ฎีกาที่ 474/2502

ในสัญญา จำนอง ที่โจทก์นำมาฟ้องมีข้อความว่า ถ้าทรัพย์ จำนอง ไม่พอชำระหนี้ที่ จำนอง ผู้ จำนอง ยอมให้เอาทรัพย์นอก จำนอง มาชำระหนี้ จำนอง ได้เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินที่ จำนอง ไปแล้วได้เงินไม่พอชำระหนี้ จำนอง โจทก์ก็ย่อมมีสิทธิขอให้บังคับคดีแก่ทรัพย์นอก จำนอง ได้(แม้ในกรณีที่ตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์โจทก์มิได้ขอว่าถ้าขายทรัพย์ที่ จำนอง ได้เงินไม่พอให้ศาลยึดทรัพย์อื่นนอก จำนอง ขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้ จำนอง ด้วยและศาลชั้นต้นก็มิได้พิพากษาว่า ถ้าขายทอดตลาดทรัพย์ที่ จำนอง ได้เงินไม่พอใช้หนี้ จำนอง แล้ว ให้จำเลยใช้เงินให้โจทก์จนครบหนี้ จำนอง )

คดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระต้นเงิน 6,200 บาท กับดอกเบี้ย ฯ นับแต่วันทำสัญญา จำนอง เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเงินเสร็จจำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำบังคับ โจทก์จึงนำเจ้าพนักงานยึดทรัพย์ของจำเลยเพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้ คือที่ดินซึ่งเป็นทรัพย์ที่ จำนอง กับเรือน 1 หลัง ตู้กระจก 1 ใบ ซึ่งเป็นทรัพย์นอก จำนอง จำเลยยื่นคำร้องคัดค้านว่า เรือน 1 หลัง กับตู้กระจก 1 ใบเป็นทรัพย์นอก จำนอง โจทก์ไม่มีสิทธิยึด ขอให้ถอนการยึดทรัพย์ 2 สิ่งนี้เสีย โจทก์แถลงว่า โจทก์มีสิทธิยึดได้ เพราะสัญญา จำนอง ข้อ 5 ยอมให้โจทก์เอาทรัพย์นอก จำนอง มาชำระหนี้ได้ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ตามสัญญา จำนอง ข้อ 5 ให้โจทก์เอาทรัพย์นอก จำนอง ชำระหนี้ได้ แต่จะบังคับได้เมื่อขายทอดตลาดทรัพย์ซึ่ง จำนอง ได้เงินไม่พอชำระหนี้เท่านั้น จึงให้จัดการขายทรัพย์ที่ จำนอง เสียก่อน ถ้าเงินไม่พอจึงขายทรัพย์อื่นต่อไป จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่า ตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ ๆ มิได้ขอว่า ถ้าขายทรัพย์ที่ จำนอง ได้เงินไม่พอ ให้ศาลยึดทรัพย์อื่นนอก จำนอง ขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้ จำนอง ด้วย และศาลชั้นต้นก็มิได้พิพากษาว่าถ้าขายทอดตลาดทรัพย์ที่ จำนอง ได้เงินไม่พอใช้หนี้ จำนอง แล้ว ให้จำเลยใช้เงินให้โจทก์จนครบหนี้ จำนอง โจทก์จึงมีสิทธิจะขอหมายบังคับคดีได้แต่เฉพาะที่ดินที่ จำนอง เท่านั้นโจทก์จะยึดทรัพย์ออก จำนอง ขายชำระหนี้ จำนอง ของโจทก์ด้วยหาได้ไม่ ศาลฎีกาพิจารณาแล้วเห็นว่า หนี้ จำนอง รายนี้ไม่จำกัดให้บังคับคดีเฉพาะทรัพย์ที่ จำนอง เพราะสัญญา จำนอง ที่โจทก์นำมาฟ้องขอให้บังคับนั้น ข้อ 5 ว่า ถ้าทรัพย์ จำนอง ไม่พอชำระหนี้ที่ จำนอง ผู้ จำนอง ยอมให้เอาทรัพย์นอก จำนอง มาชำระหนี้ จำนอง นี้ได้ ก็เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินที่ จำนอง ไปแล้วได้เงินเพียง 40,000 บาท ไม่พอชำระหนี้ จำนอง โจทก์ก็ย่อมมีสิทธิขอให้บังคับคดีแก่ทรัพย์นอก จำนอง ได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 474/2502 นางสาวชลอ หิรัญศิริ โดยนายพิชัย แสงเทียน ผู้รับมอบอำนาจ โจทก์ นายอยู่ วงษ์วิลัย จำเลย ป.วิ.พ. ม. 271 , ม. 282 (1) , ม. 289 ป.พ.พ. ม. 733