ฎีกาที่ 1229/2502

ในคดีอาญาที่ราษฎรเป็นโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งในคำฟ้องว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องให้ยกฟ้อง แต่เมื่อศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำสั่งศาลชั้นต้นและให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนมูลฟ้องหรือพิพากษาตามรูปคดีต่อไปเช่นนี้ จำเลยย่อมไม่มีสิทธิฎีกาเพราะก่อนที่ศาลประทับฟ้อง จำเลยยังไม่เข้ามาสู่ฐานะเป็นคู่ความ

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองเบิกความเท็จในคดีอาญาแดงที่ 174/2500 เป็นเหตุให้โจทก์ถูกศาลพิพากษาจำคุกในคดีนั้นขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 177 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งในคำฟ้องว่า ได้เรียกสำนวนคดีแดงที่ 174/2500 มาประกอบ ปรากฏว่าจำเลย (โจทก์ในคดีนี้ถูกพิพากษาลงโทษจำคุก 3 เดือน ฐานลักน้ำมันก๊าซของนายดวง คือ จำเลยที่ 1 และนายตา จำเลยที่ 2 มาเป็นพยานโจทก์ในคดีนั้น ซึ่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยจะฎีกาต่อไปไม่ได้ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 220 ดังนั้นที่โจทก์หวนกลับมาฟ้องจำเลยฐานเบิกความเท็จเป็นคดีใหม่ จึงมิใช่อยู่ในฐานะผู้เสียหาย และเป็นเรื่องที่จะอ้างความเสียหายทางกฎหมายไม่ได้ เพราะโจทก์เป็นผู้กระทำผิดและน้ำหนักพยานหลักฐานโจทก์ไม่อาจหักล้างพยานของอีกฝ่ายได้ในคดีนั้น จะมาอ้างว่าพยานอีกฝ่ายเบิกความเท็จได้อย่างไร โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ว่า โจทก์เป็นผู้เสียหายตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 28 ขอให้สั่งรับฟ้องโจทก์ดำเนินคดีต่อไป ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า โจทก์ย่อมได้รับความเสียหายเนื่องจากการที่จำเลยเบิกความนั้น แม้คดีก่อนศาลพิพากษาว่า โจทก์กระทำผิดและคดีถึงที่สุดแล้วก็ตาม จึงให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนมูลฟ้องหรือพิพากษาตามรูปคดีต่อไป จำเลยทั้งสองฎีกาว่า โจทก์มิใช่อยู่ในฐานะผู้เสียหายที่จะฟ้องจำเลยได้เพราะในคดีอาญาแดงที่ 174/2500 ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงเป็นยุติว่า จำเลยเป็นผู้กระทำผิด ดังนั้น คำเบิกความของจำเลยทั้งสองซึ่งเบิกความเป็นพยานในคดีนั้น ย่อมเป็นเท็จไปไม่ได้ ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาจำเลยโดยเห็นว่า จำเลยมีสิทธิฎีกาได้อ้างว่าเทียบได้ตามนัยฎีกาที่ 1272/2498 ศาลฎีกาเห็นว่า คดีนี้ราษฎรเป็นโจทก์ ซึ่งจะต้องมีการไต่สวนมูลฟ้องก่อนประทับฟ้องและ ป.วิ.อ. มาตรา 165 บัญญัติว่า ก่อนที่ศาลจะประทับฟ้อง มิให้ถือว่าจำเลยอยู่ในฐานะเช่นนั้น ดังนี้จำเลยจึงยังมิเข้ามาสู่ฐานะคู่ความ ย่อมไม่มีสิทธิฎีกา พิพากษาให้ยกฎีกาจำเลย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1229/2502 นายปัน ลินต๊ะพาน โจทก์ นายดวง ปานพาน ที่ 1 นายตา ปานพาน ที่ 2 จำเลย ป.วิ.อ. ม. 165 วรรคสาม , ม. 216 , ม. 217