ฎีกาที่ 318/2522

ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า โจทก์จำเลยมีที่ดินแนวเขตติดต่อกัน โจทก์ขอออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์ต่อนายอำเภอ จำเลยคัดค้านอ้างว่าโจทก์ขอทับที่ดินจำเลย จำเลยเข้าไปเก็บมะพร้าวในที่พิพาทถูกโจทก์ดำเนินคดีอาญาหาว่าบุกรุกที่พิพาท จำเลยต่อสู้ว่าต้นมะพร้าวอยู่ในที่ดินของจำเลย พฤติการณ์ตามข้อเท็จจริงดังกล่าวเป็นเพียงจำเลยโต้แย้งสิทธิของโจทก์เท่านั้น จำเลยยังมิได้เข้าไปแย่งการครอบครองที่พิพาทตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375

โจทก์ฟ้องและแก้ไขฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินส่วนหนึ่งแปลงตาม ส.ค. 1 เลขที่ 112 เนื้อที่ 6 ไร่เศษ ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 ตำบลขุนกระทิง อำเภอเมืองชุมพร โจทก์ครอบครองทำประโยชน์ติดต่อกันมาเกิน 10 ปี เมื่อเดือนเมษายน 2517 โจทก์ขอออก น.ส. 3 ในที่ดินดังกล่าวแต่จำเลยคัดค้านว่าโจทก์นำรังวัดรุกล้ำที่ดินของจำเลย เจ้าพนักงานที่ดินอำเภอเมืองชุมพรไม่สามารถออก น.ส. 3 ให้โจทก์ได้ ขอให้พิพากษาว่าเป็นที่พิพาทเป็นของโจทก์ ให้จำเลยถอนคำร้องคัดค้าน จำเลยให้การว่า ที่พิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงใหญ่ของจำเลย มีต้นส้มโอและหลักไม้เป็นแนวเขต เมื่อ พ.ศ. 2494 โจทก์บุกรุกที่พิพาท จำเลยจึงฟ้องโจทก์ ศาลพิพากษาให้จำเลยชนะ เมื่อ พ.ศ. 2517 จำเลยสอยเก็บผลมะพร้าวในที่พิพาท โจทก์หาว่าจำเลย ลักทรัพย์ ผลที่สุดศาลพิพากษาว่ามะพร้าวเป็นของจำเลย จำเลยครอบครองที่พิพาทตลอดมา อำนาจฟ้องของโจทก์ระงับไปแล้ว เพราะโจทก์ฟ้องหลังจากถูกแย่งการครอบครองเกินกว่า 1 ปี ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว เห็นว่าโจทก์มีสิทธิฟ้องได้ไม่ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375 พิพากษาว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ให้จำเลยถอนคำร้องคัดค้าน จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าโจทก์ฟ้องคดีหลังจากถูกจำเลยแย่งหรือรบกวนการครอบครองเกินกว่า 1 ปีแล้ว โจทก์หมดสิทธิฟ้องเอาคืนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375 พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า โจทก์จำเลยมีที่ดินแนวเขตติดต่อกัน โจทก์ได้ขอออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3) ต่อนายอำเภอ แต่จำเลยได้คัดค้านอ้างว่าโจทก์ขอทับที่ดินจำเลย เมื่อจำเลยเข้าไปเก็บมะพร้าวในที่พิพาทถูกโจทก์ดำเนินคดีอาญาหาว่าบุกรุกที่พิพาท จำเลยต่อสู้ว่าต้นมะพร้าวอยู่ในที่ดินของจำเลย พฤติการณ์ตามข้อเท็จจริงดังกล่าวนี้เป็นเพียงจำเลยโต้แย้งสิทธิของโจทก์เท่านั้น จำเลยยังมิได้เข้าไปแย่งการครอบครองที่พิพาท คดีนี้จึงมิใช่เป็นการฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375 โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องคดีนี้ได้ สำหรับปัญหาว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์หรือจำเลยนั้นศาลอุทธรณ์ยังมิได้วินิจฉัย และโจทก์ก็มิได้ฎีกาในปัญหาข้อนี้ด้วย จึงควรให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยในปัญหาดังกล่าว พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ย้อนสำนวนให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่ในประเด็นว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์หรือจำเลย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 318/2522 นายเริ่ม จินตวร โจทก์ นางเอื้อน บุตรวาทิตย์ ล. ป.พ.พ. ม. 1374 , ม. 1375 ป.วิ.พ. ม. 55 , ม. 243 (1) , ม. 247