ฎีกาที่ 1561-1564/2509

การสอบสวนของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และการพิจารณาของศาลเรื่องเจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้เป็นกระบวนพิจารณาคดี ล้มละลาย ซึ่ง มาตรา 22,24 แห่งพระราชบัญญัติ ล้มละลาย ไม่ห้ามลูกหนี้ที่จะดำเนินการกระบวนพิจารณาคดี ล้มละลาย ต่อสู้คดีเรื่องเจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ และตามมาตรา 106 ให้สิทธิลูกหนี้ที่จะโต้แย้งคำขอรับชำระหนี้ได้ ดังนั้นเมื่อศาลสั่งอนุญาตให้รับชำระหนี้ได้ ลูกหนี้ย่อมมีสิทธิอุทธรณ์ได้ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย มาตรา 153 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ไม่ต้องห้ามตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย มาตรา 22 เมื่อผู้ขอรับชำระหนี้เป็นผู้ทรงเช็คที่จำเลยผู้ ล้มละลาย ออกให้ ย่อมมีสิทธิขอรับชำระหนี้ได้ แม้ว่าหนี้นั้นจำเลยจะเป็นลูกหนี้ผู้อื่นก็ตาม

คดีนี้ ศาลพิพากษาให้จำเลยเป็นบุคคล ล้มละลาย มีเจ้าหนี้หลายรายขอรับชำระหนี้ คดีมีปัญหาสู่ศาลฎีกาเฉพาะเจ้าหนี้ 4 รายคือนายเปล่ง นายจี้ตง นายคล้าย และนายสมาน ซึ่งศาลสั่งเห็นชอบตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ที่ให้เจ้าหนี้ทั้งสี่นี้รับชำระหนี้ได้นอกจากหนี้ตามเช็คของนายจี้ตง 2 ฉบับ ซึ่งขาดอายุความ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่า นายเปล่งขอรับชำระหนี้ตามเช็คในฐานะส่วนตัว แต่ได้ความว่าจำเลยเป็นลูกหนี้บริษัทใช้เฮงหลี นายเปล่งจึงไม่ใช่เจ้าหนี้ของจำเลยตามเช็ครายนี้ไม่มีอำนาจขอรับชำระหนี้พิพากษากลับให้ยกคำขอรับชำระหนี้ของนายเปล่ง ส่วนคำขอรับชำระหนี้รายอื่นพิพากษายืน นายเปล่งและจำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่นายเปล่งฎีกาว่าจำเลยไม่มีสิทธิอุทธรณ์เพราะต้องห้ามตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 22 นั้นเห็นว่าการสอบสวนของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และการพิจารณาของศาลเรื่องเจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ เป็นกระบวนพิจารณาคดี ล้มละลาย ซึ่งมาตรา 22, 24 แห่งพระราชบัญญัติ ล้มละลาย ไม่ห้ามลูกหนี้ที่จะดำเนินการกระบวนพิจารณาคดี ล้มละลาย และตามมาตรา 106ให้สิทธิแก่ลูกหนี้ที่จะโต้แย้งคำขอรับชำระหนี้ได้ ดังนั้น เมื่อศาลสั่งอนุญาตให้ชำระหนี้ได้ ลูกหนี้ย่อมมีสิทธิอุทธรณ์ได้ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย มาตรา 153 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ไม่ต้องห้ามตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย มาตรา 22 ปรากฏว่าเช็คสั่งจ่ายแก่ผู้ถือ และอยู่ในความครอบครองของนายเปล่ง จึงถือว่านายเปล่งเป็นผู้ทรงเช็คซึ่งจำเลยต้องรับผิดชดใช้ตามเช็คนั้นนายเปล่งจึงเป็นเจ้าหนี้มีอำนาจยื่นคำขอรับชำระหนี้ได้ ส่วนหนี้รายอื่นก็ฟังว่าจำเลยเป็นลูกหนี้จริง จึงพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เฉพาะหนี้ของนายเปล่งให้บังคับตามคำสั่งศาลชั้นต้น นอกนั้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1561 - 1564/2509 ธนาคารไทยพัฒนา จำกัด โจทก์ นางกัญญา ธนสุกาญจน์ จำเลย ผู้ขอรับชำระหนี้ จำเลย นายเปล่ง ติตตานันทวงษ์ กับพวกรวม 4 คน จำเลย ป.พ.พ. ม. 901 , ม. 904 ป.วิ.พ. ม. 223 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 22 , ม. 24 , ม. 106 , ม. 153