ฎีกาที่ 238-244/2489

ปลัดอำเภอประจำตำบล รับผ้าไว้เป็นสินน้ำใจ ไม่จับกุมผู้กระทำผิดฐานมีผ้าผิดบัญชีที่แจ้งปริมาณไว้มีผิดตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 137เพราะเป็นการละเว้นหน้าที่เพื่อให้คุณแก่ผู้กระทำผิดแม้จำเลยจะมิได้มีหน้าที่ตรวจจำนวนผ้าที่แจ้งปริมาณก็ดี แต่จำเลยมีอำนาจและหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดตาม พระราชบัญญัติปกครองท้องที่

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นข้าราชการพลเรือนชั้นจัตวาตำแหน่งปลัดอำเภอประจำตำบล มีอำนาจหน้าที่ทำการจับกุมผู้กระทำผิดกฎหมายส่งพนักงานสอบสวนและเร่งรัดจัดเก็บ ภาษี อากรจากราษฎร จำเลยพูดเท็จลวงราษฎรว่า ทางอำเภอให้จำเลยมาเร่งรัดจัดเก็บเงินค่าแสตมป์แจ้งปริมาณผ้าซิ่น และเรียกเก็บเงินบำรุงประถมศึกษา เงินช่วยชาติกับจำเลยเรียกเอาผ้าซิ่นจากผู้มีชื่อเป็นสินน้ำใจเพื่อปกปิดความผิดราษฎรหลงเชื่อให้เงินและของตามที่จำเลยเรียกเก็บ ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 135, 136, 137 และ 304 ก่อนจำเลยยื่นคำให้การ เจ้าทุกข์ยื่นคำร้องขอถอนคดีซึ่งเป็นความผิดส่วนตัวเสีย ศาลอนุญาต จำเลยให้การรับสารภาพว่าได้กระทำผิดตามฟ้อง ศาลชั้นต้นลงโทษจำเลย 2 กระทงตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 135จำคุก 3 ปี และตามมาตรา 137 จำคุก 1 ปี รวม 4 ปี ลดกึ่งเหลือ 2 ปี จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้คงให้ลงโทษจำเลยตามมาตรา 315 กระทงเดียว มาตรา 137 ให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกาขอให้ลงโทษจำเลยตามมาตรา 137 ด้วย จำเลยฎีกาขอให้ยกฟ้อง ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงาน มีตำแหน่งเป็นปลัดอำเภอประจำตำบล ซึ่งมีอำนาจและหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดตาม พระราชบัญญัติปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 มาตรา 28, 101 ประกอบกับมาตรา 16 แห่งพระราชบัญญัติปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2486 เมื่อจำเลยแจ้งแก่นายพัน นายเปอว่ามีผ้าผิดบัญชีที่แจ้งปริมาณมีความผิดจะต้องถูกจำคุกและปรับคนทั้งสองก็ได้ให้ผ้าแก่จำเลย เพื่อปกปิดความผิดไว้ไม่ให้จับกุม แม้จำเลยจะมิได้มีหน้าที่ตรวจจำนวนผ้าที่แจ้งปริมาณไว้ก็ดี แต่จำเลยก็มีอำนาจและหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดตามพระราชบัญญัติที่กล่าวแล้ว กลับรับผ้าไว้เป็นสินน้ำใจไม่จับกุมคนทั้งสอง ซึ่งเป็นการละเว้นหน้าที่เพื่อให้คุณแก่คนทั้งสองต้องผิดตามมาตรา 137 พิพากษาแก้ลงโทษจำเลยตามมาตรา 137 อีกกระทงหนึ่ง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 238 - 244/2489 อัยการพิษณุโลก โจทก์ นายจำนรรจ์ กาสยานนท์ จำเลย กฎหมายลักษณะอาญา ม. 135 , ม. 137 พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2457 ม. 28 , ม. 101 , ม. 16 พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2486 ป.วิ.อ. ม. 78