ฎีกาที่ 2140/2499

บุคคลจะพึงรับโทษตาม กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 123 จะต้องประกอบด้วยองค์ความผิดคือ (1)แสดงตนว่าเป็นคนสนิทชิดชอบกับเจ้าพนักงานและ (2) รับหรือยอมให้เขา สัญญา ว่าจะให้ลาภสักการแก่ตัวหรือแก่ผู้อื่นเพื่อที่จะไปวิงวอนว่ากล่าวให้เจ้าพนักงานให้คุณหรือให้โทษแก่ผู้ใด และจะให้และมิให้เจ้าพนักงานทำการในหน้าที่อย่างใดๆ ถ้าฟ้องขาดความข้อ (2) ก็เป็นฟ้องที่บรรยายไม่ครบองค์ความผิดลงโทษจำเลยไม่ได้ (ประชุมใหญ่ครั้งที่ 6/2500)

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยแสดงตนว่าเป็นคนสนิทชิดชอบกับสารวัตรรองสารวัตรและตำรวจสถานีตำรวจท่าข้าม ซึ่งเป็นเจ้าพนักงานตามกฎหมายและชักชวนให้บรรดาเจ้าของเรือลากจูงในคลองมหาชัยเป็นสมาชิกจำเลยจะได้เก็บเงินจากสมาชิกเหล่านี้ร้อยละ 10 ของรายได้ทั้งหมดของเรือลากจูงนั้น ๆ เพื่อนำไปให้แก่เจ้าพนักงานตำรวจดังกล่าวแล้วจำเลยจะวิงวอนว่ากล่าวให้เจ้าพนักงานตำรวจละเว้นมิให้จับกุมบรรดาสมาชิกเมื่อทำผิดกฎหมาย และเนื่องจากการกระทำผิดของจำเลยดังกล่าว จำเลยได้หมิ่นประมาทใส่ความ ร.ต.อ.วัณ สารวัตรตำรวจสถานีตำรวจท่าข้าม ซึ่งเป็นเจ้าพนักงานกระทำตามหน้าที่อันชอบด้วยกฎหมาย โดยกล่าวต่อหน้าคนหลายคนว่าจำเลยเป็นคนสนิทชิดชอบกับเจ้าพนักงานดังกล่าว และจะเรียกเก็บเอาเงินจากเจ้าของเรือลากจูงร้อยละ 10 และจะนำไปให้เจ้าพนักงานตำรวจเพื่อให้ละเว้นไม่จับกุมเมื่อเจ้าของเรือลากจูงทำผิดกฎหมาย ทำให้เจ้าพนักงานดังกล่าวเสียชื่อเสียง และอาจทำให้คนทั้งหลายดูหมิ่นเกลียดชังขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 116, 123, 282 จำเลยรับสารภาพตามฟ้อง ศาลแขวงธนบุรีเห็นว่าการกระทำของจำเลยเป็นการแสดงตนว่าเป็นคนสนิทชิดชอบกับเจ้าพนักงานและยอมให้เขา สัญญา ว่าจะให้ลาภสักการแก่มัน เพื่อมันจะไปวิงวอนว่ากล่าว ให้เจ้าพนักงานทำการตามหน้าที่จึงมีความผิดตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 123 ส่วนที่โจทก์หาว่าจำเลยหมิ่นประมาทเจ้าพนักงานตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 116, 282นั้น จำเลยหาได้เจตนาหมิ่นประมาทไม่ จึงไม่มีความผิด พิพากษาลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 123, 59 จำคุก 3 เดือน จำเลยอุทธรณ์ขอให้รอการลงโทษ ศาลอุทธรณ์เห็นว่ายังไม่มีผู้ใดให้เงินหรือ สัญญา จะให้เงินแก่จำเลย การกระทำของจำเลยเป็นความผิดเพียงฐานพยายามแสดงตนสนิทชิดชอบกับเจ้าพนักงาน จึงพิพากษาแก้ว่าจำเลยมีความผิดตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 123 ประกอบด้วยมาตรา 60 และลดรับสารภาพลงกึ่งหนึ่งตามมาตรา 59 แล้วจำคุก 2 เดือนแต่ให้รอการลงโทษไว้ 3 ปี โจทก์ฎีกาในข้อกฎหมายว่าตามฟ้องและคำรับของจำเลยเป็นความผิดสำเร็จตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 123 ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่เห็นว่าบุคคลจะพึงรับโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 123 จะต้องประกอบด้วยองค์ความผิด คือ 1. แสดงตนว่าเป็นคนสนิทชิดชอบกับเจ้าพนักงาน และ 2. รับหรือยอมให้เขา สัญญา ว่าจะให้ลาภสักการแก่ตัวหรือแก่ผู้อื่น เพื่อที่จะไปวิงวอนว่ากล่าวให้เจ้าพนักงานให้คุณหรือให้โทษแก่ผู้ใด และจะให้และมิให้เจ้าพนักงานทำการในหน้าที่อย่างใด ๆ ตามฟ้องขาดความข้อ (2) จึงเห็นว่าโจทก์บรรยายฟ้องไม่ครบองค์ความผิด ลงโทษจำเลยไม่ได้ พิพากษาแก้ ให้ยกฟ้อง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2140/2499 พนักงานอัยการกรมอัยการ โจทก์ นางสงวน เบาใจ จำเลย กฎหมายลักษณะอาญา ม. 123 ป.วิ.อ. ม. 185 วรรคหนึ่ง