ฎีกาที่ 1990/2516

การ ซื้อขาย โคเสร็จเด็ดขาด ซึ่งผู้ขายได้ส่งมอบโคที่ขายให้ผู้ซื้อพร้อมทั้งตั๋วพิมพ์รูปพรรณโดยไม่มีเจตนาที่จะทำการโอนตั๋วพิมพ์รูปพรรณโคที่ ซื้อขาย ตามกฎหมาย การ ซื้อขาย นี้ตกเป็นโมฆะ ผู้ขายไม่มีอำนาจฟ้องผู้ซื้อให้ชำระราคาโคที่ยังค้างชำระตามสัญญา ซื้อขาย นั้น

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยซื้อโคของโจทก์ไป 20 ตัว รวมราคา 16,400 บาท โดยมิได้ทำหนังสือกันไว้ จำเลยสัญญาว่าเมื่อขายโคได้แล้วจะนำเงินมาชำระให้โจทก์ ต่อมาจำเลยขายโคได้แล้ว และนำเงินมาชำระให้โจทก์เพียง 2,787 บาท ยังค้างอยู่อีก 13,613 บาท โจทก์ทวงถามแล้วจำเลยไม่ชำระ ขอให้ศาลบังคับจำเลยชำระเงิน 13,613 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์ จำเลยให้การว่าไม่ได้ซื้อโคของโจทก์ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะการ ซื้อขาย มีราคาเกิน 500 บาท โจทก์ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นฟังว่า การ ซื้อขาย โครายนี้จำเลยวางมัดจำไว้ 1,000 บาท และชำระหนี้ให้โจทก์บางส่วนแล้วเป็นเงิน 2,787 บาท ยังค้างอยู่อีก 12,613 บาท พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 12,613 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้จะฟังว่าจำเลยตกลงซื้อโคจากโจทก์รวมเป็นราคา 16,400 บาท ได้วางมัดจำไว้เป็นเงิน 1,000 บาท และชำระราคาโคบางส่วนให้อีก 2,787 บาท ยังค้างชำระอยู่ 13,613 บาท ดังโจทก์นำสืบก็ตาม แต่การ ซื้อขาย โครายนี้เป็นการ ซื้อขาย เสร็จเด็ดขาด กล่าวคือ โจทก์ได้มอบโคทั้งหมดให้จำเลยพร้อมทั้งตั๋วรูปพรรณโคและได้มีการขายโคนั้นต่อไปอีก โดยไม่ได้มีเจตนาที่จะทำการโอนตั๋วพิมพ์รูปพรรณโคที่ ซื้อขาย ให้จำเลยตามกฎหมาย การ ซื้อขาย ระหว่างโจทก์กับจำเลยจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคแรก เมื่อสัญญา ซื้อขาย รายนี้ตกเป็นโมฆะเสียแล้ว โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยตามสัญญา ซื้อขาย นั้นได้ ส่วนที่โจทก์จะยังมีสิทธิฟ้องจำเลยอย่างไรในเมื่อสัญญาตกเป็นโมฆะเสียเปล่าไปนั้น โจทก์ต้องไปว่ากล่าวกันเป็นอีกเรื่องหนึ่ง พิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นให้ยกฟ้องโจทก์ แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะฟ้องเป็นคดีใหม่ให้ถูกต้อง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1990/2516 นายศรีนวล สาครสินธุ์ โจทก์ นายนิลคำ วงศ์วาร จำเลย ป.พ.พ. ม. 456