ฎีกาที่ 610/2488

มารดาทำหนังสือสัญญายก ที่ดิน และสิ่งปลูกสร้างใน ที่ดิน ซึ่งเป็นที่ตั้งโรงทำน้ำโซดาให้แก่จำเลย สิ่งปลูกสร้างใน ที่ดิน หมายถึงโรงเรือนเท่านั้น เครื่องจักร์ทำน้ำโซดาและอุปกรณ์ในการทำน้ำโซดาไม่ใช่เป็นส่วนควบของ ที่ดิน นั้นด้วย จำเลยเป็นผู้เก็บรักษาทรัพย์มฤดกและดำเนินการค้าไว้เป็นกองกลางก่อนแบ่งให้ทายาท แม้เกิน 1 ปีนับแต่เจ้ามฤดกตาย ผู้รับมฤดกก็ฟ้องขอแบ่งได้

โจทก์ฟ้องขอแบ่งมฤดก จำเลยให้การต่อสู้หลายประการ คดีคงมีปัญหาขึ้นมาสู่ศาลฎีกาแต่เพียงว่า เมื่อนายลิมเปีย บิดาของโจทก์จำเลยตายเมื่อ พ.ศ.2467 ทรัพย์ตามบัญชีหมาย ช.บางอย่าง คือเครื่องจักร์ทำน้ำโซดาจำเลยได้เป็นผู้จัดการทำต่อมา ครั้นเมื่อ พ.ศ.2480 นางเลี่ยนมารดาโจทก์จำเลยได้ทำหนังสือสัญญายก ที่ดิน และสิ่งปลูกสร้างซึ่งเป็นที่ตั้งโรงทำน้ำโซดานั้นให้แก่จำเลย ต่อมาพ.ศ.2486 นางเลี่ยนตาย ปัญหามีว่าหนังสือสัญญาที่นางเลี่ยนมารดาโจทก์จำเลยทำยกทีดินและสิ่งปลูกสร้าง ที่ดิน ที่เป็นที่ตั้งโรงทำน้ำโซดานั้นให้แก่จำเลย จะรวมถึงยกเครื่องจักร์ทำน้ำโซดาและสิ่งอุปกรณ์ในการทำน้ำโซดาให้จำเลยด้วยหรือไม่ และคดีขาดอายุความฟ้องร้องหรือไม่ ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกาเห็นว่า เครื่องจักร์ทำน้ำโซดาและสิ่งอุปกรณ์ในการทำน้ำโซดาไม่ใช่เป็นส่วนควบของ ที่ดิน ซึ่งนางเลี่ยนยกให้แก่จำเลย สิ่งปลูกสร้างใน ที่ดิน หมายถึงโรงเรือนเท่านั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 107และ 109 และได้ความว่าจำเลยเป็นผู้รับมอบหมายให้เก็บรักษาและดำเนินการค้าซึ่งทรัพย์มฤดกไว้เป็นกองกลาง คดีโจทก์จึงไม่ขาดอายุความ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 610/2488 นางอิ่ม ตันทวณิช กับพวก โจทก์ นายยู่กี่ โสดาบรรลุ จำเลย ป.พ.พ. ม. 107 , ม. 109 , ม. 1754