ฎีกาที่ 2106-2108/2492

ผู้เสียภาษีฟ้องข้าหลวงประจำจังหวัดในเรื่องประเมินภาษีและเรียกภาษีที่เก็บเกินไปคืน และข้าหลวงประจำจังหวัดคนใหม่ขอเข้าเป็นจำเลยแทน ไม่มีผู้ใดคัดค้านศาลย่อมรับพิจารณาคดีที่ฟ้องกันนั้น การประเมินภาษีร้านค้าจากเงินค่า เช่า นั้นเจ้าพนักงานประเมินจะต้องมีเหตุผล เป็นข้อเท็จจริงที่จะแสดงว่า ร้านค้านั้นๆสมควรให้ เช่า ได้ในจำนวนเงินสูงกว่าค่า เช่า จริงจะเอาค่า เช่า ของร้านค้ารายหนึ่ง ซึ่งเป็นเหตุการณ์เฉพาะรายมาเป็นมาตรฐานว่าค่า เช่า รายอื่นต่ำเกินสมควรนั้นไม่ได้

โจทก์แต่ละคนฟ้องจำเลยเป็น 3 สำนวนว่า คณะกรมการอำเภอเมืองโดย ป. สมุหบัญชีได้ประเมินภาษีร้านค้าของโจทก์ไม่ถูกต้อง โจทก์ได้อุทธรณ์ต่อ อ.สรรพากรจังหวัด สรรพากรจังหวัดสั่งให้ลดภาษีให้บางส่วน ซึ่งโจทก์เห็นว่ายังไม่ถูกต้อง จึงอุทธรณ์ต่อขุน ร.ข้าหลวงประจำจังหวัด ๆ วินิจฉัยยืนตามคำชี้ขาดของ อ. ขอให้จำเลยคืนเงินที่เรียกเกิน จำเลยปฏิเสธความรับผิด ศาลชั้นต้นเห็นว่า สำหรับ ป. กับ อ. จำเลยไม่มีเหตุสมควรที่จะต้องถูกโจทก์ฟ้องร่วมด้วย ความรับผิดในการวินิจฉัยขั้นสุดท้ายตกอยู่แก่ขุน ร. ข้าหลวงประจำจังหวัดแต่ผู้เดียว ให้ยกฟ้องในคดีส่วนตัว ป. และ อ. จำเลย ส่วนขุน ร. เห็นว่า ต้องรับผิดพิพากษาให้ขุน ร. จำเลยคืนเงินที่เรียกเกินไปทั้ง 3 ราย หลวงอนุมัติราชกิจย้ายมาดำรงตำแหน่งข้าหลวงประจำจังหวัดสุโขทัยสืบแทนขุน ร. ขอเข้าเป็นจำเลยแทน ศาลอนุญาตแล้ว จึงหลวงอนุมัติฯยื่นอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า จริงอยู่ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 ให้ถือเอาข้อตกลงเรียกเก็บค่า เช่า ในการใช้ร้านค้าเป็นเกณฑ์อย่างหนึ่งในการประเมินเงินที่สมควรให้ เช่า ได้เท่านั้นก็ตาม แต่เจ้าพนักงานประเมินก็จะต้องมีเหตุผลเป็นข้อเท็จจริงที่จะแสดงให้เห็นได้ว่า ร้านค้านั้น ๆ สมควรให้ เช่า ได้ในจำนวนเงินที่สูงกว่าค่า เช่า จริง จะเอาเหตุการณ์เฉพาะรายมาเป็นมาตรฐานว่า ค่า เช่า รายอื่นต่ำเกินสมควรนั้นยังไม่ได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2106 - 2108/2492 นางทองม้วน สารพุทธิ นายเสงี่ยม แซ่หยอง โจทก์ นายเม้งหลี แซ่คู โจทก์ คณะกรมการอำเภอเมืองสุโขทัย จำเลย โดยนายเปรื่อง คงสบาย สมุหบัญชี จำเลย เจ้าพนักงานประเมิน โดยนายอุทัย รวยรื่น จำเลย สรรพากรจังหวัดสุโขทัย ข้าหลวงประจำจังหวัด จำเลย โดยขุนรัตนวรพงศ์จ ป.รัษฎากร ม. 2 , ม. 5 , ม. 29 , ม. 30