ฎีกาที่ 768/2510

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดิน ได้ตกลงให้ผู้เช่าออกเงินปลูกสร้างห้องแถวรวม 13 รายลงในที่ดินของโจทก์ และโจทก์ได้ทำสัญญาประนีประนอมกับผู้เช่าที่อำเภอว่าผู้เช่ายอมยกห้องแถวที่ได้ปลูกสร้างนั้นให้โจทก์ และโจทก์ยอมให้ผู้เช่ามีสิทธิเช่าห้องแถวดังกล่าวมีกำหนด 10 ปี โดยคิดค่าเช่าตามที่ได้ตกลงไว้ในสัญญาประนีประนอม รวมค่าเช่าตามสัญญาเป็นเงินเดือนละ 1,455 บาท เป็นค่ารายปี 17,460 บาท ต้องเสีย ภาษี เป็นเงิน 2,182.50 บาท แต่จำเลยได้ประเมินเป็นค่ารายปี 41,600 บาท ซึ่งจะต้องเสีย ภาษี 5,200 บาท สูงกว่าที่โจทก์ควรจะต้องเสียจริง 3,019.50 บาท โจทก์เห็นว่าโจทก์ควรต้องเสียเท่าที่โจทก์มีรายได้ ขอให้บังคับจำเลยคืนเงินค่า ภาษี ที่เรียกเก็บเกิน จำเลยให้การว่าได้ประเมินค่า ภาษี ชอบด้วยบทกฎหมายที่ให้อำนาจไว้และชอบด้วยข้อเท็จจริงตามหลักฐานที่มีอยู่ เพราะค่าเช่าที่โจทก์ได้รับหาใช่ค่าเช่าที่แท้จริงอันสมควรที่จะให้เช่าได้ในอัตราเช่นนี้ไม่ ศาลชั้นต้นเห็นว่า ผู้ให้เช่ามีหน้าที่ต้องให้ผู้เช่าได้ใช้ทรัพย์ที่เช่าตามที่ตกลงไว้ในสัญญาประนีประนอมโจทก์ไม่มีความชอบธรรมที่จะเปลี่ยนแปลงอัตราค่าเช่าได้ จำเลยจึงไม่มีเหตุจะคำนวณค่ารายปีเกินกว่าค่าเช่าที่ผู้ให้เช่าได้รับจริง พิพากษาให้จำเลยที่ 1 คืนค่า ภาษี ที่เรียกเก็บเกิน ยกฟ้องจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 1 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ เป็นให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 1 ด้วย โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า พระราชบัญญัติ ภาษี โรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475มาตรา 8 วรรค 2 บัญญัติเพียงให้เอาค่าเช่าเป็นหลักคำนวณค่ารายปีเท่านั้น มิใช่จะฟ้องคำนวณค่ารายปีจากค่าเช่าที่ผู้ให้เช่าได้รับตามสัญญาที่ได้ทำไว้ต่อกันเสมอไปไม่ถ้าเป็นกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าค่าเช่านั้นมิใช่จำนวนเงินอันสมควรจะให้เช่าได้ในปีหนึ่ง ๆ พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจแก้หรือคำนวณใหม่ได้ (อ้างคำพิพากษาฎีกาที่ 748/2479) จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 768/2510 นายประเสริฐ โกญจนาวรรณ โจทก์ เทศบาลเมืองตราด โดยนายเจียร จินตกานนท์ นายกเทศมนตรี จำเลย นายบุรินทร์ ธีรวัฒน์ เทศมนตรี นายเทียบ จันทร์เรือง เทศมนตรี ที่ 1 จำเลย นายเสถียร ดิสวัฒน์ ปลัดเทศบาล ที่ 2 จำเลย พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ.2475