ฎีกาที่ 563/2510

ประเด็นในคดีมีว่า จำเลยได้คืนรถจักรยานยนต์ให้โจทก์รับไปแล้ว หรือไม่ ศาลอุทธรณ์ฟังว่าจำเลยวานน้องชายผู้จัดการโจทก์เอารถไปไว้ที่บ้านจำเลยแต่น้องชายผู้จัดการโจทก์มีธุระจึงเอาไปไว้ที่ร้านโจทก์รถได้ หายไปในขณะที่อยู่ที่ร้านโจทก์และอยู่ในความครอบครองของโจทก์จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดใช้ราคารถให้โจทก์เป็นการวินิจฉัยว่าโจทก์ได้รับ รถคืนจากจำเลยแล้วแต่กลับไปวินิจฉัยว่ารถหายไประหว่างอยู่ใน ความครอบครองของโจทก์ จำเลยจึงไม่ต้องรับผิด

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ทำสัญญา เช่าซื้อ รถจักรยานยนต์ไปจากโจทก์โดยตกลงชำระราคาค่า เช่าซื้อ เป็นงวด ๆ จนกว่าจะหมดสิ้น หากผิดนัดไม่ชำระยอมให้โจทก์ยึดทรัพย์ที่ เช่าซื้อ กลับคืนทันที ส่วนเงินที่ส่งชำระแล้วยอมให้ตกเป็นสิทธิแก่โจทก์ นับแต่จำเลยได้รับมอบรถจักรยานยนต์ไปแล้วจำเลยไม่ผ่อนชำระค่าเช่า เป็นการผิดสัญญาโจทก์ได้ทวงเตือนแล้วขอให้บังคับจำเลยส่งมอบรถจักรยานยนต์คืน หากส่งไม่ได้ให้ใช้เงินพร้อมทั้งดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยทำสัญญา เช่าซื้อ รถจักรยานยนต์จากโจทก์ จำเลย เช่าซื้อ รถคันนั้นจากผู้มีชื่อ บัดนี้ผู้มีชื่อที่ขายรถดังกล่าวได้รับรถคืนไปแล้ว จำเลยไม่เคยเซ็นชื่อเป็นผู้ เช่าซื้อ ตามเอกสารท้ายฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่าจำเลยได้ทำสัญญา เช่าซื้อ รถจักรยานยนต์ ไปจากโจทก์ แต่นายมงคลเจ้าหน้าที่ของโจทก์ได้รับคืนไปแล้ว รถได้หายไปในขณะที่อยู่ในความครอบครองของโจทก์ จำเลยจึงไม่มีความรับผิดชอบในการคืนรถแก่โจทก์อีก ให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าประเด็นในคดีมีว่า จำเลยได้ทำสัญญา เช่าซื้อ จากโจทก์จริงหรือไม่ และโจทก์ได้รับรถคืนไปแล้วหรือไม่ ในประเด็นข้อแรก ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยทำสัญญา เช่าซื้อ จากโจทก์จริง ส่วนในประเด็นข้อหลังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่ารถจักรยานยนต์หายไปในระหว่างอยู่ในความครอบครองของโจทก์ จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในราคารถให้โจทก์นั้น เป็นการวินิจฉัยนอกประเด็น เพราะศาลอุทธรณ์มิได้วินิจฉัยว่าโจทก์ได้รับรถคืนจากจำเลย การที่จำเลยร้องขอให้นายมงคลน้องชายผู้จัดการโจทก์ช่วยเอารถไปไว้ที่บ้านจำเลย เพราะจำเลยขี่รถไม่เป็น แต่นายมงคลมีธุระจึงเอาไปไว้ที่บ้านคือร้านโจทก์ ไม่ใช่เป็นการคืนรถ หรือรับรถคืน การที่รถหายไปในขณะที่อยู่ในความครอบครองของโจทก์หรือนายมงคลจะมีความรับผิดต่อกันอย่างไร ไม่มีข้อที่จะต้องวินิจฉัยในชั้นนี้ พิพากษากลับ ให้จำเลยส่งมอบรถจักรยานยนต์คืนให้แก่โจทก์ หากส่งคืนไม่ได้ให้จำเลยใช้เงินพร้อมทั้งดอกเบี้ย จนกว่าจะชำระเสร็จ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 563/2510 ห้างหุ้นส่วนจำกัดไทยไพบูลย์ โจทก์ นางลออง ปรีชาเดช จำเลย ป.วิ.พ. ม. 142 , ม. 183