ฎีกาที่ 1719/2512

ผู้ร้องและผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการ มรดก ร่วมกันโดยศาลตั้ง.ผู้ร้องร้องต่อศาลขอให้ศาลชี้ขาดว่าทรัพย์ตามบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอเป็นผู้จัดการ มรดก เป็นทรัพย์ มรดก . ผู้คัดค้านค้านว่าเป็นทรัพย์ของ ส. บิดาของตน. ดังนี้ การโต้แย้งของผู้คัดค้านเป็นการโต้แย้งในฐานะเป็นทายาทผู้มีสิทธิรับ มรดก ของ ส.. จึงไม่ใช่เป็นเรื่องที่มีข้อโต้แย้งกันโดยเฉพาะระหว่างผู้จัดการ มรดก ร่วมกัน. ผู้ร้องจะขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดในคดีขอตั้งผู้จัดการว่าทรัพย์สิ่งใดเป็นทรัพย์ของกอง มรดก ไม่ได้. เมื่อผู้คัดค้านโต้แย้งสิทธิของกอง มรดก ผู้ร้องก็ชอบที่จะฟ้องร้องได้ตามสิทธิของผู้ร้อง. (ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 24/2512).

คดีนี้ เดิมศาลชั้นต้นตั้งนางสงวนผู้ร้องและนางสาววัลลีย์ผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการทรัพย์ มรดก ของนางท้อร่วมกัน ต่อมาผู้ร้องร้องต่อศาลขอให้ศาลชี้ขาดว่าที่ดินตามบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอเป็นผู้จัดการ มรดก อันดับ 1 เป็นทรัพย์ มรดก ของนางท้อ โดยที่นางสาววัลลีย์ผู้จัดการร่วมกันค้านว่าเป็นทรัพย์ของนายสง่าบิดาของตน ศาลชั้นต้นสั่งให้ไปว่ากล่าวเป็นอีกคดีหนึ่ง และให้ผู้ร้องมีอำนาจยื่นฟ้องภายใน 1 เดือน ผู้ร้องร้องขอให้ศาลชั้นต้นอธิบายคำสั่ง ศาลชั้นต้นสั่งว่านางสาววัลลีย์ผู้จัดการ มรดก อีกคนหนึ่งไม่สามารถหรือไม่เต็มใจจะจัดการเกี่ยวกับ มรดก จะสั่งให้ทายาทของนายสง่าซึ่งเป็นบุคคลนอกคดีเป็นผู้ฟ้องไม่ได้ ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า กรณีไม่เข้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชมาตรา 1726 พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่เห็นว่า เป็นเรื่องที่มีการโต้แย้งว่าทรัพย์ตามบัญชีท้ายคำร้องอันดับ 1 เป็นทรัพย์ มรดก หรือเป็นของนายสง่าซึ่งตกทอดมายังนางสาววัลลีย์ การโต้แย้งของนางสาววัลลีย์หาใช่เป็นการโต้แย้งเฉพาะในฐานะผู้จัดการ มรดก ร่วมไม่ หากเป็นการโต้แย้งในฐานะเป็นทายาทผู้มีสิทธิได้รับ มรดก จากนายสง่า จึงไม่ใช่เป็นเรื่องที่มีข้อโต้แย้งกันโดยเฉพาะระหว่างผู้จัดการ มรดก ร่วมตามคำร้องของผู้ร้อง หาใช่ผู้ร้องมีความประสงค์เพียงจะให้ใส่ที่ดินที่มีข้อโต้แย้งกันลงในบัญชีทรัพย์ มรดก เท่านั้นไม่ หากผู้ร้องได้ขอให้ศาลชี้ขาดว่าที่ดินดังกล่าวเป็นทรัพย์ มรดก หรือไม่ซึ่งในการที่จะชี้ขาดได้ตามคำร้องของผู้ร้อง ศาลก็ต้องทำการไต่สวนฟังพยานหลักฐานของผู้ร้องและผู้คัดค้าน แล้วจึงจะวินิจฉัยชี้ขาดไปในทางหนึ่งทางใดได้ ซึ่งศาลจำต้องชี้ขาดเรื่องกรรมสิทธิ์และกรณีดังกล่าวก็จะเป็นการชี้ขาดกรรมสิทธิ์ในที่ดินระหว่างกอง มรดก ของนางท้อหรือขุนท้อ กินโอธาน กับนางสาววัลลีย์ ในฐานะผู้รับ มรดก ของนายสง่ากิจโอธาน ที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาจึงมีมติว่า ผู้ร้องจะขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดในคดีขอตั้งผู้จัดการ มรดก ว่าทรัพย์สิ่งใดเป็นทรัพย์ของกอง มรดก ไม่ได้ ศาลอุทธรณ์สั่งยกคำร้องของผู้ร้องจึงชอบแล้ว หากผู้ร้องมีความประสงค์จะยื่นฟ้องนางสาววัลลีย์ กิจโอธาน เนื่องจากนางสาววัลลีย์ กิจโอธาน โต้แย้งสิทธิของกอง มรดก ผู้ร้องก็ชอบที่จะฟ้องร้องได้ตามสิทธิและหน้าที่ของผู้ร้อง และในกรณีนี้ ศาลชั้นต้นก็ได้กล่าวรับรองสิทธิของผู้ร้องไว้แล้ว พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1719/2512 ง นาง สงวน เพ็ญ จันทร์ ผู้ร้อง ป.วิ.พ. ม. 188 ป.พ.พ. ม. 1726