ฎีกาที่ 1597/2494

ทำสัญญาเช่าเคหะกันมีอายุ 1 ปี แต่มีข้อแม้ไว้ข้อ 1 ว่า ถ้าให้ผู้เช่าตกลงขายที่และบ้านเช่าให้แก่ผู้ใดก่อน ครบกำหนดการเช่าตามสัญญาแล้วผู้ให้เช่าจะแจ้งให้ผู้เช่าทราบล่วงหน้า เพื่อผู้เช่าเตรียมตัวออกจากบ้านเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 2 เดือนและผู้ให้เช่าจะต้องแจ้งให้ผู้เช่าทราบด้วยว่าจะตกลงขายแก่ผู้ใด เป็นเงินเท่าใด เพื่อผู้เช่าจะได้มีโอกาศตกลงซื้อในเมื่อเห็นว่าเป็นราคาสมควร ดังนี้ ถือว่าเป็นข้อตกลงที่ไม่ขัดต่อ พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าฯลฯ หรือความสงบเรียบร้อยของประชาชนแต่อย่างใด เมื่อผู้ให้เช่าขายสถานที่เช่าแก่คนอื่นไปโดยได้ปฏิบัติตามสัญญาแล้ว ก็ย่อมเลิกการเช่าได้ก่อนกำหนด 1 ปีและผู้เช่าก็จำต้องออกจากสถานที่เช่าไป จะอ้างว่าได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯลฯไม่ได้

โจทก์ฟ้องว่า เดิมโจทก์ที่ 1 เป็นเจ้าของบ้านและที่ดินซึ่งได้ให้จำเลยเช่าเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2491 มีอายุ 1 ปีและได้ขายให้แก่โจทก์ที่ 2 เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2491 ตามสัญญาเช่าข้อ 3 มีข้อความว่า ถ้าผู้ให้เช่าตกลงขายที่ดินและบ้านที่ให้เช่ารายนี้ ให้แก่ผู้ใดก่อนครบกำหนดตามสัญญา ผู้ให้เช่าจะได้แจ้งให้ผู้เช่าทราบล่วงหน้า เพื่อให้ผู้เช่าเตรียมตัวออกจากบ้านเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 2 เดือนและถ้าหากจะมีการ ซื้อขาย ที่ดินและบ้านรายนี้ ผู้ให้เช่าจะแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรให้ผู้เช่าทราบว่า จะตกลงขายให้แก่ผู้ใดเป็นจำนวนเงินเท่าใด เพื่อผู้เช่าจะได้มีโอกาศตกลงซื้อ โจทก์ที่ 1 จีงได้ขายแก่โจทก์ที่ 2 และได้แจ้งให้จำเลยทราบตามสัญญาแล้ว แต่จำเลยและบริวารไม่ยอมออก จึงต้องมาฟ้อง จำเลยต่อสู้ว่าได้รับความคุ้มครองตามพ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯลฯ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามสัญญาเช่าข้อ 3 ไม่ขัดต่อกฎหมายควบคุมค่าเช่า หรือความสงบเรียบร้อยของประชาชนแต่อย่างใด เพราะเป็นข้อตกลงด้วยความสมัครใจ ถ้าผู้เช่าไม่ตกลงเช่นนั้น ผู้ให้เช่าก็อาจไม่ให้เช่าและเรื่องนี้ผู้ให้เช่าก็ได้แจ้งการขายให้ผู้เช่าทราบก่อนแล้ว แต่ผู้เช่าไม่ซื้อ และเมื่อได้ขายไปแล้ว ก็ได้บอกเลิกสัญญาเช่า นับว่าผู้ให้เช่าได้ปฏิบัติตามหน้าที่ตามสัญญาแล้ว จึงพิพากษากลับ ให้จำเลยและบริวารออกจากสถานที่เช่า ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1597/2494 นายเท่งเซี้ยง แซ่เตียที่ 1 , นายลพ วัฒนะดำรง ที่ 2 โจทก์ นายธงชัย บุณยสิงห์ จำเลย พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 ป.พ.พ. ม. 133 , ม. 569