ฎีกาที่ 248/2495

ขุดคลอง ทำประตูน้ำเก็บเงินแก่เรือที่ผ่านไปมา ย่อมเป็นการขุกคลองเพื่อกิจการค้าขายอันเป็นสาธารณูปโภค เมื่อไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐบาล ก็ย่อมเป็นความผิดตามพ.ร.บ.ควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือผาสุขแห่งสาธารณชน พ.ศ. 2471 มาตรา4,5,8 และฉบับที่ 2 พ.ศ. 24++ มาตรา 3 และเมื่อการกระทำดังกล่าวนี้เป็นเหตุให้น้ำในทางชลประทานรั่วไหลออก โดยมิได้รับอนุญาต-เป็นหนังสือจากเจ้าพนักงาน ก็ย่อมเป็นความผิดตาม พ.ร.บ. ชลประทานหลวง พ.ศ. 2485 มาตรา 26 อีกบทหนึ่ง

โจทก์ฟ้องหาว่า จำเลยทั้ง 3 ได้สมคบกันกับพวกอีกหลายคน บังอาจกระทำการขุดคลอง ซึ่งเป็นกิจการค้าขายอันเป็นสาธารณูปโภคตามกฎหมาย โดยมิได้รับอนุญตจากรัฐบาลหรือสัมปทานแต่อย่างใด และคลองที่จำเลยกับพวกขุดนี้ เป็นการขุดแยกจากคันคลอง ภาษี เจริญ อ้อมส่วนหนึ่งของประตูน้ำกระทุมแบนของรัฐบบาลไปทะลุรำลางเล็ก ๆ ซึ่งออกไปบรรจบคลอง ภาษี เจริญอีกตอนหนึ่ง จำเลยได้ใช้คอลงที่ขุดนี้เป็นทางให้เรือของประชาชนเข้าออกด้วยวิธีเก็บเงินเป็นค่าผ่านทางตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2490 ตลอดมาจนถึงวันฟ้อง ทำให้น้ำเค็มในแม่น้ำท่าจีนรั่วไหลเข้าคลอง ภาษี เจริญ ทำให้คลอง ภาษี เจริญเสียหาย ทั้งทำให้น้ำในทางน้ำชลประทานรั่วไหลออก อันกระทบถึงความปลอดภัยและผาสุขแห่งสาธารณชน จึงขอให้ลงโทษจำเลยตามพ.ร.บ.ควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือผาสุขแห่งสาธารณชน (ฉะบับที่ 2) พ.ศ. 2488มาตรา 3, พ.ร.บ.ชลประทานหลวง พ.ศ. 2488 มาตรา 2+ จำเลยปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยที่ 1, 3 ผิดตาม พ.ร.บ.ควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบกระเทือนถึงความปลอดภัยหรือผาสุขแห่งสาธารณชน 2471 มาตรา 4, 5, 8 และ(ฉะบับที่ 2) พ.ศ. 2485 มาตรา 3 สำหรับจำเลยที่ 2 ให้ยกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ ให้ยกฟ้องจำเลยที่ 1, จำเลยที่ 3 ด้วย โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังว่า จำเลยที่ 1, จำเลยที่ 3 สมคบกันจัดการขุดคลองรายนี้ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐบาล และทำประตูน้ำเก็บเงินแก่เรือที่ผ่านไปมา จึงเป็นการขุดคลองเพื่อให้กิจการขุคลองเพื่อกิจการค้าขายอันเป็นสาธารณูปโภค ซึ่งเป็นความผิดตาม พ.ร.บ. ควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือผาสุขแห่งสาธารณชน พ.ศ. 2471 มาตรา 4, 5, 8 และ พ.ร.บ.(ฉะบับที่ 2) พ.ศ. 2485 มาตรา 3 และการกระทำของจำเลยเป็นเหตุให้น้ำในทางชลประทานรั่วไหล โดยมิได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าพนักงาน อันเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.ชลประทานหลวง พ.ศ. 2485มาตรา 26 อีกบทหนึ่ง จึงพิพากษาแก้ว่า จำเลยที่ 1, 3 มีความผิดตามบทกฎหมายที่กล่าวแล้ว ฯลฯ ส่วนคำขอที่ให้บังคับจำเลยถมดินให้ดีคงสภาพเดิมนั้น เป็นลักษณะคำขอในทางแพ่งจะต้องเสียค่าฤชาธรรมเนียม จึงรับวินิจฉัยให้ไม่ได้ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 248/2495 อัยการสมุทรสาคร โจทก์ นายแสวง ทองสิมาที่ 1, นายเจีย จาระ ที่ 2, นายจำปี พังจุนันท์ ที่ 3 จำเลย พ.ร.บ.ควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัย หรือผาสุกแห่งสาธารณชน พ.ศ.2471 พ.ร.บ.การชลประทานหลวง พ.ศ.2485