ฎีกาที่ 3301-3331/2516

เมื่อ ที่ดิน ที่จำเลยต่างเข้าครอบครองเป็นที่สาธารณประโยชน์สงวนเพื่อประชาชนใช้เลี้ยงสัตว์ร่วมกัน เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินการเข้าครอบครองของจำเลยจึงหาเกิดสิทธิครอบครองขึ้นไม่ การที่จำเลยเข้าครอบครอง ที่ดิน ดังกล่าวโดยมิได้รับอนุญาต จึงเป็นความผิดตามประมวลกฎหมาย ที่ดิน มาตรา 9, 108

คดีทั้ง 31 สำนวนนี้ และคดีแดงของศาลชั้นต้นที่ 1579/2514ศาลพิจารณาพิพากษารวมกัน โจทก์ฟ้องจำเลยทุกสำนวนทำนองเดียวกันว่าเมื่อระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2514 ตลอดมาถึงวันที่ 24 กรกฎาคม 2514 จำเลยซึ่งมิได้มีสิทธิครอบครอง และมิได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ ได้เข้ายึดถือครอบครองก่นสร้าง ที่ดิน ทำเลเลี้ยงสัตว์โคกอีเตี้ย อันเป็น ที่ดิน ของรัฐ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมาย ที่ดิน มาตรา 9, 108 จำเลยทุกสำนวนให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นเชื่อว่าจำเลยทุกสำนวนได้สิทธิครอบครองอยู่ก่อนประกาศใช้ประมวลกฎหมาย ที่ดิน จึงไม่มีความผิด พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทุกสำนวนเว้นจำเลยสำนวนคดีแดงที่ 1579/2514 ของศาลชั้นต้นมีความผิดตามประมวลกฎหมาย ที่ดิน มาตรา 9, 108 ให้ปรับคนละ 300 บาท ให้ยกฟ้องเฉพาะจำเลยในคดีแดงที่ 1579/2514 ของศาลชั้นต้น จำเลยทั้ง 31 สำนวนฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า ที่ดิน ที่จำเลยทั้ง 31 สำนวนครอบครองอยู่เป็น ที่ดิน ของรัฐ จำเลยเข้าครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ และไม่ได้แจ้งการครอบครองไว้ตามพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมาย ที่ดิน พ.ศ. 2497 มาตรา 5 เป็น ที่ดิน ส่วนหนึ่งของ ที่ดิน ทำเลเลี้ยงสัตว์โคกอีเตี้ย ซึ่งทางราชการได้ขึ้นทะเบียนเป็นที่สงวนเพื่อประชาชนใช้เลี้ยงสัตว์ร่วมกัน จึงวินิจฉัยว่าเมื่อ ที่ดิน ที่จำเลยต่างเข้าครอบครองเป็นที่สาธารณประโยชน์สงวนเพื่อประชาชนใช้เลี้ยงสัตว์ร่วมกันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน การเข้าครอบครองของจำเลย จึงหาเกิดสิทธิครอบครองขึ้นไม่ การกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดตามฟ้อง พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3301 - 3331/2516 พนักงานอัยการจังหวัดบุรีรัมย์ โจทก์ นายเสาร์ ยามดี และจำเลยอื่น ๆ อีกรวม 31 คน รวม 31 สำนวน จำเลย ป.ที่ดิน ม. 9 , ม. 108