ฎีกาที่ 844/2494

การที่จำเลยไปแจ้งต่อผู้ใหญ่บ้านว่า เขาเป็นผู้ร้ายปล้นทรัพย์ฆ่าคน ซึ่งจำเลยรู้อยู่ว่าไม่เป็นความจริง ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ใหญ่บ้านคัดค้านต่อพระอุปัชณาย์ ผู้ใหญ่บ้านมีหนังสือถึงพระอุปัชณาย์ ๆ จึงไม่บวชเขานั้น นับได้ว่าจำเลยกระทำละเมิดแล้ว พี่ชายของเขาผู้เป็นเจ้าภาพและออกเงินซื้อของในการอุปสมบท ย่อมมีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้ (ประชุมใหญ่ครั้งที่ 5)

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์นำพระภิกษุกลับเข้าพิธีสระหัวเริ่มอุปสมบท จำเลยบังอาจสมคบกันกล่าววาจา หมิ่นประมาท ร้องคัดค้านต่อพระอุปัชณาย์ว่า นายกลับมีคดีติดตัวเรื่องฆ่าคนตาย ปล้นทรัพย์ ชิงทรัพย์ ทำร้ายร่างกาย เมื่อจำเลยกล่าวอ้างคัดค้านขึ้นเช่นนี้ พระอุปัชณาย์จึงไม่อุปสมบทให้พระภิกษุกลับ เพราะผิดวินัยบัญญัติ โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของงานได้รับความเสียหายเป็นเงิน 3500 บาท จึงขอให้จำเลยรับผิดชอบใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ จำเลยให้การปฏิเสธในข้อเท็จจริง และต่อสู้ว่าการจะให้อุปสมบทหรือไม่ อยู่ในดุลยพินิจของพระอุปัชณาย์และโจทก์ไม่เป็นผู้เสียหาย ไม่มีอำนาจฟ้อง การตั้งใจจะทำบุญเป็นเรื่องของจิตใจ จะมาเรียกค่าทดแทนกันไม่ได้ ศาลชั้นต้นเห็นว่า จำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 เป็นผู้กล่าวหานายกลับว่า เป็นผู้ร้ายฆ่าคนเป็นเหตุให้พระอุปัชณาย์ไม่อุปสมบทให้นายกลับ ทำให้โจทก์ผู้เป็นพี่ชายและเจ้าภาพต้องเสียหายเพราะได้ลงทุนซื้อสิ่งของไว้ พิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย 2500 บาท ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้ใช้ค่าเสียหาย 1500 บาท จำเลยฎีกาต่อมา ศาลฎีกาได้วินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ เห็นว่า การที่จำเลยไปแจ้งความต่อผู้ใหญ่บ้านว่า นายกลับเป็นผู้ร้าย ซึ่งจำเลยรู้อยู่ว่าไม่เป็นความจริง และทั้งรู้ด้วยว่าเขาจะจัดการอุปสมบทนายกลับ เพื่อให้ผู้ใหญ่บ้านคัดค้านต่อพระอุปัชณาย์ ผู้ใหญ่บ้านก็มีหนังสือถึงพระอุปัชณาย์ ๆ จึงไม่บวชให้ เช่นนี้ นับว่าจำเลยได้กระทำละเมิดแล้ว ข้อที่ว่าโจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหายเพราะผู้เสียหายคือนางขิมมารดานายกลับนั้น ก็ได้ความว่าโจทก์เป็นผู้ออกเงินซื้อของในการอุปสมบทรายนี้ ส่วนข้อที่ว่าโจทก์ฟ้องว่าจำเลยได้ร้องคัดค้านต่อพระอุปัชณาย์มิให้มีการอุปสมบท แต่กลับสืบว่าจำเลยมีหนังสือร้องเรียนไปยังผู้ใหญ่บ้านเป็นการสืบนอกฟ้อง ก็ได้ความว่า จำเลยนำความไปร้องต่อผู้ใหญ่บ้านเพื่อคัดค้านการอุปสมบท ผู้ใหญ่บ้านจึงมีหนังสือถึงอุปัชณาย์ตามที่จำเลยร้องนั้น จะว่า สืบนอกฟ้องอันเป็นเหตุให้จำเลยต้องเสียเปรียบในเชิงคดีไม่ได้ จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 844/2494 นายพร้อม เทพทวี โจทก์ นายพันที่ 1, นายปานที่ 2, นายจันแก้วที่ 3, นางหนูดำที่ 4, นายบุญชิตที่ 5 ป.พ.พ. ม. 420 , ม. 438