ฎีกาที่ 901/2492

ซื้อที่ดินมีโฉนดมาโดยทำสัญญาซื้อขายกันเอง แล้วครอบครองที่ดินมาเกิน 10 ปีแล้วนั้น ถ้าได้ความว่า ในหน้าโฉนดยังมีการ จำนอง ติดอยู่ และผู้ที่ขายที่ดินให้คือผู้ที่รับ จำนอง มาจากเจ้าของเดิม ดังนี้ รูปเรื่องแสดงอยู่ในตัวว่า ฝ่ายผู้ซื้อรับโอนมาเพียงสิทธิ จำนอง จากผู้รับ จำนอง และเข้าครอบครองที่นี้ ในฐานะผู้รับ จำนอง เท่านั้น ฝ่ายผู้ซื้อจะอ้างการครอบครองปรปักษ์ซึ่งเป็นการเปลี่ยนฐานะการครอบครองเดิมจะต้องแสดงเจตนาแจ้งให้เจ้าของที่ดินในโฉนดทราบเสียก่อน

โจทก์ยื่นคำร้องว่า นายเชยพ่อตาโจทก์ได้ซื้อที่นาจากนางขลิบแต่ไม่ได้ทำสัญญาซื้อขาย นางขลิบได้มอบโฉนดและที่ดินให้นายเชยครอบครองมา 10 ปีเศษ นายเชยได้ยกให้โจทก์โดยเสน่หา โจทก์และภรรยาได้ครอบครองมา 15 ปีแล้ว ขอให้ศาลแสดงว่า โจทก์เป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ นายยิ่งจำเลยยื่นคำร้องคัดค้านว่า ที่ดินที่เป็นของบิดามารดาจำเลย ๆ ได้ จำนอง นางขลิบไว้ ต่อมาได้ชำระหนี้ไถ่ถอน จำนอง แล้ว ต่อมาจำเลยกับมารดาได้ยืมเงินนายเชย ได้มอบที่นาและโฉนดให้นายเชยทำต่างดอกเบี้ย ครั้น 6-7 ปีมานี้นายเชยตายศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาอย่างคดีมีข้อพิพาท ศาลชั้นต้นฟังว่านางขลิบเอาที่ดินรับ จำนอง มาซื้อขาย ไม่ทำให้โจทก์มีสิทธิดีขึ้นโจทก์จะมัดภาร จำนอง รายนี้ไม่ได้ พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยกู้เงินนายเชยแล้วมอบที่พิพาทให้นายเชยทำต่างดอกเบี้ย โจทก์เข้าครอบครองจากนายเชย จึงไม่ได้กรรมสิทธิ์ พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า บิดามารดาจำเลยซึ่งมีชื่อเป็นเจ้าของที่รายนี้ในหน้าโฉนดทำสัญญา จำนอง ไว้แก่นางขลิบโดยไม่ปรากฏว่า ได้มีการไถ่ถอน จำนอง นางขลิบจะเข้าครอบครองที่รายนี้โดยเหตุใด ไม่ชัดต่อมานางขลิบได้โอนให้แก่พ่อตาโจทก์ แล้วพ่อตาโจทก์มายกให้โจทก์โดยยึดโฉนดซึ่งติดการ จำนอง นั้นเรื่อยมา รูปเรื่องจึงแสดงอยู่ในตัวว่า นายเชยพ่อตาโจทก์ รับโอนเพียงสิทธิ จำนอง มาจากนางขลิบและการเข้าครอบครองที่รายนี้ ก็อยู่ในฐานะผู้รับ จำนอง เท่านั้นโจทก์จะอ้างการครอบครองปรปักษ์ได้ ก็ต่อเมื่อได้แจ้งแสดงเจตนาเปลี่ยนฐานะการครอบครอง ให้จำเลยทราบถึงการเปลี่ยน จำนอง เช่นนั้นหรือฝ่ายจำเลยเป็นผู้แสดงเจตนาสละกรรมสิทธิ์ให้แก่ฝ่ายโจทก์แต่ในคดีไม่ปรากฏเช่นนั้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 901/2492 นายแจ้ง แจ้งประจักษ์ โจทก์ นายยิ่ง มณีจันทร์ จำเลย ป.พ.พ. ม. 1299 , ม. 1367 , ม. 1382 , ม. 1381