ฎีกาที่ 1364/2514

หนี้ตามหนังสือสัญญากู้ที่ฟ้องคือดอกเบี้ยเกินอัตราตามที่กฎหมายกำหนดไว้ ซึ่งจำเลยต้องชำระแก่โจทก์ โจทก์หาได้ส่งมอบเงินที่ว่าให้กู้กันนั้นแก่จำเลยไม่ สัญญากู้ที่ฟ้องตกเป็นโมฆะ จึงไม่มีหนี้ตามที่ฟ้อง โจทก์ฟ้องจำเลยให้เป็นบุคคล ล้มละลาย ไม่ได้

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทำหนังสือสัญญากู้และรับเงินไปจากโจทก์24,000 บาท มิได้กำหนดอัตราดอกเบี้ยและกำหนดชำระเงินต้น ขอคิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 7 ครึ่งต่อปี จำนวน 5 ปี รวมเป็นเงินต้นและดอกเบี้ย33,000 บาท โจทก์ทวงถามหลายครั้ง จำเลยผัดผ่อนเรื่อยมาโจทก์มอบให้ทนายมีหนังสือทวงถาม 2 ครั้ง ซึ่งมีระยะห่างกันไม่น้อยกว่า 30 วัน ก็ไม่ชำระถือได้ว่าจำเลยมีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาด และพิพากษาให้เป็นบุคคล ล้มละลาย จำเลยให้การว่า จำเลยไม่ใช่บุคคลมีหนี้สินล้นพ้นตัว ยังสามารถและมีทรัพย์สินพอชำระหนี้ได้ ปี พ.ศ. 2503 จำเลยกู้เงินโจทก์ 10,000 บาท โจทก์คิดดอกเบี้ยร้อยละสิบต่อเดือน ต่อมา พ.ศ. 2505 โจทก์แจ้งให้จำเลยทราบว่าไม่ได้รับดอกเบี้ยครบ 2 ปีเป็นเงิน 24,000 บาท ให้จำเลยทำสัญญากู้ให้ มิฉะนั้นจะฟ้อง จำเลยจึงทำสัญญากู้ฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องไว้ ปี 2507 จำเลยนำเงิน 10,000 บาท ไปชำระต้นเงินให้โจทก์แล้วหนี้ตามสัญญากู้ที่ฟ้องเกิดจากการเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา เป็นหนี้ที่ไม่สมบูรณ์ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยเป็นบุคคล ล้มละลาย ศาลชั้นต้นเห็นว่า หนี้ที่โจทก์ฟ้องกำหนดจำนวนเงินที่แน่นอนไม่ได้จำเลยยังสามารถชำระหนี้ได้ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า สัญญากู้ฉบับที่ฟ้องไม่สมบูรณ์ ไม่มีหนี้สินที่โจทก์จะยกขึ้นอ้างได้ พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า รูปคดีมีเหตุผลหลายประการให้น่าเชื่อว่าหนี้สินตามหนังสือสัญญากู้ที่ฟ้องคือ ดอกเบี้ยเกินอัตราที่กฎหมายกำหนดไว้ ซึ่งจำเลยค้างชำระแก่โจทก์ โจทก์หาได้ส่งมอบเงินที่ว่าให้กู้กันนั้นแก่จำเลยไม่ สัญญากู้ที่ฟ้องจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 จึงไม่มีหนี้เงินตามที่ฟ้อง โจทก์จึงฟ้องจำเลยให้เป็นบุคคล ล้มละลาย ไม่ได้ ไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยว่า จำเลยมีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1364/2514 นายวรพงศ์ คงชนะ โจทก์ นายทอง รักขุมแก้ว จำเลย ป.พ.พ. ม. 113 , ม. 654 พ.ร.บ.ห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ.2475 ม. 3 พ.ร.บ.ล้มละลาย (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2511 ม. 3