ฎีกาที่ 1532/2509

ที่ดินที่น้ำยังคงท่วมทุกปีในฤดูน้ำ ต้องถือว่าเป็นที่ชายตลิ่ง อันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ผู้ใดหามี กรรมสิทธิ์ หรือสิทธิครอบครองไม่ แม้โจทก์จะเอาที่ดินนี้ไปขายฝากกับจำเลยโดยมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ก็จะถือว่าเป็นการมอบให้จำเลยครอบครองแทนมิได้ ระหว่างโจทก์จำเลย เมื่อจำเลยเป็นฝ่ายครอบครองอยู่ โจทก์ก็ขับไล่จำเลยไม่ได้ (ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 25/2509)

โจทก์ฟ้องขอให้ขับไล่จำเลยออกไปจากที่พิพาทซึ่งโจทก์มีสิทธิครอบครองและเรียกค่าเสียหาย จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์ขายฝากที่พิพาทให้จำเลยแล้วมิได้ไถ่ถอนภายในกำหนดที่พิพาทจึงหลุดเป็นสิทธิแก่จำเลยโดยเด็ดขาด โจทก์ไม่เคยเกี่ยวข้องหรือโต้แย้งสิทธิ คดีโจทก์ขาดอายุความ และโจทก์ไม่เสียหาย ศาลชั้นต้นฟังว่า ที่พิพาทในฤดูน้ำ น้ำท่วมทุกปี จึงเป็นที่ชายตลิ่งซึ่งเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน บุคคลใดจะหวงกันเอาเป็นของตนคนเดียวมิได้ จำเลยมีสิทธิดีกว่าคนอื่นหรือโจทก์ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ว่า ที่พิพาทน้ำยังคงท่วมทุกปีในฤดูน้ำ ต้องถือว่าที่พิพาทเป็นที่ชายตลิ่งอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ซึ่งโจทก์หรือผู้ใดหามี กรรมสิทธิ์ หรือสิทธิครอบครองไม่ ฉะนั้น การขายฝากที่พิพาทนอกจากจะเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แล้วโจทก์ก็จะเอาที่พิพาทไปขายฝากกับจำเลยหรือถือว่าการมอบที่พิพาทให้จำเลยทำประโยชน์เป็นการให้จำเลยครอบครองแทนโจทก์หาได้ไม่ ระหว่างโจทก์จำเลย เมื่อจำเลยเป็นฝ่ายครอบครองอยู่ โจทก์ก็ขับไล่จำเลยไม่ได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1532/2509 นางทอง ดีเต่า ที่ 1 นางพยุง วงทาษ ที่ 2 โจทก์ นางสาหร่าย แพงดี ที่ 3 โจทก์ นายเฉื่อย ศรีสด จำเลย ป.พ.พ. ม. 491 , ม. 1304 (2)