ฎีกาที่ 2442/2521

บัญชีทรัพย์ที่ผู้จัดการ มรดก ยื่นต่อศาลขณะร้องขอเป็นผู้จัดการ มรดก ไม่ใช่บัญชีทรัพย์ มรดก ที่ผู้จัดการ มรดก จะต้องลงมือจัดทำให้แล้วเสร็จภายหลังที่ได้รับหน้าที่เป็นผู้จัดการ มรดก ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1728,1729 เมื่อทรัพย์ มรดก ที่อยู่ในความครอบครองของ ส.ผู้จัดการ มรดก มีเพียงสิทธิในการเช่าที่ดิน 1 แปลงกับบ้านไม้ที่ได้ปลูกอยู่ในที่ดินเท่านั้น ซึ่ง ส.ผู้จัดการ มรดก ก็ได้เคยยื่นบัญชีทรัพย์แสดงต่อศาลไว้ขณะยื่นคำร้องขอครั้งหนึ่งแล้ว มิได้ปิดบังทรัพย์ มรดก แต่อย่างใดแสดงว่ามิได้เพิกเฉยในหน้าที่ผู้จัดการ มรดก ประกอบมีพฤติการณ์อื่น จึงไม่สมควรถอน ส. จากเป็นผู้จัดการ มรดก

คดีนี้เดิมศาลได้มีคำสั่งลงวันที่ 12 มีนาคม 2519 ตั้งนางสาวสมศรีเป็นผู้จัดการ มรดก ไม่มีพินัยกรรมของนางฉวีผู้เป็นมารดา ต่อมาวันที่ 10 กันยายน 2519 ผู้ร้องได้ยื่นคำร้องว่านางสาวสมศรีมิได้เริ่มทำบัญชีทรัพย์ มรดก ภายในกำหนดสิบห้าวันนับจากวันที่ศาลมีคำสั่งตั้งเป็นผู้จัดการ มรดก มิได้ทำบัญชีทรัพย์ มรดก ให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งเดือนโดยมิได้ขอยืดเวลาต่อศาลในการยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการ มรดก ก็แสดงเจตนาไม่สุจริต ปกปิดความจริง ไม่ระบุร้อยตำรวจโทสมบัติว่าเป็นทายาท ไม่แบ่งเงินค่าเช่าที่เก็บได้แก่ทายาท ผู้ร้องจ่ายเงินทดรองค่าทำศพไป ก็ไม่ชำระให้ ไม่ยอมให้ผู้ร้องมีชื่อเป็นผู้เช่าที่ดินของวัดโสมนัส เพื่อจะปกปิดเรื่องโอนสิทธิการเช่าและเงินค่าตอบแทนไม่สมควรเป็นผู้จัดการ มรดก ขอให้มีคำสั่งถอนนางสาวสมศรีเสียจากการเป็นผู้จัดการ มรดก และตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการ มรดก แทน ผู้คัดค้านและผู้จัดการ มรดก คัดค้านขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ยังไม่มีเหตุสมควรถอนผู้จัดการ มรดก และตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการ มรดก แทน มีคำสั่งยกคำร้องของผู้ร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า บัญชีทรัพย์ที่ผู้ร้องยื่นต่อศาลขณะร้องขอเป็นผู้จัดการ มรดก ไม่ใช่บัญชีทรัพย์ มรดก ที่ผู้จัดการ มรดก จะต้องลงมือจัดทำให้แล้วเสร็จภายหลังที่ได้รับหน้าที่เป็นผู้จัดการ มรดก ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1728, 1729 ทรัพย์ มรดก ที่อยู่ในความครอบครองของผู้จัดการ มรดก มีเพียงสิทธิในการเช่าที่ดินวัดโสมนัส 1 แปลง กับบ้านไม้ที่ปลูกอยู่ในที่ดินเท่านั้น ซึ่งผู้จัดการ มรดก ก็ได้เคยยื่นบัญชีทรัพย์แสดงต่อศาลไว้ในขณะยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการ มรดก แล้วมิได้ปิดบังทรัพย์ มรดก แต่อย่างใด เมื่อได้รับแต่งตั้งเป็นผู้จัดการ มรดก แล้ว ผู้จัดการ มรดก ได้ทำบัญชีรับจ่ายทรัพย์ มรดก เป็นรายเดือนตลอดมา เพียงแต่ยังไม่ได้ยื่นบัญชีไว้ต่อศาลอีกครั้งหนึ่ง ภายหลังที่ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้จัดการ มรดก เท่านั้น ซึ่งอาจเป็นเพราะไม่เข้าใจกฎหมายดังผู้จัดการ มรดก เบิกความ ส่วนทรัพย์ มรดก อื่น ๆผู้จัดการ มรดก ได้มีหนังสือเรียกให้ผู้ร้องซึ่งครอบครองทรัพย์ มรดก นั้นส่งคืนเพื่อรวบรวมทรัพย์ในกอง มรดก แต่ผู้ร้องก็ยังไม่ส่งคืนให้ แสดงว่ามิได้เพิกเฉยในหน้าที่ผู้จัดการ มรดก ส่วนข้อที่ว่าผู้จัดการ มรดก ปิดบังทายาท ไม่ระบุบัญชีทายาทขณะยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการ มรดก ว่า ร้อยตำรวจโทสมบัติเป็นทายาทด้วยแสดงเจตนาไม่บริสุทธินั้น ผู้ร้องและร้อยตำรวจโทสมบัติเบิกความกล่าวอ้างลอย ๆ มิได้มีสูติบัตรหรือหลักฐานใดมาแสดงให้เห็นว่าร้อยตำรวจโทสมบัติเป็นบุตรของนางฉวีเจ้า มรดก ร้อยตำรวจโทสมบัติไปอยู่กับบุคคลอื่นตั้งแต่เด็กและใช้นามสกุล ชัยนพงศ์ แม้ในคำร้องขอผู้ร้องก็ยังระบุว่าร้อยตำรวจโทสมบัติมีนามสกุลว่า ชัปนพงศ์ จึงเป็นเหตุให้ผู้จัดการ มรดก เข้าใจว่าไม่ใช่ทายาทได้ ไม่เป็นข้อน่าสงสัยว่าผู้จัดการ มรดก จะไม่สุจริตหรือไม่สามารถทำหน้าที่ผู้จัดการ มรดก ตามพฤติการณ์เท่าที่ปรากฏดังกล่าว ยังไม่สมควรถอนนางสาวสมศรีจากเป็นผู้จัดการ มรดก ฯลฯ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2442/2521 นางสาวพรรณทิพย์ นาวิกานนท์ ผู้ร้อง นายอาภรณ์ นาวิกานนท์ ผู้คัดค้าน ป.พ.พ. ม. 1727 , ม. 1728 , ม. 1729 , ม. 1731