ฎีกาที่ 1002/2503

จำเลย เช่าซื้อ รถจักรยานมา ยังชำระราคาค่า เช่าซื้อ ยังไม่หมด จำเลยได้นำรถจักรยานนั้นไปออกรางวัลสลากกินรวบ โดยผู้ให้ เช่าซื้อ ไม่ได้รู้เห็นด้วย ดังนี้ กรรมสิทธิ์ในรถจักรยานยังเป็นของผู้ให้ เช่าซื้อ อยู่ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 572 ผู้ให้ เช่าซื้อ ย่อมมีสิทธิร้องขอรับรถจักรยานของกลางคืนไปได้ คดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติการพนันและริบจักรยาน 2 ล้อ ของกลางที่จำเลยใช้ออกเป็นรางวัลสลากกินรวบคดีถึงที่สุด ศาลชั้นต้น ก่อนศาลชั้นต้นพิพากษา ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า รถจักรยานของกลางไม่ใช่ของจำเลย หากเป็นรถของผู้ร้องได้ให้จำเลย เช่าซื้อ มา จำเลยชำระราคายังไม่หมด การที่จำเลยเอารถจักรยานคันนี้ไปจัดให้มีการเล่นการพนันสลากกินรวบ ผู้ร้องมิได้รู้เห็น จึงขอให้ศาลสั่งคืนของกลางแก่ผู้ร้อง ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งให้ยกคำร้อง

ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยได้ เช่าซื้อ รถจักรยานของกลางมาจากผู้ร้อง และในระหว่างที่จำเลยชำระราคา เช่าซื้อ ยังไม่ครบถ้วน โดยชำระแล้ว 920 บาท คงค้างอยู่ 630 บาท ก็เกิดคดีขึ้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 572 ถือว่า จักรยานของกลางยังเป็นของผู้ร้องอยู่ หาใช่ตกเป็นของจำเลยไม่ พิพากษากลับคำสั่งศาลชั้นต้น ให้คืนจักรยานของกลางให้แก่ผู้ร้องไป ผู้ว่าคดีโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามข้อเท็จจริง และข้อกฎหมาย รถจักรยานนี้ยังเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ร้องอยู่ หาใช่ของจำเลยผู้ เช่าซื้อ ไม่เพราะจำเลยยังชำระราคาไม่ครบถ้วนในขณะทำผิดคดีนี้ เมื่อไม่ปรากฏว่าผู้ร้องได้รู้เห็นในการกระทำผิดร่วมกับจำเลย ก็ชอบที่จะสั่งคืนรถรายนี้ให้แก่ผู้ร้อง พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1002/2503 ผู้ว่าคดีศาลแขวงเชียงใหม่ โจทก์ ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลเหลี่ยวย่งง้วน โดย ผู้ร้อง นายเหลี่ยวจือหงวน ผู้ร้อง นางตา เมืองมูล จำเลย ป.พ.พ. ม. 572 ป.อ. ม. 33 , ม. 34