ฎีกาที่ 645/2489

จำเลยรับผ้าโจทก์ไปขาย โดยทำ สัญญา กู้ให้ไว้เท่าราคาผ้าดังนี้ ไม่ใช่นิติกรรมอำพราง ต้องถือเป็น สัญญา กู้เงินโดยรับสิ่งของแทนเงิน เมื่อฟังว่า กู้เงินกันเกิน 50 บาทแล้ว การนำสืบการใช้เงินจะต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ หรือแทงเพิกถอนในเอกสารอันเป็นหลักฐานแห่งหนี้นั้น

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทำหนังสือ สัญญา กู้เงินโจทก์ไป 1,800 บาทโดย สัญญา จะใช้ภายใน 3 เดือน และได้ขอกู้เพิ่มเติมอีก 1,399 บาทโดยใช้ สัญญา เดิมเขียนเติมเป็น 3,199 บาท โดยมิได้แก้ตัวอักษรให้ตรงตัวเลข ต่อมาจำเลยบิดพริ้วไม่ชำระ ขอให้ศาลบังคับ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยได้ทำ สัญญา กู้เงินโจทก์จริงตามฟ้อง แต่ได้รับผ้า 6 พับไปแทนเงิน 1,800 บาท เท่ากับยินยอมรับสิ่งของแทนจำนวนเงินตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 656 วรรคแรก จำเลยจึงต้องชำระหนี้ให้โจทก์ ส่วนหนี้อีกรายหนึ่งนั้นเห็นด้วยกับศาลชั้นต้นให้ยกฟ้อง จำเลยฎีกาคัดค้านว่า สัญญา กู้รายนี้เป็นนิติกรรมอำพรางตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 118 ศาลไม่ควรบังคับให้จำเลยใช้ คดีคงมีปัญหามาสู่ศาลฎีกาเฉพาะเงินกู้เดิม 1,800 บาท ศาลฎีกาคงฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยจะรับผ้า 6 พับของโจทก์ไปขาย โจทก์ไม่เชื่อใจ จึงให้จำเลยทำ สัญญา กู้ฉบับนี้ให้ไว้ รูปเรื่องเข้าลักษณะรับสิ่งของแทนเงิน หาใช่นิติกรรมอำพรางตามฎีกาจำเลยไม่ และคู่กรณีก็มิได้มีเจตนาทำ สัญญา นี้ขึ้นเพื่อจะลวงผู้ใดเลย เมื่อฟังว่าเป็น สัญญา กู้อันถูกต้องแล้ว จำเลยนำสืบการใช้เงินตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 653 วรรค 2 ไม่ได้ก็ต้องแพ้คดีจึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 645/2489 นายสารบาดคาน บิมะหมัด โจทก์ นายกูเด็น กูมูตา จำเลย ป.พ.พ. ม. 118 , ม. 653 , ม. 656