ฎีกาที่ 1480/2509

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 284 เจ้าหนี้บุริมสิทธิสามัญที่มิได้ลงทะเบียนเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์มีสิทธิยกขึ้นต่อสู้เจ้าหนี้ใดๆ ที่ไม่มีหลักประกันพิเศษได้เท่านั้น ในทางกลับกันเจ้าหนี้บุริมสิทธิสามัญก็ไม่มีสิทธิจะยกขึ้นต่อสู้เจ้าหนี้ผู้รับ จำนอง ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ที่มีหลักประกันพิเศษและตามมาตรา 287 บุริมสิทธิที่อาจใช้ได้ก่อนสิทธิ จำนอง นั้น จะต้องเป็นบุริมสิทธิที่ได้จดทะเบียนแล้วตามมาตรา 285 และ 286 เท่านั้น ฉะนั้น เจ้าหนี้บุริมสิทธิสามัญเกี่ยวกับหนี้ค่าภาษีอากรตามมาตรา 253(3) จึงจะมาขอรับชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้ผู้รับ จำนอง มิได้

จำเลยผิดสัญญายอมความไม่ชำระหนี้ให้โจทก์ โจทก์จึงขอให้ศาลยึดที่ดิน 2 แปลงของจำเลยซึ่งจำเลยได้ จำนอง เป็นประกันหนี้ดังกล่าวไว้กับโจทก์เพื่อขายทอดตลาดเอาเงินชำระหนี้โจทก์ ผู้ร้องร้องว่าจำเลยค้างค่าภาษีอากรแก่รัฐบาลจำนวนหนึ่งจึงขอให้ศาลเอาเงินที่ขายทอดตลาดที่ดินดังกล่าวชำระให้แก่ผู้ร้องก่อนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 289, 290 ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าหนี้ของผู้ร้องเป็นหนี้บุริมสิทธิ์สามัญ ส่วนโจทก์เป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิ์พิเศษตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 277 โจทก์ชอบที่จะได้รับชำระหนี้ก่อนผู้ร้อง จึงให้ยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 284เจ้าหนี้บุริมสิทธิ์สามัญที่มิได้ลงทะเบียนเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์มีสิทธิยกขึ้นต่อสู้เจ้าหนี้ใด ๆ ที่ไม่มีหลักประกันพิเศษได้เท่านั้น ในทางกลับกัน เจ้าหนี้บุริมสิทธิ์สามัญก็ไม่มีสิทธิจะยกขึ้นต่อสู้เจ้าหนี้ผู้รับ จำนอง ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ที่มีหลักประกันพิเศษและตามมาตรา 287 บุริมสิทธิ์ที่อาจใช้ได้ก่อนสิทธิ จำนอง นั้นจะต้องเป็นบุริมสิทธิ์ที่ได้จดทะเบียนแล้วตามมาตรา 285 และ 286 เท่านั้นฉะนั้นผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิ์สามัญตามมาตรา 253(3) จึงจะขอรับชำระหนี้ก่อนโจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ผู้รับ จำนอง มิได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1480/2509 ธนาคารเกษตร จำกัด โดยนายสัณห์ ทวีสิน โจทก์ ผู้รับมอบอำนาจ โจทก์ นายประดิษฐ์ บุญศรี จำเลย จังหวัดสุโขทัย โดยนายเชื่อม ศิริสนธิ ผู้ร้อง ผู้ว่าราชการจังหวัด ผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 253 , ม. 284 , ม. 287 , ม. 702