ฎีกาที่ 1145/2494

เมื่อเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายึดทรัพย์ของลูกหนี้เพื่อขายทอดตลาดแล้ว ป.ม.วิ.แพ่ง มาตรา 278 ให้ทรัพย์ที่ยึดและเงินที่ขายทอดตลาดตกอยู่ในอำนาจของเจ้าพนักงานบังคับคดี ลูกหนี้ ซึ่งเป็นเจ้าของทรัพย์ไม่มีอำนาจจะกระทำการอันเป็นการเสื่อมเสียต่อการบังคับคดีตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ เช่นลูกหนี้ทำสัญญายกเงินที่ขายทอดตลาดให้แก่ผู้ใด ผู้นั้นก็หามีอำนาจที่จะยกสิทธินั้นมาอ้างเพื่อขัดขวางสิทธิของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาที่บังคับคดีหรือขอเฉลี่ยทรัพย์ ได้ไม่ และเมื่อปรากฎว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้ยึดทรัพย์ลูกหนี้ขายทอดตลาดแล้วเจ้าหนี้อื่นก็ไม่มีสิทธิขัดขวางสิทธิของเจ้าหนี้ที่ได้ดำเนินการบังคับดคีนั้น ป.ม.วิ.แพ่งมาตรา 290 ก็อนุญาตเฉพาะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาที่จะร้องขอเฉลี่ยในเงินที่ขายทอดตลาดได้เท่านั้นจะไปขอยึดทรัพย์นั้นโดยวิธีการชั่วคราวก่อนมีคำพิพากษา ก็หาทำให้มีสิทธิได้รับชำระหนี้ก่อนไม่

ศาลพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ 4713 บาท 62 สตางค์ กับดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม ค่าทนายความ โจทก์นำเจ้าพนักงานยึดตึกแถวของจำเลยเมื่อวันที 10 สิงหาคม 2491 ขายทอดตลาดเมื่อวันที 23 สิงหาคม ได้เงิน 20,000 บาทเศษ นายเต็ก สำเร็จประสงค์ได้ยื่นคำร้องเมื่อวันที 31 ตุลาคม 2492 ขอเฉลี่ยโดยอ้างว่าเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาคดีแดงที่ 1174/2490 เป็นเงิน 5188 บาท ฯลฯ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2492 โจทก์กับนายเต็กตกลงกันต่อศาลว่า ให้โจทก์ได้รับชำระหนี้จนครบถ้วนก่อนเหลือนั้นจึงให้นายเต็กมีสิทธิได้รับชำระหนี้ วันที่ 24 พฤศจิกายน 2492 นายสุจติรยื่นคำร้องว่าตึกที่โจทก์นำยึดและขายไปได้เงินสุทธิ 24265 บาท หักใช้หนี้โจทก์แล้ว เหลือ 21941 บาท 80 สตางค์ เงินที่เหลือนี้จำเลยได้ทำหนังสือโอนให้ผู้ร้องเป็นการชำระหนี้เงินกู้ตั้งแต่วันที 26 ตุลาคม 2482 นายเต็กจึงไม่มีสิทธิขอแบ่ง วันที่ 6 ตุลาคม 2492 พระวุฒิศาสตร์ฟ้องเรียกเงินกู้จากจำเลย และขอให้ศาลสั่งอายัดเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดในคดีที่นางหงษ์ยึดและขายทอดตลาด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2492 ให้อายัดเงินที่เหลือจากการชำระหนี้ให้แก่นางหงษ์ นายเต็ก สำเร็จประสงค์และนายสุจิตร์ ปัตตะโชติยื่นคำร้องคัดค้านการอายัด ต่อมาวันที 21 มกราคม 2493 ศาลพิพากษาตามสัญญายอมความให้จำเลยใช้เงินแก่พระวุฒิศาสตร์เนติญาน อนึ่งเทศบาลนครกรุงเทพฯ ได้ร้องขอให้จ่ายเงินค่า ภาษี อากรที่จำเลยค้างชำระก่อนด้วย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เทศบาลนครกรุงเทพฯ มีสิทธิได้รับชำระหนี้ค่า ภาษี อากรก่อน ที่เหลือให้ชำระให้แก่โจทก์ในคดีนี้และนายเต็ก สำเร็จประสงค์ ให้เพิกถอนคำสั่งอายัดลงวันที่ 1 พฤศจิกายน 2492 ในคดีดำที่ 1170/2492 ซึ่งพระวุฒิศาสตร์เนติญาณเป็นโจทก์ ยกคำร้องของนายสุจิตร ปัตตะโชติ นายสุจิตร พระวุฒิศาสตร์ เนติญาณ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน นายสุจิตรและพระวุฒิศาสตร์ เนติญาณฎีกาต่อมา สำหรับนายสุจิตรนั้น ศาลฎีกาเห็นว่า ตามนัยแห่ง ป.ม.วิ.แพ่งมาตรา 278,290 ย่อมแสดงอยู่ในตัวว่า ลูกหนี้ ซึ่งเป็นเจ้าของทรัพย์ที่ถูกยึด ไม่มีอำนาจกระทำการอันเป็นการเสื่อมเสียต่อการบังคับคดีตามที่กฎหมายได้บัญญัติไว้ และนายสุจิตร ปัตตะโชติมิได้เป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ไม่มีสิทธิที่จะได้รับเงินในทางบังคับคดีอย่างไรเลย สำหรับพระวุฒิศาสตร์ ฯ นั้น ก็ปรากฎว่าคดีนี้ได้มีการยึดทรัพย์ขายทอดตลาดแล้ว เจ้าหนี้อื่นหามีสิทธิขัดขวางได้ไม่ การที่พระวุฒิศาสตร์ ฯ ขออายัดเงินที่เหลือจากการชำระหนี้ให้แก่นางหงษ์ โดยวิธีการชั่วคราวก่อนมีคำพิพากษานั้น จึงหาทำให้พระวุฒิสาสตร์ฯ มีสิทธิได้รับชำระหนี้ก่อนนายเต็กไม่ คดีนี้ ปรากฎว่าเงินที่ขายทอดตลาดได้ ไม่มีเหลือจากการชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาที่ขอเฉลี่ย คำสั่งศาลล่างชอบแล้ว จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1145/2494 นางหงษ์ ฉายะวรรณที่ 1,นายเทียน ฉายะวรรณที่ 2 โจทก์ นายก๊กไต แซ่ผู่ จำเลย พระวุฒิศาสตร์เนติญานและนายสุจิตร ปัตตะโชติ ผู้ร้อง ป.วิ.พ. ม. 254 , ม. 278 , ม. 290