ฎีกาที่ 172/2489

ตามสัญญากล่าวว่า 'ผู้ เช่าซื้อ ยอมให้ผู้ให้เช่าเรียกร้องราคาที่นาเมื่อหนึ่งเมื่อใดได้ ในเมื่อผู้ให้เช่าต้องการ' เช่นนี้ไม่ได้ตกลงกันว่าจะใช้เงินกันเป็นจำนวนเท่านั้นเท่านี้คราว ไม่เป็นสัญญา เช่าซื้อ แต่เป็นสัญญาจะซื้อขาย สัญญาจะซื้อขายที่ดินกันนั้น ถ้าผู้ซื้อไม่ฟ้องขอให้ผู้รับมรดกผู้ขายโอนที่ดินภายใน 1 ปี ย่อมขาดอายุความ

โจทก์ฟ้องว่า เดิมนางพริ้งมารดาจำเลยซึ่งตายไปแล้วตกลงขายที่ให้โจทก์ 820 บาทโดยมีเงื่อนไขว่า โจทก์ต้องชำระเงินให้เสร็จในเมื่อนางพริ้งเรียกร้อง ระหว่างชำระราคาไม่เสร็จโจทก์ต้องเสียค่าเช่าให้นางพริ้ง โจทก์ขอชำระเงินที่ค้างอีก 200 บาท แล้วให้จำเลยโอนที่ให้โจทก์ จึงขอให้บังคับจำเลยโอนที่ดินให้โจทก์ตามสัญญา เช่าซื้อ ซึ่งโจทก์ได้ทำไว้กับนางพริ้งผู้ตาย จำเลยให้การรับสารภาพว่า เป็นความจริงดังฟ้อง แต่คดีโจทก์ขาดอายุความแล้ว ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า สัญญา เช่าซื้อ ที่โจทก์อ้างนั้นขาดเงื่อนไขอันระบุไว้ใน มาตรา 572 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพราะมิได้กำหนดว่าจะใช้เงินกันกี่คราว เป็นแต่ระบุว่าจะชำระเมื่อนางพริ้งเรียกร้อง จึงไม่เข้าลักษณะสัญญา เช่าซื้อ เป็นสัญญาจะซื้อขายที่ดิน โจทก์ฟ้องเกิน 1 ปีนับแต่นางพริ้งตายคดีขาดอายุความพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาเฉพาะในปัญหาข้อกฎหมายที่ว่า สัญญาระหว่างโจทก์กับนางพริ้งเป็นสัญญาจะซื้อขายหรือเป็นสัญญา เช่าซื้อ ศาลฎีกาเห็นว่า ตามสัญญาระหว่างโจทก์กับนางพริ้งข้อ 5 มีความว่า "ผู้ เช่าซื้อ ยอมให้ผู้ให้เช่าเรียกร้องราคาที่นาเมื่อหนึ่งเมื่อใดได้ในเมื่อผู้ให้เช่าต้องการ" ตามสัญญาข้อ 5 นี้จะเห็นได้ว่า ไม่ได้ตกลงกันไว้ว่าจะใช้เงินกันเป็นจำนวนเท่านั้นเท่านี้คราว จึงหาเป็นสัญญา เช่าซื้อ ไม่หากเป็นสัญญาจะซื้อขายที่นากัน เมื่อโจทก์ไม่ได้ฟ้องภายในกำหนด 1 ปีนับแต่นางพริ้งตาย คดีโจทก์ขาดอายุความ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 172/2489 นายบุญ เรืองกสิกร โจทก์ นางสำรวย กฤษณพันธ์ กับพวก จำเลย ป.พ.พ. ม. 572 , ม. 454 , ม. 1754