ฎีกาที่ 1673/2505

การที่หุ้นส่วนผู้จัดการห้างหุ้นส่วนสามัญ ทำหนังสือสัญญากู้เงินจากบุคคลภายนอกนั้น จะให้ผู้เป็นหุ้นส่วนคนอื่นซึ่งมิได้เป็นคู่สัญญาต้องรับผิดด้วยหาได้ไม่ เว้นแต่ผู้ให้กู้จะพิสูจน์ได้ว่าผู้นั้นได้ทำในฐานะเป็นผู้จัดการหรือตัวแทนของห้างหุ้นส่วนหรือได้นำเงินที่กู้มาใช้ในกิจการห้างหุ้นส่วนนั้น ๆ

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ถึงที่ 8 ได้เข้าหุ้นส่วนกันตั้งห้างหุ้นส่วนสามัญชื่อ โรงรับจำนำเซี่ยงฮวด หรือเซียงฮวด โดยมิได้จดทะเบียน จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้จัดการห้างหุ้นส่วนกับจำเลยที่ 9 ได้ร่วมกันยืมเงินโจทก์ 40,000 บาท เมื่อถึงกำหนดชำระ จำเลยทั้งหมดไม่ชำระ ขอให้บังคับจำเลยทั้ง 9 ชำระเงินต้นและดอกเบี้ย จำเลยที่ 4, 6, 7 และ 8 ให้การปฏิเสธ 1, 2, 3 และ 5 ขาดนัดยื่นคำให้การและพิจารณา ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1, 2, 7 และ 8 ร่วมกันรับผิดชำระเงิน 40,000 บาท พร้อมทั้งดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีแก่โจทก์ จำเลยที่ 7 และ 8 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ ให้ยกฟ้องโจทก์ที่เกี่ยวกับจำเลยที่ 7 - 8 โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยที่ 1 และ 9 เป็นผู้ทำหนังสือสัญญาลงนามเป็นผู้กู้เงินโจทก์ตามปกติบุคคลทั้งสองนี้เท่านั้นจะต้องรับผิดตามสัญญานี้ จะให้บุคคลภายนอกซึ่งมิได้เป็นคู่สัญญาด้วยต้องรับผิดด้วยหาได้ไม่ เว้นไว้แต่โจทก์จะพิสูจน์ได้ว่าบุคคลที่ลงชื่อเป็นผู้กู้เงินนี้ได้ทำในฐานะเป็นผู้จัดการหรือตัวแทนของห้างหุ้นส่วน หรือได้นำเงินที่กู้นั้นมาใช้ในกิจการของห้างหุ้นส่วน ดังนี้ บุคคลภายนอกซึ่งเป็นหุ้นส่วนจึงจะต้องรับผิด ตามข้อนำสืบของโจทก์คงได้ความเพียงว่า 1 เป็นผู้จัดการห้างหุ้นส่วนโรงรับจำนำเซี่ยงฮวด จำเลยที่ 9 ไม่ได้เกี่ยวข้องกับห้างหุ้นส่วนโรงรับจำนำเซี่ยงฮวด ส่วนจำเลยที่ 7 และ 8 เป็นหุ้นส่วนของห้างหุ้นส่วนดังกล่าว จำเลยที่ 1 และ 9 ได้ทำหนังสือกู้เงินโจทก์ไป เมื่อโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าห้างหุ้นส่วนดังกล่าวได้เชิดหรือแสดงออกให้โจทก์หลงเชื่อว่า จำเลยได้กู้เงินไปในฐานะตัวแทนของห้างหุ้นส่วน หรือนำเงินไปใช้ในกิจการของห้างหุ้นส่วน จำเลยที่ 7, 8 มิได้เป็นคู่สัญญาด้วย จึงไม่ต้องรับผิด พิพากษายืน ให้ยกฎีกาโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1673/2505 บริษัท ไพบูลย์ ประกันภัย จำกัด โดยนายอึ้ง เซ่งขอ นายซึ้ง เลี่ยงยู้ กรรมการ นายอิดมิ้น แซ่เบ๊ หรืออุดม ยิ่งไพบูลย์ กับพวก รวม 9 คน จำเลย ป.พ.พ. ม. 830 , ม. 1050