ฎีกาที่ 640/2489

จำเลยเป็นผู้แทนรับโอน ที่ดิน แทนโจทก์ แม้มิได้มีหนังสือเป็นหลักฐานในการที่ตั้งจำเลยเป็นตัวแทน โจทก์ก็ฟ้องขอให้จำเลยโอนโฉนดให้ตนได้ แม้โฉนดมีชื่อจำเลยเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ โจทก์สืบว่าความจริงเป็นที่ของโจทก์ได้ ไม่ต้องห้ามตามวิธีพิจารณาความแพ่ง

คดีได้ความว่า โจทก์เป็นบิดาจำเลย ได้วานให้จำเลยเป็นตัวแทนไปทำหนังสือสัญญารับโอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน รายพิพาทจากนางร้อมบุตรโจทก์โดยโจทก์เป็นผู้ให้นางร้อมลงชื่อเป็นผู้ซื้อไว้จากเจ้าของเดิม และจำเลยได้ทำหนังสือหมาย 1 ให้โจทก์แสดงว่ากรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน ยังเป็นของโจทก์ ให้โจทก์ยึดถือไว้ ต่อมาโจทก์เตือนให้จำเลยโอน ที่ดิน และสิ่งปลูกสร้างรายนี้ให้โจทก์ จำเลยกลับบิดพริ้วไม่ยอมโอนให้โดยเถียงว่าจำเลยมีกรรมสิทธิ์ โจทก์จึงฟ้องขอให้ศาลบังคับ จำเลยให้การว่า การที่จำเลยมีชื่อเป็นเจ้าของในโฉนดเพราะโจทก์ให้โดยเสน่หา และเหตุที่ทำหนังสือหมาย 1 ให้โจทก์ไว้ ก็เพราะจำเลยจะทำการสมรส หากว่าจำเลยตายไปก่อน ที่ดิน จะตกเป็นของภรรยาและถ้าจำเลยไม่ทำหนังสือให้ โจทก์ก็ไม่ยอมให้แหวนหมั้น ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต้องกันว่า การที่โจทก์ยอมให้จำเลยมีชื่อในโฉนดนั้น หาได้มีเจตนายกให้โดยเด็ดขาดไม่และการที่โจทก์เรียกร้องเอาผลประโยชน์ที่ให้จำเลยกระทำแทนไว้เช่นนี้ จำเลยต้องคืนที่ให้โจทก์ จึงพิพากษาให้จำเลยโอนโฉนด ที่ดิน และสิ่งปลูกสร้างที่มีชื่อจำเลยให้โจทก์ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงตามศาลอุทธรณ์ ส่วนในข้อกฎหมายที่จำเลยฎีกาว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องตั้งตัวแทนต้องมีหนังสือเป็นหลักฐานนั้น เห็นว่าเป็นเรื่องที่โจทก์เรียกร้องเอาผลประโยชน์จากการที่จำเลยได้กระทำแทนโจทก์ ส่วนข้อที่ว่าจำเลยมีชื่อเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในโฉนดอยู่แล้ว จะนำพยานมาสืบเปลี่ยนแปลงมิได้นั้น เรื่องนี้เป็นการสืบถึงพฤติการณ์ระหว่างคู่กรณี คือระหว่างโจทก์กับจำเลย โจทก์ย่อมมีสิทธิสืบพยานได้ความจริงเป็นอย่างไร ศาลฎีกาคงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 640/2489 นายรวย พรหโมบล โจทก์ นายเรียม พรหโมบล จำเลย ป.พ.พ. ม. 112 , ม. 117 , ม. 118 , ม. 797 , ม. 798 , ม. 810 ป.วิ.พ. ม. 84 , ม. 94 , ม. 127