ฎีกาที่ 1617/2508

สัญญา ประนีประนอมยอมความมีข้อความว่า จำเลยยอมให้เงินโจทก์ 9,600 บาท ถ้าโจทก์กับจำเลยตกลงทำ สัญญา ค้าสุราขายส่งตำบลภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้แล้วถือว่าเงินจำนวนนี้เป็นเงินมัดจำของ สัญญา ซึ่งโจทก์กับจำเลยจะได้กระทำกันต่อไป ถ้าพ้นกำหนดไปแล้วถือว่าโจทก์ไม่ติดใจจะทำ สัญญา ค้าสุรากับจำเลยต่อไป ดังนี้แม้ต่อมาจำเลยจะไม่ยอมขายสุราให้โจทก์ โจทก์ก็จะมาขอให้ศาลบังคับให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเพราะถือว่าจำเลยผิด สัญญา ประนีประนอมยอมความมิได้เพราะมิใช่เป็นการขอให้บังคับตาม สัญญา ประนีประนอมยอมความ

โจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายและเงินมัดจำจากจำเลย ต่อมาได้ทำ สัญญา ประนีประนอมยอมความต่อศาลว่า "จำเลยที่ 1 ยอมให้เงินแก่โจทก์ 9,600 บาท โดยจ่ายเช็คเลขที่ 163276 ให้โจทก์แล้วเช็คมีผลรับเงินได้ในวันที่ 31 ธันวาคม 2505 ถ้าโจทก์กับจำเลยที่ 1 ตกลงทำ สัญญา ค้าสุราขายส่งตำบล มีที่ทำการที่บ้านของโจทก์ ฯลฯ ซึ่งจำเลยที่ 2 จะต้องสนองตามที่โจทก์กับจำเลยที่ 1 จะได้ตกลงกันภายในวันที่ 31 ธันวาคม 2505 แล้ว ให้ถือว่าเช็คดังกล่าวเป็นเงินมัดจำของ สัญญา ซึ่งโจทก์กับจำเลยที่ 1 จะได้กระทำกันต่อไปในเวลาดังกล่าวถ้าพ้นวันที่ 31 ธันวาคม 2505 ไปแล้ว ถือว่าโจทก์ไม่ติดใจจะทำ สัญญา การค้าสุรากับจำเลยที่ 1 ต่อไป และมีสิทธิรับเงินตามเช็คดังกล่าวไปได้ ฯลฯ" ต่อมาโจทก์ยื่นคำร้องว่า ได้ขอซื้อสุราจากจำเลยแล้ว แต่จำเลยไม่ยอมขายให้เป็นการผิด สัญญา ยอมความ จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยปฏิบัติตาม สัญญา ยอมความคือ ใช้ค่าเสียหายให้ 25,920 บาท ศาลชั้นต้นเห็นว่า คำร้องของโจทก์ทำไม่ถูกต้อง เพราะอ้างเหตุผิด สัญญา ภายหลังมาเป็นมูลเรียกค่าเสียหาย ไม่เสียค่าฤชาธรรมเนียม และโจทก์สมัครใจทำการค้าอยู่อีก ให้ยกคำร้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่โจทก์กับจำเลยที่ 1 จะทำ สัญญา ค้าสุรากันต่อไปอย่างไร เป็นเรื่องนอก สัญญา ประนีประนอมยอมความ โดยโจทก์กับจำเลยที่ 1 จะต้องเจรจาทำความตกลงกันใหม่อีกชั้นหนึ่ง ถ้าจำเลยที่ 1 ไม่ยอมทำ ก็ไม่ถือว่าผิด สัญญา ยอมความ สัญญา นี้คงใช้บังคับได้เฉพาะที่เกี่ยวกับเงิน 9,600 บาทเท่านั้น ที่โจทก์เรียกให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย จึงมิใช่เป็นการขอให้บังคับตาม สัญญา ยอมความ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1617/2508 นายตาม อาภรรัตน์ โจทก์ นายบรรจง นิยมรัตน์ ที่ 1 นายเซี่ยงลิ้ม แซ่ลี้ ในฐานะส่วนตัวและ จำเลย ผู้จัดการโรงงานต้มกลั่นสุราบริษัทสุพรรณบุรีมัชชการ จำกัด ที่ 2 จำเลย ป.พ.พ. ม. 850 ป.วิ.พ. ม. 138 , ม. 272