ฎีกาที่ 402/2496

กฎหมายลักษณะอาญามาตรา 285 นั้น เป็นบทยกเว้นโทษให้แก่คู่ความ เพื่อเปิดโอกาสให้คู่ความได้ดำเนินคดีได้เต็มที่และเป็นข้อยกเว้นโทษของมาตรา 116 ด้วยถ้าการ หมิ่นประมาท เจ้าพนักงานตามมาตรา 116 นั้นมีมูลฐานมาจากความผิดตามมาตรา 282 จำเลยแก้อุทธรณ์ที่อัยการโจทก์อุทธรณ์แม้ถ้อยคำที่จำเลยใช้ในคำแก้อุทธรณ์นั้น จะไม่สมควรหลายแห่งแต่เมื่อยังเป็นเรื่องที่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 285 แล้วจำเลยก็ยังไม่ผิด

คดีนี้ โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทำคำแก้อุทธรณ์มีข้อความ หมิ่นประมาท นายอมร อินทรกำแหง ซึ่งเป็นอัยการจังหวัดนครสวรรค์ ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 116 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาในข้อกฎหมาย ศาลฎีกาตรวจสำนวนแล้ว เห็นว่ากฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 285 นั้นเป็นบทยกเว้นโทษให้แก่คู่ความเพื่อเปิดโอกาสให้คู่ความได้ดำเนินคดีได้เต็มที่ แม้คำว่า หมิ่นประมาท เจ้าพนักงานตาม มาตรา 116 มีความหมายกว้างกว่า คำว่า หมิ่นประมาท ตามมาตรา 282 แต่การ หมิ่นประมาท ตามมาตรา 282 ก็เป็นมูลฐานของความผิดตามมาตรา 116 ด้วยมูลหนึ่ง คือถ้ามีการ หมิ่นประมาท ตามมาตรา 282 และผู้ถูก หมิ่นประมาท เป็นเจ้าพนักงานผู้ หมิ่นประมาท ก็อาจผิดตามมาตรา 116 ได้ ฉะนั้นเมื่อมาตรา 285 ยกเว้นโทษความผิดฐาน หมิ่นประมาท ในมาตรา 282 อันเป็นมูลฐานแล้วจึงย่อมจะยกเว้นโทษ หมิ่นประมาท ตามมาตรา 116 ด้วยในเมื่อการ หมิ่นประมาท นั้นมีมูลฐานมาจากความผิดตามมาตรา 282 ถ้อยคำของจำเลยที่ใช้ในคำแก้อุทธรณ์ตามสำเนาท้ายฟ้องของโจทก์อันเป็นมูลให้โจทก์ฟ้องคดีนี้นั้น เห็นว่า แม้ถ้อยคำที่จำเลยใช้ในคำแก้อุทธรณ์นั้นจะไม่สมควรหลายแห่ง ซึ่งจำเลยอาจจะกล่าวให้ได้ความเช่นเดียวกันได้ด้วยถ้อยคำสุภาพกว่าเก่า แต่ก็ยังเป็นเรื่องที่ได้รับความยกเว้นของมาตรา 285 จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 402/2496 อัยการนครสวรรค์ โจทก์ นายประเสริฐ เจริญพร จำเลย กฎหมายลักษณะอาญา ม. 285 , ม. 116