 กับจำเลยทำปลอมใบสุทธินั้นและใช้ เป็นความผิดฐาน ปลอมเอกสาร ใช้เอกสารปลอมและแจ้งความเท็จต่อเจ้าพนักงานผู้รับสมัคร ดังนี้ เห็นว่าการกระทำผิดดังที่กล่าวหาเป็นการกระทำต่อเจ้าพนักงานและผู้อื่น มิได้กระทำต่อโจทก์ แม้โจทก์เป็นผู้สมัครแข่งขันกับจำเลยต้องถูกแย่งคะแนนทำให้แพ้การเลือกตั้ง ก็หาใช่เป็นผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์มิใช่บุคคลผู้ได้รับความเสียหายเนื่องจากการกระทำผิดฐานใดฐานหนึ่งดังฟ้อง โจทก์จึงไม่เป็นผู้เสียหายตามกฎหมาย ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1233/2523 นายเชิดชัย ลาหุระ โจทก์ นายประจวบ ตั้งชัยศักดิ์ จำเลย ป.อ. ม. 137 , ม. 264 , ม. 268 ป.วิ.อ. ม. 2 (4) , ม. 28 พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2522 ม. 26 , ม. 84